Nguyên tác



tải về 32.39 Mb.
trang92/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   88   89   90   91   92   93   94   95   ...   130

KHÔNG TRUYỀN RỘNG ĐIỀU ÁC, THƯỜNG TÁN DƯƠNG ĐIỀU THIỆN



Giảng rộng

Kẻ gian hiểm luôn đem hết sức lực của mình ra ngày đêm cố làm việc ác, đó thực chất của cái ác. Làm việc ác rồi thì phải tìm mọi cách giấu giếm che đậy, chỉ sợ người khác biết được, đó tiếng tăm của cái ác. Những việc xấu ác nếu như không ẩn giấu đi thì thế gian này ắt sẽ nối nhau truyền rộng, nhiều đến mức không còn chỗ để dung chứa.



Các bậc hiền triết ngày xưa dạy rằng: “Nghe nói đến lỗi lầm của người khác như nghe tên họ cha mẹ mình, chỉ thể nghe nhưng miệng không được lặp lại.” Thật đại thay! Quả đúng là luận thuyết của bậc quân tử nhân hậu. Những kẻ tầm thường nhỏ nhen thường rất thích nghe nói lỗi của người khác, lại quen thói rêu rao truyền rộng đến nhiều người khác nữa, luôn nói rằng đó những điều hết sức chắc chắn, xác thực, thậm chí còn tô điểm vẽ vời thêm, khiến cho người khác phải tán hoại thanh danh. Những kẻ ấy nếu như không gặp tai họa ngay trước mắt do người trừng phạt hoặc bị luật trời tru diệt trong chốn âm ty thì quả là hiếm thấy!

Những điều xấu ác tinh tế nhỏ nhặt tất nhiên không được truyền rộng, điều xấu ác trong việc lớn lao lại càng không được truyền rộng. Những điều xấu ác nam giới cũng không được truyền rộng, những xấu ác nơi người phụ nữ lại càng không được truyền rộng. Những điều xấu ác của tự thân mình thì tất nhiên không thể truyền rộng, những xấu ác của tổ tiên dòng họ lại càng không thể truyền rộng. Nói chung, tiếng tăm lan truyền của những điều xấu ác càng lớn lao, thì công đức của việc không truyền rộng lại càng lớn lao. Những kẻ không lưu tâm đến việc gìn giữ không truyền rộng việc xấu ác, thảy đều

không được cái phúc của sự không truyền rộng việc ác.

Khổng tử khi luận về những lợi ích của niềm vui dạy: “Vui nói đến việc thiện của người khác.” “Nói đến” nghĩa truyền rộng cho người khác biết, tức tán dương việc thiện ấy. Con người thật khó nói ra được điều thiện, khó làm được việc thiện. Nếu thấy được một điều hiền thiện đức hạnh, ta nên ngợi khen truyền rộng ra, ắt là người làm được việc thiện ấy sẽ càng tinh tấn hơn trong việc làm thiện, như vậy tức ta đã cùng làm việc thiện với người.



Cho nên, việc thiện bậc thánh hiền ắt thể thúc đẩy, phát triển phong tục tốt đẹp; việc thiện trong xóm làng ắt thể cảnh tỉnh cải hóa kẻ ương ngạnh ngu si. Chỗ cốt yếu để thể đạt được kết quả như vậy chính nhờ sự ngợi khen xưng tán, không để tâm thiện của người khác bị che lấp quên lãng không ai biết đến.

Điều thiện” trong lời dạy của Đế Quân ý nghĩa rất rộng, bao gồm từ lời nói đến việc làm, nhỏ nhặt hay lớn lao, cho đến hết thảy những điều mắt thấy tai nghe khắp chốn xa gần, từ xưa đến nay.



Việc “tán dương” cũng mang ý nghĩa rất rộng, bao gồm cả việc dùng lời nói hay giấy bút để ngợi khen tán thán điều thiện; hoặc khuyến khích người khác ngợi khen tán thán điều thiện; hoặc tự mình làm, hoặc dạy bảo người khác làm việc ngợi khen tán thán điều thiện.

Trưng dẫn sự tích
KHẨU NGHIỆP ĐỜI TRƯỚC1

Khi đức Phật đang thuyết pháp tại tinh Kỳ Hoàn, 60 vị Bồ Tát vừa mới phát tâm Bồ-đề, cùng tìm đến chỗ Phật, đảnh lễ năm vóc sát đất,2 rồi nước mắt tuôn như mưa, mỗi người đều muốn thưa hỏi về nghiệp duyên đời trước của mình.

Đức Phật dạy: “Vào thời đức Phật Câu-lưu-tôn3 ra đời, tất cả các ông đều xuất gia học đạo, nhưng không bao lâu thì tâm đạo dần dần thối thất. Thời bấy giờ một vị thí chủ đức tin sâu vững, hết sức cung kính cúng dường hai vị pháp sư. Khi ấy, các ông lại sinh tâm ganh tỵ, liền đến chỗ vị thí chủ kia nói lỗi của hai pháp sư, khiến người thí chủ kia dần dần khởi tâm khinh dễ, xem thường hai vị pháp sư, tự dứt mất căn lành. Do nhân duyên xấu ác đó các ông đều đã bị đọa vào đủ bốn loại địa ngục,4 trải qua hàng vạn năm, sau đó mới được sinh làm người, nhưng trong 500 kiếp thường phải chịu cảnh lòa, ngu si không trí tuệ, bị người khác khinh miệt. Trong tương lai, các ông sau khi chết rồi, vào khoảng 500 năm Chánh pháp suy diệt, lại sẽ phải sinh ra những cõi nước xấu ác đầy dẫy những người xấu ác, làm người hèn kém hạ tiện ở đó, thường bị người



  1. Trích từ kinh Phát giác tịnh tâm (發覺淨心經). (Chú giải của soạn giả) Kinh này được đưa vào Đại Chánh

tân tu Đại tạng kinh thuộc tập 12, kinh số 327, tổng cộng hai quyển, do ngài Xà-na-quật-đa dịch vào đời Tùy. Tuy nhiên, đoạn trích này thật ra được trích lại từ sách Pháp uyển châu lâm (sách đã dẫn) quyển 58, bắt đầu từ dòng thứ 27, trang 726, tờ b, mở đầu bằng câu: 如發覺淨心經云 - Như Phát giác tịnh

tâm kinh vân (Như trong kinh Phát giác tịnh tâm nói rằng). Như vậy, An Sỹ toàn thư đã căn cứ câu này để dẫn chú chứ không trích trực tiếp từ kinh văn. Chúng tôi cũng đã tham khảo Kinh văn trong Phát giác tịnh tâm kinh, quyển 1, bắt đầu từ dòng thứ 10, trang 43, tờ c, thấy kinh văn trình bày chi tiết hơn nhưng nội dung đại lược không khác biệt nhiều.

  1. Năm vóc chỉ năm phần của thân thể, tức là đầu và hai khuỷu tay, hai đầu gối. Người lễ lạy hết sức cung

kính thì năm vóc đều mọp xuống sát đất (五體投地 - ngũ thể đầu địa).

  1. Tức vị Phật đầu tiên trong số 1.000 vị Phật của Hiền kiếp.

  2. Theo Kinh văn thì bốn loại địa ngục các vị này đã từng trải qua là: 1. Địa ngục A-tỳ, nơi tội nhân bị hành

hạ không lúc nào gián đoạn nên gọi gián; 2. Địa ngục Đẳng hoạt, nơi tội nhân không thể chết, tuy bị hành hạ quá mức khổ sở nhưng một khi vừa chết đi sẽ lập tức sống lại để tiếp tục chịu tội, do đó gọi đẳng hoạt; 3. Địa ngục Hắc thằng, nơi tội nhân bị buộc bằng những dây xích màu đen, rồi bị băm vằm, cưa xẻ thân thể ra thành nhiều mảnh; 4. Địa ngục Tiêu nhiệt, nơi tội nhân bị lửa sinh ra từ chính thân thể của mình thiêu đốt nóng bức khổ sở cùng.

khác phỉ báng, tự mình quên mất bản tâm. Trải qua hết 500 năm ấy rồi mới dứt trừ được hết thảy nghiệp chướng, được sinh về cõi nước của đức Phật A-di-đà thế giới Cực Lạc, được đức Phật A-di-đà thọ ký cho việc về sau chứng quả Bồ-đề.”



Lời bàn

Các tội lỗi như hủy báng Tam bảo, bác bỏ nhân quả, giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, đều thuộc về tội nặng nhất, đó là vì những tội này làm dứt mất căn lành, che lấp trí tuệ của người khác.



Người thế tục khi thấy kẻ khác thiết trai cúng dường chư Tăng Ni, nói ra những lời ngăn cản, thường hai nguyên do: Một bẩm tính cay nghiệt, chỉ biết lấy việc chê trách chế nhạo người khác cho giỏi giang, tài cán; hai muội không biết chuyện kiếp trước đời sau, nên không biết rằng ngôi Tam bảo là ruộng phước lớn của thế gian.
DƯ BÁO CỦA KHẨU NGHIỆP1

nước Kế Tân2 vị A-la-hán tên Ly Việt, vào trong núi sâu tu tập thiền định. Một hôm, kẻ mất trâu đi tìm, theo dấu vết đến chỗ đó. Gặp lúc ngài Ly Việt đang nấu cỏ để nhuộm y, bỗng tấm y biến thành da trâu, nước nhuộm biến thành máu trâu, cỏ nấu biến thành thịt trâu, bình bát đang ôm biến thành đầu trâu. Người chủ mất trâu thấy vậy liền bắt ngài đưa lên quan địa phương, tống giam vào ngục, trong ngục 12 năm phải lo việc nuôi ngựa dọn phân ngựa.

Khi nghiệp duyên sắp hết, đệ tử của ngài Ly Việt từ xa dùng




  1. Trích từ kinh Tạp bảo tạng (雜寶藏經). (Chú giải của soạn giả) Kinh này được đưa vào Đại Chánh tân tu

Đại tạng kinh thuộc tập 4, kinh số 203, tổng cộng 10 quyển, do các ngài Kiết-ca-dạ Đàm Diệu cùng dịch từ Phạn văn sang Hán văn vào đời Nguyên Ngụy. Câu chuyện này bắt đầu từ dòng thứ nhất, trang 457, tờ b, thuộc quyển 2. Tuy nhiên, thật ra An Sỹ toàn thư đã không trích trực tiếp từ đây,trích lại từ sách Pháp uyển châu lâm (sách đã dẫn), quyển 57, bắt đầu từ dòng thứ 26, trang 718, tờ a, mở đầu bằng

câu: 又雜寶藏經云 - Hựu Tạp bảo tạng kinh vân (Lại như trong kinh Tạp bảo tạng nói rằng.)

  1. Một quốc gia thời cổ thuộc miền tây bắc Ấn Độ, nay thuộc vùng Kashmir.

thần nhãn nhìn thấy thầy mình bị giam trong ngục nước Kế Tân,1 liền đến nói với vua nước ấy. Vua nghe xong nói rằng, trong ngục nếu vị tăng nào xin ra khỏi ngục. Ngài Ly Việt vừa nghe thì râu tóc tự rụng, toàn thân bay vọt lên giữa hư không, hiện đủ 18 phép biến hóa.2 Đức vua nhìn thấy lấy làm xấu hổ, quỳ xin sám hối tội đã giam cầm A-la-hán.

Ngài Ly Việt liền dạy rằng: “Vua không tội, đó do nghiệp duyên đời trước của ta. Trong đời quá khứ, ta lần bị mất trâu, nhân đó nghi ngờ vu oan cho một vị A-la-hán, mắng chửi vị ấy suốt một ngày đêm. Do tội ấy đã phải đọa vào ba đường ác, gánh chịu số khổ não. Đến nay tai ương vẫn còn chưa dứt, nên tuy đã chứng quả A-la-hán vẫn bị vu oan, báng bổ.”

Lời bàn

A-la-hán bậc tu hành đã dứt được sự tái sinh, thoát khỏi luân hồi, vậy vẫn không thoát được báo của nghiệp, đó kẻ oan gia đối nghịch của họ vẫn còn đó. Tuy nhiên, cần phải biết rằng nghiệp quả vị A-la-hán lãnh chịu hoàn toàn không giống với nghiệp quả người đời lãnh chịu. Cũng như đồ đựng thức ăn của chư thiên tuy giống nhau, nhưng thức ăn sự tinh khiết hay thô xấu khác nhau. Lại cũng giống như voi, ngựa với thỏ, ba con thú cùng bơi qua một dòng sông, nhưng cảm nhận của mỗi con về độ sâu của dòng sông đều khác nhau. Vì thế nên không thể luận giải sự việc theo cùng một cách như




  1. Phần trích này lược bỏ một đoạn, theo kinh văn thì ngài Ly Việt đến 500 người đệ tử chứng quả A-la-

hán, nhưng trong suốt thời gian trước đó họ sử dụng thần nhãn để tìm kiếm ngài đều không thể thấy được. Đó do nghiệp duyên che chướng thành, khiến ngài phải chịu đủ quả báo xấu trong 12 năm. Chỉ đến khi nghiệp duyên sắp hết họ mới thể nhìn thấy được ngài.

  1. Đoạn này do lược bỏ kinh văn nên thành hơi tối nghĩa. Theo kinh văn thì vua sai người vào ngục để thả

ngài Ly Việt ra, nhưng họ không thể tìm được ngài, khi ấy ngài không mang hình tướng của một vị tăng một người chăn ngựa quần áo rách rưới, để râu tóc dài. Những người này liền báo lại với đức vua như vậy. Vua không biết phải làm sao. Vị đệ tử của ngài Ly Việt liền nói: “Chỉ cần bệ hạ nói ra lời phóng thích, thầy tôi tự khắc thể ra khỏi ngục.” Vua nghe lời liền tại cung điện lên tiếng nói: “Trong ngục nếu vị tỳ-kheo nào, xin tùy ý ra khỏi ngục.” Ngay khi ấy, ngài Ly Việt liền hóa hình trở lại thành một vị tăng A-la-hán trang nghiêm, từ trong ngục bay ra bên ngoài, hóa thân lên hư không, hiện đủ 18 phép thần biến.

nhau được.


QUẢ BÁO CỦA LỜI NÓI THÊU DỆT1

Huyện Nghi Hưng thuộc tỉnh Giang người tên Phan Thư Thăng, tên húy Tông Lạc, vào mùa thu năm Giáp Tý trong khoảng niên hiệu Khang Hy,2 một hôm nằm mộng thấy mình đi đến điện Quan Đế, gặp lúc đang chuẩn bị phát quyển thi. Khi xướng tên vị thủ khoa, người bên cạnh liền đá nhẹ vào chân ông, đến tên người đỗ thứ hai thì chính tên ông, rồi đến người đỗ thứ ba, thứ năm... đều không thấy ai đến. Lại thấy trên tường treo một tấm bảng vàng, ghi tên người đỗ thủ khoa hai chữ “Vi Tiếp” nhưng không thấy ghi họ gì. Trong chốc lát bỗng thấy một người mặt đỏ cầm khôi nguyên đến đội lên đầu mình.

Phan Thư Thăng tỉnh dậy lấy làm ngờ vực lắm. Đến lúc niêm yết bảng, quả nhiên Phan Thư Thăng đỗ thủ khoa đúng như trong mộng. Nhân đó Thư Thăng liền thử hỏi xem ai là người mang tên “Vi Tiếp”. Không bao lâu sau liền tìm ra được người ấy chính tên Phó Lộc Dã, người huyện Lâu Giang Tô, liền tìm đến thăm viếng. Nhân đó mới biết họ Phó người vốn nổi tiếng giỏi văn chương từ lâu, quan chủ khảo đã định chấm đỗ đầu. Qua hai trường thi, họ Phó đều đứng đầu, kết quả chấm bài hết sức tốt đẹp, nhưng không biết sao đến trường thi thứ ba thì quyển thi của họ Phó bị thất lạc không tìm thấy, thế bị đánh rớt.

Họ Phó vốn tài ăn nói, bình sinh vẫn thường nhiều lời thêu dệt hoa mỹ, lại thích nói những chuyện khiếm khuyết của người khác, nên phải chịu quả báo như thế. Sau khi yết bảng rồi, quan chủ khảo yêu thích văn chương của họ Phó nên có đặc biệt cho mời đến gặp mặt.




  1. Chuyện này do Trầm Vĩnh Tư kể lại. (Chú giải của soạn giả)

  2. Tức là năm 1684.



Từ đó về sau, họ Phó ôm hận trong lòng ấm ức không nguôi, chẳng bao lâu thành bệnh cổ trướng chết.

Lời bàn

Khẩu nghiệp của những người viết văn chỉ riêng việc nói thêu dệt thường gặp nhất. Những tâm sự đau lòng của người khác, họ lại thể bóp méo thành chuyện thị phi đàm tiếu, khiến người truyền nói càng thích thú bao nhiêu thì nạn nhân càng đớn đau ôm hận sâu xa bấy nhiêu. Thường thấy những nhà văn có tài trí nhưng lại nghèo cùng khốn khổ, vất vả khó nhọc, thậm chí cuộc sống không bằng được hạng bình dân buôn gánh bán bưng, không kiếm nổi miếng cơm manh áo cho đầy đủ. Thực trạng ấy thể lại không do nhân duyên từ đời trước? Nếu có thể nuôi dưỡng tâm nhân hậu, thường ôm lòng lo nghĩ đến việc tán dương điều thiện, không truyền rộng điều ác, thì bốn nghiệp xấu của miệng1 không muốn giảm bớt cũng tự nhiên được giảm bớt.






Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   88   89   90   91   92   93   94   95   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương