Nguyên tác



tải về 32.39 Mb.
trang112/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   108   109   110   111   112   113   114   115   ...   130
1 theo mạng số ắt rồi sau sẽ truyền thuật này cho con.”

Tôi liền mời cụ già về nhà, đem mọi việc trình lên với mẹ. Về sau, xem xét những điều cụ già họ Khổng đã tiên đoán cho tôi đều dần dần ứng nghiệm. Sau khi gặp cụ Khổng, tôi khởi ý quay lại theo việc học hành khoa cử.

Cụ Khổng lại đoán trước cho tôi về đường khoa cử, nói rằng khi mới đi học, thi lần đầu huyện sẽ đỗ thứ 14, thi phủ sẽ đỗ thứ 71, thi tỉnh sẽ đỗ thứ 9. Sau tôi đi thi, cả ba nơi đều đỗ đạt đúng như thứ hạng ông ấy đã dự đoán.



Cụ Khổng cũng đoán số mạng trọn đời cho tôi, cho biết đến năm ấy sẽ thi đỗ thứ hạng như thế, sang năm ấy sẽ được chọn làm lẫm sinh,2 sang năm ấy sẽ được chọn làm cống sinh,3 lại sau đến năm ấy sẽ được bổ làm Tri huyện tỉnh Tứ Xuyên, làm quan được 2 năm rưỡi4 ắt sẽ cáo quan về quê, cho đến năm 53 tuổi, vào giờ Sửu, ngày 14 tháng 8 sẽ mất tại nhà, chỉ tiếc không con. Tôi ghi chép đầy đủ những điều ấy, luôn nhớ kỹ trong lòng.

Từ đó về sau, mỗi lần dự thi kết quả đều không ra ngoài





  1. Tức Thiệu Ung hay Thiệu Khang Tiết, sinh năm 1011, mất năm 1077, một học giả uyên bác, nghiên

cứu Chu Dịch lâu năm, để lại nhiều tác phẩm như Mai hoa dịch số, Hoàng cực kinh thế, Quan vật nội thiên, Ngư tiều vấn đối, Nhượng Sơn tập, Tử Ôn biệt truyện...

  1. Lẫm sinh: người học trò được nhận học bổng (bằng lúa gạo), do triều đình chu cấp.

  2. Cống sinh: nho sinh giỏi, được chọn lên kinh đô theo học để chuẩn bị cho kỳ thi tại kinh đô.

  3. Chúng tôi y theo bản khắc trong An Sỹ toàn thư, có bản khác khắc là 3 năm rưỡi (三年半).

những dự đoán của cụ già họ Khổng. Riêng một lần, cụ Khổng đoán rằng thời gian tôi làm lẫm sinh phải nhận đủ 91 thạch 5 đấu gạo1 mới được lên cống sinh, nhưng khi số gạo nhận được của tôi vừa hơn 70 thạch thì tôn họ Đồ đã thông qua việc chọn tôi làm cống sinh, do đó tôi hơi chút ngờ vực về sự tiên đoán của cụ. Chẳng ngờ sau đó vị quan tạm quyền họ Dương [vừa chuyển đến] lại bác bỏ việc này, nên phải đợi đến năm Đinh Mão2 tôi mới được phê chuẩn làm cống sinh. Vào lúc ấy tính lại, quả nhiên tôi đã nhận được vừa đúng 91 thạch 5 đấu gạo. Tôi nhân việc đó lại càng tin chắc rằng sự đời thăng trầm đều do số mạng, nhanh hay chậm cũng đều thời hạn định trước, thế [đối với hết thảy mọi việc] trong lòng tôi trở nên lạnh nhạt không còn mong cầu gì nữa.

Sau khi được lên cống sinh, tôi phải về kinh thành Yên đô3 theo học. kinh đô được một năm, tôi thường ngồi yên tĩnh suốt ngày, chẳng đọc sách vở gì. Sau dịp quay về chơi Nam Ung trong lúc còn chưa vào nhập học, tôi liền đến viếng thăm Thiền Vân Cốc trong núi Thê Hà.4 Tôi cùng Thiền ngồi đối diện trong tịnh thất, trải qua suốt ba ngày ba đêm dường như không chớp mắt. Thiền nói: “Người đời sở không trở thành bậc thánh nhân, đều do vọng niệm nối nhau sinh khởi trói buộc. Nay ông ngồi suốt ba ngày không khởi sinh vọng niệm là do đâu?”

Tôi đáp: “Trước đây tiên sinh họ Khổng từng xem số mạng cho con. Con xét thấy rằng mọi sự vinh nhục, sống chết đời đều do số mạng định sẵn, muốn vọng cầu điều này điều nọ cũng đều không thể được [nên con chẳng nghĩ gì cả].”




  1. Các đơn vị đo lường thời xưa. Mỗi thạch bằng khoảng 100 lít; 10 đấu bằng một thạch.

  2. Tức năm 1567.

  3. Yên đô: tên gọi của Bắc Kinh.

  4. Thiền pháp danh Pháp Hội, hiệu Vân Cốc, sinh năm 1500 (niên hiệu Hoằng Trị thứ 13 đời Minh Hiếu

Tông). Cuộc gặp gỡ này diễn ra vào năm 1569.

Thiền Vân Cốc bật cười nói: “Ta ngỡ ông bậc hào kiệt xuất chúng, hóa ra chỉ là một kẻ tầm thường.”



Tôi không hiểu, thưa hỏi. Thiền liền nói: “Con người khi chưa đạt được đến mức tâm, rốt lại đều bị những lẽ âm dương toán số kia trói buộc, sao thể nói không số mạng? Nhưng chỉ những kẻ tầm thường mới số mạng thôi. Bậc đại hiền thì số mạng không nhất định, với kẻ đại gian ác số mạng cũng không thể nhất định. Ông từ 20 năm nay bị những lẽ đoán định của người khác trói buộc, không tự thay đổi được mảy may nào, như thế chẳng phải tầm thường lắm sao?”

Tôi liền hỏi: “Vậy ra số mạng thể tránh được sao?”

Thiền đáp: “Số mạng do chính mình tạo ra, phước đức do chính mình cầu được. Trong sách vở Nho gia nhiều chỗ dạy điều đó. Kinh Phật lại nói: ‘Cầu công danh ắt được công danh, cầu sống lâu ắt được sống lâu, cầu con trai, con gái, ắt có con trai, con gái...’ Nói dối giới cấm quan trọng đức Phật Thích-ca đã chế định, lẽ nào chư Phật, Bồ Tát lại nói dối để lừa gạt người đời hay sao?”

Tôi nghe vậy rồi liền hỏi tiếp: “Mạnh tử nói rằng: ‘Cầu ắt sẽ được, ấy cầu nơi chính mình.’ Đạo đức, nhân nghĩa [là ở nơi chính mình] nên thể gắng sức cầu được, còn như công danh phú quý [vốn không nơi chính mình] làm sao thể cầu được?”

Thiền Vân Cốc nói: “Lời Mạnh tử vốn không sai, chỉ do ông tự hiểu sai thôi. Ông không nghe đức Lục tổ dạy rằng: ‘Hết thảy ruộng phước vốn chẳng xa lìa gang tấc, từ trong tâm này cầu thì mọi tâm niệm đều thông suốt.’ [Mạnh tử nói] ‘Cầu nơi chính mình’ đó không chỉ riêng được đạo đức nhân nghĩa, cũng được cả công danh phú quý, trong ngoài đều được cả. Cầu như vậy hữu ích cầu được. Nếu không quay về cứu xét nơi tự thân mình, chỉ biết hướng theo ngoại cảnh

dong ruổi tìm cầu thì mong cầu một việc được hay không lại còn phải tùy vào số mạng, như vậy khi trong ngoài đều mất cả [vì cầu mà không được]. Cầu như vậy ắt là vô ích.”

Thiền lại hỏi: “Họ Khổng đoán vận mạng suốt đời của ông như thế nào?”

Tôi thật lòng đem hết mọi việc kể ra. Thiền liền nói: “Ông hãy tự xét mình xem xứng đáng đỗ đạt đại khoa, xứng đáng được sinh con nối dõi chăng?”

Tôi suy nghĩ hồi lâu rồi đáp: “Thật không xứng đáng. Những người đỗ đạt đại khoa nói chung đều tướng phước đức sâu dày. Con vốn phước mỏng, lại không thể tích lũy công đức thiện hạnh để làm nền tảng cho phước đức sâu dày. Con lại không nhẫn chịu được những sự phiền toái khổ nhọc, không thể bao dung chịu đựng người khác, đôi khi lại cậy vào tài trí của mình mà lấn áp người, tính tình bộc trực nghĩ sao làm vậy, thường xem nhẹ lời nói, hay luận bàn những chuyện bổ, hết thảy đều những biểu hiện phước mỏng đức bạc, làm sao thể đỗ đạt đại khoa?

“Đất bùn ẩm ướt thường nhiều vật sống, chỗ nước trong vắt thường không cá, tánh con lại ưa thích sự trong sạch thanh khiết [thái quá]. Tánh khí ôn hòa thể nuôi dưỡng vạn vật, tánh con lại thường nóng nảy sân hận. Luyến ái cội nguồn của sự tiếp nối sinh sản, không quan tâm đến người khác là căn bản của sự không nuôi dưỡng, tánh con xem trọng danh tiết của riêng mình, thường không thể quên mình giúp người; con lại thường nói nhiều hao tổn khí lực, thích ngồi lặng suốt đêm dài không ngủ, không biết giữ gìn nguyên khí tinh thần. Hết thảy những điều ấy đều nguyên nhân không thể có con. Ngoài ra còn biết bao điều lỗi lầm xấu ác nữa, thật không thể nói hết!”

Thiền Vân Cốc nói: “Nào chỉ riêng vấn đề khoa bảng [như



ông vừa nói đó]! Người đời thụ hưởng tài sản ngàn vàng, ắt phải là người đáng hưởng ngàn vàng; kẻ nhận tài sản trăm lượng, ắt phải kẻ đáng nhận trăm lượng. Người chịu chết đói, ắt phải là người đáng phải chết đói. [Nói mệnh] trời, bất quá chỉ là do nơi nhân quả nghiệp báo riêng của mỗi người thành, vốn chưa từng có chút thêm bớt nào [gọi là ý trời trong đó cả].

“Đến như việc sinh con cái, như người phước đức truyền được trăm đời, ắt sẽ sinh được con cháu truyền đủ trăm đời; người phước đức truyền được mười đời, ắt sẽ sinh được con cháu truyền đủ mười đời; người phước đức truyền được ba đời, hai đời, ắt sẽ sinh được con cháu truyền đủ ba đời, hai đời; cho đến người dứt hẳn không con cháu, ấy do phước đức hết sức mỏng manh vậy. Nay ông đã biết những điều sai trái [của mình], những điều đã khiến ông không thể đỗ đạt đại khoa, không thể sinh con nối dõi, vậy ông phải hết lòng hối cải, tự thay đổi, nhất thiết phải lo tu nhân tích đức, nhất thiết phải bao dung rộng lượng với người, nhất thiết phải hòa nhã thương yêu kẻ khác, nhất thiết phải biết gìn giữ bảo dưỡng tinh thần.

“Hết thảy những việc từng làm trước đây, xem như đã chết từ hôm qua. Hết thảy những việc từ nay về sau, xem như mới được sinh ra từ hôm nay. Đó chính ý nghĩa của việc làm sống lại thân này. Thân thể bằng xương thịt này tất nhiên đã nghiệp quả định sẵn, nhưng cái thân tinh thần nhân nghĩa đạo đức, lẽ nào lại không thể [tu dưỡng] để thay đổi được sao?

“Sách Thượng thư, thiên Thái giáp nói: Tai họa do trời giáng xuống còn thể tránh né, tai họa do chính mình tạo ra thì không còn đường sống.’ Kinh Thi nói: “Lời nói việc làm thường hợp đạo trời, ấy là tự mình cầu được nhiều phước đức.” Khổng tiên sinh đoán rằng ông không đỗ đại khoa, không con nối dõi, đó ‘tai họa do trời giáng xuống’, cho nên ‘còn thể tránh né’. Nay ông nỗ lực làm thiện, rộng tích chứa âm đức, đó tự mình tạo ra phước đức, lẽ nào lại thể không được hưởng [những phước đức ấy]



hay sao?

“Kinh Dịch nói rằng: ‘Bậc quân tử hướng về điều lành, tránh đi điều dữ.’ Nếu nói mệnh trờikhông thể thay đổi, vậy điều lành làm sao thể hướng về, điều dữ làm sao thể tránh đi? Lại cũng trong Kinh Dịch, quẻ Khôn, ngay nơi phần ý nghĩa mở đầu đã nói rằng: ‘Nhà làm việc thiện ắt niềm vui, nhà làm việc ác ắt gặp tai ương.’ Nay ông đã thể tin hiểu được chưa?”

Tôi tin nhận lời Thiền sư, lễ bái xin học làm theo. Nhân đó liền đem hết thảy những điều lỗi lầm xấu ác đã qua, đối trước bàn thờ Phật nêu rõ, viết thành một bản sớ dài trình bày đầy đủ tất cả trong đó, cầu xin sám hối. Sau đó tôi phát tâm cầu thi cử đỗ đạt, nguyện làm đủ 3.000 điều thiện để báo đáp ân đức của tổ tiên, trời đất.

Thiền lại lấy ra một bản sách “Công quá cách” đưa cho tôi xem, dạy tôi [học làm theo đó], ghi chép tất cả việc làm hằng ngày, nếu điều thiện thì cộng thêm vào, nếu điều xấu ác thì trừ bớt đi. Thiền lại dạy tôi trì tụng thần chú Chuẩn Đề, qua một thời gian ắt có sự linh nghiệm. Thiền sư bảo tôi rằng:



“Những người vẽ bùa chú thường nói: ‘Vẽ bùa không đúng cách sẽ bị quỷ thần cười chê.’ [Trong việc vẽ bùa] một phép truyền, chẳng qua đó chỉ không khởi lên vọng niệm. Khi cầm bút vẽ, việc trước tiên phải buông bỏ hết thảy mọi ý niệm [duyên theo trần cảnh]. Từ chỗ trong tâm không chút động niệm như thế mới phóng bút điểm xuống, gọi tạo dựng nền tảng không phân biệt. Từ một điểm làm nền tảng đó, cho đến khi vung bút vẽ xong bùa, nếu trong tâm tuyệt nhiên không khởi vọng niệm thì lá bùa ấy sẽ linh nghiệm.

“Cho đến việc cầu đảo mệnh trời, điểm cốt yếu vẫn phải từ nơi tâm niệm rỗng rang không động niệm như thế tạo ra sự cảm ứng thay đổi. Mạnh tử khi bàn về cái học Lập mệnh nói:

Chết yểu với sống lâu vốn chẳng phải hai điều khác nhau.


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   108   109   110   111   112   113   114   115   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương