Nguyên tác



tải về 32.39 Mb.
trang81/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   130

KHÔNG GANH TỴ VỚI NGƯỜI TÀI NĂNG, KỸ XẢO



Giảng rộng

Tài sản thứ thể cướp đoạt, nên mới người dùng mưu mô để cướp đoạt, nhưng đối với tài năng kỹ xảo của người khác thì không thể dùng mưu cướp lấy được, chỉ thể sinh lòng ganh ghét, tỵ hiềm thôi. Ngẫm kỹ lại thì ganh ghét người tài năng nào được lợi ích cho mình đâu? Chỉ tự mình làm tăng thêm phiền não mà thôi.

Tài năng kỹ xảo thể phân ra làm hai loại. Một loại mang lại lợi ích cho cuộc đời một loại chẳng ích cho đời cả. Đối với những tài năng kỹ xảo mang lại lợi ích cho đời, nên kính phục học làm theo. Đối với những tài năng kỹ xảo chẳng ích gì cho đời, ta nên khởi tâm thương xót khuyên răn. Cho nên không chỉ không nên ganh tỵ, thật ra chẳng trường hợp nào để phải ganh tỵ cả.
MƯỜI ĐỨA CON KHUYẾT TẬT1

Triều Tống quan đại phu Tưởng Viện, sinh được 10 đứa con. Đứa thứ nhất lưng, đứa thứ hai chân thọt, đứa thứ ba thân hình co quắp, đứa thứ què cả hai chân, đứa thứ năm điên loạn, đứa thứ sáu si độn, đứa thứ bảy tai điếc, đứa thứ tám mắt mù, đứa thứ chín câm không nói được, đứa thứ mười chết trong lao ngục.

Công Minh Tử Cao thấy vậy hỏi rằng: “Đại phu đã từng làm những chiêu cảm tai họa đến mức này?” Tưởng Viện đáp: “Tôi cả đời chẳng làm điều xấu ác, chỉ hay ganh tỵ. Thấy người tài ba hơn thì tôi ghét, được người nịnh hót thì tôi vui,



1 Trích từ sách Thiên thiện lục (遷善錄). (Chú giải của soạn giả)

nghe điều tốt lành của người khác thì sinh nghi ngờ, nghe điều xấu ác của người khác thì tin ngay, thấy người khác được điều thì buồn bực như mình bị mất, thấy người khác bị mất cái gì thì vui như mình được vậy.”

Tử Cao than rằng: “Đại phu còn giữ mãi tâm tánh như thế, sợ rằng phải chịu đến đại họa tuyệt diệt cả dòng họ chứ không chỉ như thế này thôi đâu!”

Tưởng Viện nghe như thế hoảng hốt lo sợ. Tử Cao liền nói: “Trời tuy cao nhưng xét việc rất gần, nếu thể bỏ điều xấu trước đây từ nay sửa đổi thì sẽ chuyển họa thành phước, kết quả đến không lâu.”



Tưởng Viện từ đó tu tâm sửa tánh, thay đổi hoàn toàn ngược hẳn với những tâm niệm nhỏ nhen trước đây. Chẳng mấy năm sau, những khuyết tật của các con dần dần được khỏi.

Lời bàn

Một lời của Thạch Kỳ, quẻ bói hóa thành tốt đẹp,1 ba câu của Tống Cảnh, điềm dữ hỏa tinh lánh xa.2 Đây chính sự minh chứng cho ảnh hưởng tác động sách Thượng thư gọi là: “Thuận đạo lý ắt hưởng quả lành, nghịch đạo lý ắt gặp tai ương.”



Những kẻ học Nho sai lầm cố chấp lại ra sức hủy báng


  1. Theo sách Lễ ký, thiên Đàn cung, vào đời Xuân Thu chiến quốc, quan đại phu nước Vệ Thạch Đài Trọng

chết không con trai dòng đích. Sáu người con dòng thứ nhờ người bốc quẻ để quyết định ai người chính thức nối chức đại phu của cha. Người bốc quẻ khuyên rằng: “Nên tắm gội sạch sẽ đeo ngọc vào sẽ bói được quẻ tốt.” năm người nghe lời ấy đều tắm gội rồi đeo ngọc trước khi bói quẻ, chỉ riêng Thạch Kỳ nói rằng: “Có ai lại đang để tang cha mà đeo ngọc trang sức được sao?” Nói rồi quyết không đeo ngọc. Kết quả chính Thạch Kỳ lại bói được quẻ tốt nhất. Người nước Vệ đều cho rằng việc bói mu rùa quả nhiên chọn được người hiền.

  1. Vào thời Xuân Thu chiến quốc, một năm địa phận nước Tống xuất hiện hỏa tinh trên trời, báo hiệu điềm xấu cho đất nước. Tống Cảnh công lo buồn lắm. Quan coi việc thiên văn Tử Vi tâu lên rằng: “Tôi thể làm cho tai họa này hướng đến một mình quan Thừa tướng.” Cảnh công nói: “Thừa tướng đại thần tâm phúc, như tay chân của ta, sao thể làm như vậy được?” Tử Vi lại nói: “Vậy tôi thể chuyển tai họa đến cho dân thường.” Cảnh công nói: “Chỗ dựa của bậc quân chủ chính là dân thường. Sao có thể làm như thế được?” Tử Vi lại nói: “Vậy tôi thể chuyển đổi tai họa này thành nạn mất mùa trong năm nay.” Cảnh công nói: “Mùa màng nếu thất bát, nhân dân cùng khổ, ta còn dựa vào đâu để làm bậc quân vương? Không thể làm như thế được.” Tử Vi liền chúc mừng, nói rằng: “Trời tuy cao nhưng thể lắng nghe hết thảy những lời nói trong nhân gian. Nay bệ hạ thể nói ra được ba câu nhân từ thương xót dân lành, nhất định hỏa tinh rồi sẽ ra khỏi địa phận nước Tống.”

thuyết nhân quả, ấy muốn đem cái tâm nguyện khó nhọc khuyến hóa người đời của các bậc thánh hiền quy cả về chỗ mặc nhiên không bàn đến, ai ai cũng hài lòng như thế tự cho là đúng. Đâu biết rằng chính bọn nhà Nho như thế chẳng bao giờ có thể vào được đạo lớn của vua Nghiêu vua Thuấn.







Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương