TôI ĐỌc búp sen xanh



tải về 129.5 Kb.
trang1/4
Chuyển đổi dữ liệu02.01.2022
Kích129.5 Kb.
#2073
  1   2   3   4

TÔI ĐỌC BÚP SEN XANH

Còn nhớ năm 1987, tôi được nhận phần thưởng của nhà trường

về kết quả học sinh giỏi 9 năm liền, một phần quà được bọc giấy

báo khá vuông vức. Chưa kịp về đến nhà, ngay sau buổi lễ phát

thưởng ấy, tôi vội vã mở ra. Một cuốn sách mà tôi ao ước vì

trước đó, cô giáo dạy văn khuyên hè về nên tìm đọc, thú vị lắm.

Đó là tác phẩm “Búp sen xanh” của nhà văn Sơn Tùng. Năm tháng học trò trôi qua lâu rồi, nhưng “Búp sen xanh” vẫn theo tôi và trở thành quyển sách “gối đầu giường” trong cuộc đời tôi.

Ấn tượng đầu tiên khi đọc “Búp sen xanh” là lời đề từ ngắn gọn của nhà văn Sơn Tùng: “Các bậc thiên tài không có sẵn, chính truyền thống gia đình, quê hương là khởi thủy tạo nên những tính cách đầu tiên của mỗi con người đi vào đời”. Qua tác phẩm, nhà văn đã “minh chứng” hùng hồn cho “bài học” ấy, nhẹ nhàng mà vô cùng sâu sắc. Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ quyết liệt, tác giả Sơn Tùng là phóng viên chiến trường ở Quân khu 4 và Đông Nam Bộ, đến năm 1971 ông bị thương nặng được đưa ra miền Bắc chữa trị. Trong hoàn cảnh hết sức khó khăn, nhưng ông đã vượt lên chính mình, cho ra đời nhiều tác phẩm văn học và thành công hơn hết với đề tài Bác Hồ, mà đỉnh cao là “Búp sen xanh”. Thai nghén cho tác phẩm này từ năm 1948, và hoàn thành vào năm 1980, chừng ấy cũng đã thấy được chữ “tâm” của nhà văn Sơn Tùng đối với Bác Hồ kính yêu.

“Búp sen xanh” là cuốn tiểu thuyết lịch sử viết về thời thơ ấu và trai trẻ của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đọc tác phẩm, tác giả đưa ta về với làng quê xứ Nghệ những năm đầu thể kỷ XX, nơi ấy là làng Sen – quê nội, làng Hoàng Trù – quê ngoại của Bác với những câu dân ca, bài vè, câu ví dặm…  Theo bước chân của Bác, người đọc lại biết đến kinh thành Huế cổ kính, dòng sông Hương lững lờ, với đình Dương Nổ, trường Pháp - Việt Đông Ba, trường Quốc học hay Bến Nhà Rồng. Những phong tục tập quán, lời ăn tiếng nói… mỗi một vùng đất Bác đi qua cũng được tác giả thể hiện một cách tự nhiên, chân thật.

Với “Búp sen xanh”, người đọc nhận ra chân giá trị sâu sắc của đạo đức, nhân phẩm. Trong cuộc đời mỗi con người, giai đoạn từ tuổi niên thiếu đến khi trưởng thành rất quan trọng bởi đây là giai đoạn hình thành nhân cách, tâm hồn của mỗi con người. Nhà văn chỉ đề cập từ thời niên thiếu đến ngày Bác ra đi tìm đường nước, tưởng chỉ dành cho bạn đọc nhỏ tuổi nhiều hơn, song tác phẩm lại có sức hút kỳ lạ với độc giả mọi lứa tuổi. Mọi tình cảm dành cho Bác có lẽ từ sự kính trọng một nhân cách, một tài năng ngay khi Bác còn nhỏ. Người đọc nhận ra những phẩm chất người qua từng cử chỉ, lời nói đầy tình thương, kính yêu của cậu bé Côn với ông bà, cha mẹ, anh chị em trong nhà, với bạn bè cùng trang lứa, cô bác nơi hàng xóm láng giềng. Tuổi thơ của Bác trải qua những “đoạn trường” khổ ải, thiếu thốn trăm bề nhưng đã vươn lên, vượt qua dông tố, mãi là bài học về tình thương, nhân cách, nghị lực sống.


Nhà văn M.Gorky từng nói: “Sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới”. Điều đó thấm thía vô cùng với những ai đã đọc “Búp sen xanh”. Ở đó, sẽ thấy một tấm gương sáng ngời về nhân cách, tâm hồn Bác.  Tác giả có cái nhìn sâu sắc về một vùng đất, về một gia đình nền nếp truyền thống khoa bảng, cho đến cả những tấm gương sáng như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh… đã ảnh hưởng đến Bác. Đó cũng là sự lý giải “thấy cây là thấy cả rừng, thấy quả là thấy cả nhân”, thấy sự vĩ đại lẫn nét đời thường gần gũi của Bác.

Lúc ấy, tôi cũng không rõ là làm cái gì, chỉ biết rằng có một nguồn sức mạnh cứ cuộn chảy trong tim tôi như những dòng sông ngầm âm thầm chảy những dòng nước ngọt tinh khiết không bao giờ cạn. Và cũng từ đó, hình ảnh cậu bé Nguyễn Sinh Cung, hình ảnh chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành cứ luôn thường trực trong trí nhớ của tôi, gặp chuyện gì, gặp hoàn cảnh gì, dù trong việc học hành hay cuộc sống hằng ngày đều làm tôi liên tưởng đến Bác. 

Đúng rồi, Bác Hồ không phải là một vị tiên ông với đôi mắt sáng ngời ấm áp, với chòm râu và mái tóc bạc trắng như mây mà bà vẫn thường kể cho tôi nghe. Bác Hồ cũng sinh ra dưới mái nhà tranh trong niềm hân hoan của cha, của mẹ, cũng lớn lên ở một miền quê như quê tôi, nghèo khó nhưng sâu nặng nghĩa tình, gian khổ nhưng hiếu học và lễ nghĩa. Bác cũng phải đi học, cũng phải làm việc nhà như chúng tôi, Bác cũng thích câu cá, cũng thích thả diều... như chúng tôi. 

Nhưng Bác sớm phải chịu cảnh mồ côi mẹ, trực tiếp chăm sóc mẹ ốm và chứng kiến mẹ trút hơi thở cuối cùng trong khó nhọc, phải tự tay bế đứa em vừa mới chào đời để đi xin sữa cho em bú, phải bôn ba cùng cha mẹ đi bộ ròng rã mấy tháng trời từ Nghệ An vào kinh thành Huế để tiện cho việc học hành thi cử của cha... Lớn lên chút nữa, Người phải vừa lo chăm sóc cha già vừa lo học hành, lo vận nước... có rất nhiều, rất nhiều những hình ảnh của Bác đã tác động đến tâm hồn tôi và tạo cho tôi những niềm cảm phục bội phần.

Lớn thêm chút nữa, tôi mới nghiền ngẫm lại và thấy rằng, có mấy chi tiết mà cho đến tận bây giờ và chắc là mãi mãi về sau, cứ mỗi lần tôi nhớ đến thì như có một luồng điện chạy khắp người làm tôi xúc động đến mức tê dại.

Giữa kinh thành Huế xa lạ, trong khi cha bận đi chấm thi ở ngoài Bắc, anh Khiêm và chị Bạch Liên (Nguyễn Thị Thanh) đang ở quê, thì một mình cậu bé Nguyễn Sinh Cung vừa hơn mười tuổi ấy, tay vừa bế đứa em còn đỏ hỏn, nước mắt ngập tràn nhìn thi thể mẹ hiền mà không biết phải làm sao?!

Đó là chi tiết Người trả lời cụ Đặng Thái Thân (được cụ Phan Sào Nam (Phan Bội Châu) phái đến để thuyết phục chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành tham gia phong trào Đông Du), Người đã nói rằng việc tham gia Đông Du (chính xác hơn là đi theo con đường của cụ Giải San) là không đúng, việc nhờ Nhật đánh Pháp thì cũng chẳng khác gì nhờ sói đuổi cọp, khi nó đuổi xong thì nó cũng quay sang ăn thịt mình mà thôi. Một tinh thần độc lập tư tưởng tuyệt vời, nhìn nhận những vấn đề mang tính thời đại, mang tầm vóc trọng đại quốc gia một cách rất biện chứng và khoa học, thể hiện một tư chất thông minh thiên bẩm, một sự nghiền ngẫm sâu sắc từ một con tim khát khao cống hiến cho đồng bào, cho tổ quốc và một bộ óc minh triết của một chàng thanh niên chưa đầy hai mươi, với dáng vóc mảnh khảnh nhưng luôn sôi sục bầu máu nóng. 

Trên con đường đi vào phương Nam để tìm cơ hội ra nước ngoài, Người biết là có thể chuyến đi này sẽ không có ngày trở về nên Người muốn ghé vào vấn an cha già đang làm quan ở huyện Bình Khê (Bình Định), cũng là để từ biệt cha lần cuối. Khi thấy hình bóng người con trai yêu quý mà cụ Nguyễn Sinh Sắc đã đặt rất nhiều niềm tin và kỳ vọng, cụ đã nén nỗi xúc động vào lòng mà thay bằng thái độ nghiêm nghị, lạnh lùng và hỏi, nước mất rồi không lo đi cứu nước, đến gặp cha làm gì! Đã là người, ai cũng có nỗi lòng sâu nặng với gia đình, nhưng cụ Nguyễn đã biết dạy cho con thấy rằng, quốc phá gia vong, khi nước mất thì nhiệm vụ của kẻ làm trai phải biết đặt nợ nước lên trên tình nhà. 

Chi tiết thứ tư là lúc Người đến Bến cảng Nhà Rồng và chung sống với những người đồng bào đang làm phu khuân vác ở đây. Người rất thích nghe ông Tư Đờn (cha ruột của cô Huệ, mối tình đầu tiên của Bác) đánh đàn bầu. Bằng tấm lòng trong sáng, sâu nặng nghĩa tình, Người đã cảm hóa những cái nhìn hiểu lầm ban đầu và đã dạy học cho họ, khi chia tay, người có nói với anh Tư Lê (một người bị thương trong cuộc chống thuế ở Huế trước đó đã được Bác giúp đỡ và trở thành bạn thân của Người) rằng, chỉ cần có đôi bàn tay là có thể đi ra nước ngoài để tìm hiểu về kẻ thù của mình, để tìm con đường đi cho dân tộc. Chi tiết này rất đặc biệt! Quả đúng như binh pháp Tôn Tử có nói, biết người biết ta, trăm trận trăm thắng. Muốn thắng Pháp thì phải hiểu Pháp...

Để kết thúc bài viết này, xin mượn lời của tác giả Sơn Tùng vậy: “Trong cuộc đời của mỗi con người giai đoạn từ tuổi niên thiếu đến khi trưởng thành rất quan trọng bởi đây là giai đoạn hình thành nhân cách tâm hồn của mỗi con người. Các bạn trẻ khi đọc “Búp sen xanh” sẽ thấy một tấm gương sáng ngời về nhân cách, tâm hồn của chàng thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành”

Tuy cuốn sách nằm trong mục kho sách vàng dành cho thiếu nhi, nhưng tôi thấy nó phù hợp cho tất cả mọi lứa tuổi. Các bậc cha mẹ sẽ học được cách giáo dục con cái từ cụ Nguyễn Sinh Huy, các bạn sinh viên sẽ học được phương pháp tư duy độc lập, tinh thần tự học, rèn luyện nhân cách và xây dựng ước mơ, lý tưởng cho bản thân, các em học sinh sẽ cảm nhận được những nét đẹp quý giá từ tuổi thơ và tâm hồn của Bác.



tải về 129.5 Kb.

Chia sẻ với bạn bè của bạn:
  1   2   3   4




Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2022
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương