Nguyên tác



tải về 32.39 Mb.
trang111/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   107   108   109   110   111   112   113   114   ...   130

1

Thủ phụ: chức quan đứng đầu triều chính, tương đương với Tể tướng.

Tiên sinh Yên Khách sinh được 9 người con, hơn 20 người cháu, tất cả đều đỗ đạt cao, quan chức lớn. Người con thứ 8 là Vương Thiểm cũng được giữ cương vị quan trọng trong triều đình nhà Thanh,1 tiên sinh cũng được triều đình truy tặng tước quan như con. Con cháu về sau nối đời vinh hiển không dứt.

Lời bàn

Những người danh thơm tiếng tốt qua nhiều đời đất Thái Thương đều được ghi chép trong quốc sử, hoặc trong các bản gia phả tộc họ, nhiều không kể hết. Nay chỉ xin đặc biệt trích ra đôi điều từ sách Hiện quả tùy lục do Vân ghi chép,2 đưa vào thiên cuối này để góp phần trong việc khuyến thiện.


TẠO PHÚC CHO CẢ VÙNG GIANG NAM3

Vùng Côn Sơn người tên Từ Tại Xuyên, tên húy Nhữ Long, là con trai của Từ Thân, vốn trước là quan chủ sự ở Hình bộ. Từ Tại Xuyên rất giỏi văn chương, Nghiêm Nột4 Ngu Sơn5 mời ông về làm thầy dạy học trong nhà. Trong thời gian trước đó, bọn giặc cướp từ Nhật Bản đến hung hăng bạo ngược lộng hành, khắp vùng duyên hải của hai tỉnh Giang Tô, Chiết Giang đều chiến tranh bị tàn phá, dân chúng khổ sở chẳng biết dựa vào đâu mà sống.

Đến năm Ất Mão thuộc niên hiệu Gia Tĩnh thứ 34,6 hai vùng Châu Tùng Giang đến 4 quận mất mùa đói thiếu, dân





  1. Vương Thiểm sinh năm 1645, mất năm 1728, đỗ tiến vào năm Giáp Tuất, niên hiệu Khang Hy năm thứ

9 (1670), lần lượt giữ nhiều chức quan lớn. Đến năm 1704 thăng chức Hình bộ thượng thư, rồi lần lượt giữ các chức thượng thư Công bộ, Binh bộ, Lễ bộ. Niên hiệu Khang Hy năm thứ 51 (1712) được phong Văn uyên các Đại học sĩ, kiêm chức Lễ bộ thượng thư.

  1. Sách này trong Tục tạng kinh ghi do Đại Giới Hiển ghi chép. Đại từng trụ trì tại núi Vân Cư,

lẽ thế tiên sinh An Sỹ gọi ngài Vân Sư.

  1. Chuyện này xem trong Đông Hải gia thừa (東海家乘). (Chú giải của soạn giả)

  2. Nghiêm Nột, tên tự Mẫn Khanh, sinh năm 1511, mất năm 1584, sau khi mất được vua ban tên thụy

Văn Tĩnh. Ông đỗ tiến năm 1541, từng làm quan thăng đến các chức Lễ bộ tả thị lang, Lễ bộ hữu thị lang, Lại bộ thượng thư.

  1. Nay huyện Thường Thục thuộc tỉnh Giang Tô.

  2. Tức năm 1555.

nghèo lưu lạc đầy đường. Khi ấy, các đại thần lo việc dẹp loạn chỉ nặng về chiến cuộc, không dám trình tấu lên triều đình những sự khổ sở đói kém của dân chúng. Bấy giờ, quan Cung đạm1 của phủ Thái tử hiện đang nhà Nghiêm Nột. Từ Tại Xuyên khuyên họ Nghiêm nên dân thỉnh mệnh triều đình, Nghiêm Nột do dự chưa quyết. Tại Xuyên liền thay ông ta soạn thảo một sớ văn lưu loát đến mấy ngàn câu, văn từ hết sức chí thành khẩn thiết, để sẵn trong ống tay áo rộng, rồi đến chỗ họ Nghiêm khẩn khoản thuyết phục.

Họ Nghiêm vẫn chưa đồng ý, muốn mời một thầy bói mù nổi tiếng linh nghiệm đến để quyết định việc này. Tại Xuyên liền thắp hương khấn cáo trời đất, cầu nguyện trời cao chứng giám giúp cho việc cứu dân được thành tựu, đồng thời kín đáo cho người mang tiền đến biếu thầy bói, nhờ gieo quẻ theo ý mình. Kết quả gieo được quẻ thăng, nội dung quẻ “trời cao cùng trợ giúp, mọi sự đều tốt lành”.

Từ Tại Xuyên dựa theo đó liền bàn với họ Nghiêm rằng quẻ này ứng với mọi sự tốt đẹp, nếu dâng sớ lên triều đình sẽ được chuẩn thuận, chẳng những muôn dân được hưởng phúc bản thân người dâng sớ cũng sẽ được quyền cao lộc hậu. Họ Nghiêm vui mừng lắm, liền mạnh dạn dâng sớ lên. Quả nhiên được triều đình chuẩn thuận, đồng loạt miễn thuế cho dân chúng trong toàn tỉnh Giang Nam, ngay cả số thóc đã vận chuyển về nhập kho rồi cũng cho dân được nhận đủ lại y số đã nộp. Người dân mừng vui khôn xiết, tiếng ngợi ca vang khắp xóm thôn.

Không bao lâu sau, Nghiêm Nột được triệu về triều, thăng đến chức Thượng thư nắm giữ quyền chính. Từ Tại Xuyên sau đó được bổ làm huyện lệnh Giao Hà, lập được rất nhiều công trạng.

1 Chức quan lo việc cung ứng mọi nhu cầu cho Thái tử.

Con trưởng của Từ Tại Xuyên Từ Ưng Sính,1 làm quan thăng đến chức Thái bộc Thiếu khanh.

Cháu cố của Từ Ưng Sính ba anh em Từ Càn Học, Từ Bỉnh Nghĩa, Từ Nguyên Văn cùng nhau thi đỗ ba vị trí đầu bảng là Trạng nguyên, Bảng nhãn và Thám hoa.

Từ Càn Học làm quan Tư khấu, sinh được năm người con là Từ Thọ Cốc, Từ Quýnh, Từ Thọ Mẫn, Từ Thọ Bình và Từ Tuấn, cả năm người đều thi đỗ tiến sĩ, người đương thời gọi “Ngũ tử đăng khoa”. Người nhỏ tuổi nhất Từ Tuấn được phong đến chức Hàn lâm Học sĩ. Con cháu về sau đỗ đạt làm quan rất nhiều, thành một dòng họ khoa bảng hưng thịnh bậc nhất.



Lời bàn

Trong khoảng năm Kỷ Tỵ hoặc Canh Ngọ thuộc niên hiệu Khang Hy,2 tiên sinh Lập Trai vào lúc sắp nhận chức Tướng quốc, tại nhà khởi thảo một bản sớ chương, đề nghị xét lại việc thuế Châu Tùng Giang quá cao, xin được miễn giảm.

Khi ấy một người họ Trần ra sức ngăn cản, nói rằng những khoản thu dùng cho việc quốc gia không thể nhất thời giảm đi quá nhiều, lại nói rằng những quan chức ruộng đất Tô Châu sẽ ganh ghét gây ra chuyện không hay. Cuối cùng ông ta lại tự mình thay Lập Trai thảo ra một bản sớ chương, thúc giục tiên sinh trình lên triều đình, đại ý trong đó nói nên gác lại việc miễn giảm thuế. Về sau, việc miễn thuế do đó không được thực hiện.

Ngay trong năm đó, người họ Trần kia bỗng nhiên chết tại nhà. Lập Trai cũng bị bãi chức Tướng quốc, về làm dân thường.

Đem việc này so với việc Từ Tại Xuyên thay Nghiêm Nột





  1. Từ Ưng Sính, tên tự là Bá Hoành, đỗ tiến sĩ năm 1583.

  2. Tức là trong khoảng năm 1689-1690.

thảo sớ chương, quả khác nhau một trời một vực. Người đời khi nhắc đến chuyện này thường quy lỗi hoàn toàn cho quan Tướng quốc, cũng thật oan uổng. Người họ Trần kia vốn quê Gia Định, chỉ là giấu tên không nói ra thôi.


Giảng rộng bài văn Âm chất
Hết quyển hạ

PHỤ ĐÍNH

BỐN ĐIỀU KHUYÊN DẠY CỦA TIÊN SINH VIÊN LIỄU PHÀM

( LIỄU PHÀM TỨ HUẤN )

TỰ LẬP SỐ MẠNG

Tôi thuở nhỏ đã sớm mất cha.1 Mẹ tôi bảo tôi từ bỏ đường công danh khoa cử để theo học nghề thuốc, cho rằng như thế có thể vừa tự nuôi sống lại cũng thể cứu giúp người khác. Hơn nữa, việc tôi theo học thành tựu một nghề để thể lưu


1 Viên Liễu Phàm sinh năm 1533 mất năm 1606. Bản văn này ban đầu được ông viết ra để dạy con,

nên một số đại từ nhân xưng được dùng tương ứng trong quan hệ cha con. Khi chuyển dịch chúng tôi đã một vài chỉnh sửa nhỏ về cách xưng để thích hợp hơn với đa số độc giả, xét thấy việc này không làm thay đổi ý chính của bản văn.

danh ở đời cũng là tâm nguyện từ trước đây của cha tôi.

Sau đó, lần tôi đến chùa Từ Vân tình cờ gặp một cụ già cốt cách phương phi, râu dài tóc bạc, tướng mạo dường như tiên ông. Khi tôi đến lễ chào cung kính, cụ già bảo tôi: “Con người trong đường quan tước, ngày sau ắt sẽ học lên cao, sao nay con chẳng lo việc đọc sách?”

Tôi liền nói nguyên nhân. Ông cụ bảo: “Ta họ Khổng, người Vân Nam, được chân truyền thuật toán số Hoàng Cực của Thiệu tử,




Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   107   108   109   110   111   112   113   114   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương