Ôn tập văn thuyết minh



tải về 2.46 Mb.
trang8/18
Chuyển đổi dữ liệu25.11.2019
Kích2.46 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   18

Đáp án


I. Đọc - Hiểu

a) Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thuyết minh. 

b) Dựa vào văn bản có thể chỉ ra 2 tác dụng của việc đọc sách đó là:

- Sách kể những câu chuyện hay về con người, khiến con người trở nên gần gũi với nhau hơn.

- Sách ca ngợi, mang lại cái nhìn tích cực về một cuộc sống đa dạng, phong phú, lành mạnh tươi đẹp, giúp ta quên đi những căng thẳng, bực bội trong cuộc sống.

2.4. Hoạt động vận dụng:

Trò chơi ô chữ.( bảng phụ) ghi 7 ô chữ cần tìm



2.5. Hoạt động tìm tòi mở rộng:

Em còn nhớ những bài thơ nào, câu thơ nào( của tác giả nào) cũng có hình ảnh vầng trăng? Hãy đọc những câu thơ ấy và nêu nội dung cơ bản?

Gợi ý:


- Lý Bạch: “Ngẩng đầu.... cố hương” -> Gọi nỗi sầu nhớ quê hương.

- HCM: Giữa dòng.....thuyền” -> Niềm lạc quan phơi phới.

- Chính Hữu: “Đầu...treo” -> Vẻ đẹp vừa hiện thực vừa lãng mạn của cuộc k/c.

- Huy Cận: “thuyền ta.... trăng” - > Người bạn lao động.

- Häc bµi, häc thuéc lßng bµi th¬. Tù chän nh÷ng h×nh ¶nh ®Ñp, c¶m thô.


NhËn xÐt cña

Ban giám hiệu



Ngµy th¸ng n¨m 2019

P hiu tr­ëng

Trương Đức Lượng

*************************************************

Tuần 20

Ngày soạn 1/1/2019



ÔN TẬP VĂN BẢN LẶNG LẼ SA PA

I. Môc tiªu cÇn ®¹t.

1. KiÕn thøc:

- Nêu được những kiến thức cơ bản về tác giả và truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa. Nªu ®­îc vµi nÐt vÒ tg vµ hoµn c¶nh ra ®êi t¸c phÈm.

- Trình bày được nhưng nội dung cơ bản của từng phần trong bố cục của truyện.

- C¶m nhËn ®­îc vÎ ®Ñp cña c¸c nh©n vËt, ®Æc biÖt lµ nh©n vËt anh thanh niªn trong truyÖn, víi c«ng viÖc thÇm lÆng trong c¸ch sèng vµ nh÷ng suy nghÜ t×nh c¶m trong quan hÖ víi mäi ng­êi.

ThÊy ®­­îc nghÖ thuËt ®Æc s¾c trong viÖc x©y dùng t×nh huèng truyÖn.

2. KÜ n¨ng:

- RÌn kü n¨ng ph©n tÝch nh©n vËt trong t¸c phÈm tù sù, ®Æc biÖt lµ ph©n tÝch t©m lý nh©n vËt, kÓ chuyÖn, tãm t¾t truyÖn.



3. Th¸i ®é: : - Cã ý thøc vµ c¸ch sèng ®Ñp .

4. Năng lực, phẩm chất:

4.1. Năng lực:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, đọc sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác với bạn.

- Năng lực chuyên biệt: năng lực thẩm mĩ.

4.2. Phẩm chất:

- Biết nhận ra cái đẹp của tuổi trẻ VN trong những năm đất nước có chiến tranh và trong công cuộc xây dựng đất nước.

5. 5. Tích hợp theo đặc trưng của bộ môn, bài dạy:

- TÝch hîp: Môn Văn: " Ng­êi kÓ truyÖn trong v¨n tù sù

Môn Sử: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mỹ

II . ChuÈn bÞ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1. Gi¸o viªn : SGK- SGV – Giáo án - TLTK

2. Häc sinh: - So¹n bµi - Ghi bài và làm bài tập

III. TIẾN TRÌNH TIẾT häc

1. æn ®Þnh tæ chøc

- KT sÜ sè:

- KiÓm tra bài cũ :

? T©m tr¹ng cña «ng Hai nh­ thÕ nµo khi nghe tin lµng chî DÇu theo giÆc?



- HS lên bảng trả lời -> Bạn nhận xét -> GV NX và cho điểm

2. Tổ chức các hoạt động dạy học:

2.1. Hoạt động khởi động :

- Vào bài: GV giới thiệu một vài bức tranh ảnh về Sa Pa rồi dẫn vào bài.



Sa Pa là thành phố trong sương, là nơi hấp dẫn khách du lịch khắp nơi nhưng Sa Pa còn biết đến ....

2. 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:

Ho¹t ®éng cña GV HS

Néi dung cÇn ®¹t

Ho¹t ®éng 1. §äc - T×m hiÓu chung.

- Ph­¬ng ph¸p: dạy học dự án, ph©n tÝch, th¶o luËn.

- Kĩ thuật dạy học: KT chia nhóm, Kĩ thuật động não, lắng nghe và phản hồi tích cực.

- Hình thức tổ chức dạy học: GV tæ chøc nhóm , cặp đôi

- Định hướng năng lực: năng lực giao tiếp Tiếng Việt,

- Phẩm chất: : Yêu thiên nhiên, cuộc sống con người



  • GV chia lớp thành 2 nhóm – 7p: Thực hiện giao nhiệm vụ từ tiết 65.

Nhóm 1: Tìm hiểu về tác giả với các gợi ý SGK và tài liệu.

Nhóm 2: Tìm hiểu về tác phẩm với các câu hỏi gợi ý: HCST, thể loại, PTBĐ, ngôi kể

  • Các nhóm báo cáo nội dung

  • Nhóm bạn nhận xét

  • GV chốt kiến thức.

GV giới thiệu chân dung nhà văn NTL
- Bæ sung: ¤ng lµ c©y viÕt truyÖn ng¾n cã phong c¸ch v¨n xu«i nhÑ nhµng, t×nh c¶m, giµu chÊt th¬, ¸nh lªn vÎ ®Ñp cña con ng­êi vµ mang ý nghÜa s©u s¾c.

- H­íng dÉn

+ chËm , c¶m xóc s©u l¾ng

-L­u ý HS c¸c chó thÝch :1,2.

? Tãm t¾t ng¾n gän néi dung c©u truyÖn
Chia sẻ cặp đôi – 2p:

? Trong truyÖn cã nh÷ng nh©n vËt nµo? Nh©n vËt nµo lµ nh©n vËt trung t©m? V× sao?

? Em cã suy nghÜ g× vÒ tªn cña c¸c nh©n vËt?

- Gọi một vài cặp trả lời

- GV chốt:

*Nh©n vËt:

- Gåm :B¸c l¸i xe, «ng ho¹ sü, c« kÜ s­, anh thanh niªn song nh©n vËt anh thanh niªn lµ nh©n vËt chÝnh.

- C¸c nh©n vËt kh«ng cã tªn cô thÓ, hä ®­îc gäi tªn theo ngµnh nghÒ  §ã cã thÓ lµ bÊt k× mét c¸i tªn nµo mét con ng­êi nµo ®ang thÇm lÆng hiÕn d©ng cuéc ®êi, cho tæ quèc.



Hoạt động 2. Phân tích:

- PP: vấn đáp, ph©n tÝch, th¶o luËn

- KTDH: Kĩ thuật động não, KT đặt câu hỏi, KT hỏi và trả lời,

- Hình thức tổ chức dạy học: GV tæ chøc nhóm , cặp đôi

- Định hướng năng lực: năng lực giao tiếp Tiếng Việt,

- Phẩm chất: Yêu thiên nhiên, con người

GV hướng dẫn:

? Nh©n vËt chÝnh xuÊt hiÖn qua lêi kÓ cña ai?

? T¸c dông cña c¸ch giíi thiÖu?

-Ng­êi nghe muèn tiÕp xóc, muèn gÆp gì víi nh©n vËt.

? Khi xuÊt hiÖn tr­íc mäi ng­êi, Anh thanh niªn hiÖn lªn víi d¸ng vÎ, ngo¹i h×nh nh­ thÕ nµo?

? B¸c l¸i xe ®· giíi thiÖu nh­ thÕ nµo vÒ con ng­êi nµy?T×m chi tiÕt

Thảo luận theo bàn- 5p:

1. Hoàn cảnh sống của anh TN được giới thiệu ntn?

2. C«ng viÖc anh lµm lµ g×? Anh th­êng lµm c«ng viÖc ®ã trong nh÷ng thêi ®iÓm nµo? ë nh÷ng hoµn c¶nh nµo? Em cã suy nghÜ g× vÒ c«ng viÖc anh lµm?

? §¸nh gi¸ chung vÒ h.c¶nh vµ c«ng viÖc cña anh thanh niªn.



- Đại diện các bàn thả lời

- Nhận xét, bổ sung

- Gv điều chỉnh và chốt KT:

I. §äc - T×m hiÓu chung.

1. T¸c gi¶:

Tác giả: ( 1925 – 1991)

- Quê: Quảng Nam

- Chuyên viết về truyện ngắn, bút ký.

- Với phong cách văn xuôi nhẹ nhàng, giàu chất thơ.
2.T¸c phÈm :

a. §äc vµ t×m hiÓu chó thÝch
b. Hoµn c¶nh s¸ng t¸c

- §­îc viÕt khi t¸c gi¶ ®i thùc tÕ ë Lµo cai (Tác phẩm: “Lặng lẽ Sa Pa” là kết quả của chuyến đi Lào Cai trong mùa hè 1970 của tác giả.)

- Rót trong tËp '' Gi÷a trong xanh"

c. ThÓ lo¹i- PTB§

-ThÓ lo¹i :truyÖn ng¾n

- Ph­¬ng thøc biÓu ®¹t : Tù sù (kÕt hîp miªu t¶, biÓu c¶m, lËp luËn)
d.Ng«i kÓ vµ ®iÓm nh×n trÇn thuËt

- Ng«i kÓ : Ng«i thø 3

- §iÓm nh×n trÇn thuËt : ¤ng ho¹ sü giµ

=>T¹o cho c©u chuyÖn cã vÎ ®Ñp ch©n thùc, kh¸ch quan, võa lµm næi chÊt tr÷ t×nh, ®µo s©u suy t­ cña nh©n vËt




II. Ph©n tÝch

1. Nh©n vËt anh thanh niªn

a. Hoµn c¶nh sèng vµ lµm viÖc

-XuÊt hiÖn qua lêi kÓ cña b¸c l¸i xe.

 G©y Ên t­îng , hÊp dÉn ng­êi nghe.

*H.c¶nh sèng vµ lµm viÖc “ trªn ®Ønh Yªn S¬n cao 2600m, bèn bÒ chØ cã c©y cá vµ m©y mï l¹nh lÏo, lµ ng­êi c« ®éc nhÊt thÕ gian,

 Hoµn c¶nh sèng vµ lµm viÖc rÊt buån tÎ,c« ®¬n.

*C«ng viÖc : §o giã, ®o m­a, ®o n¾ng, tÝnh m©y,phôc vô cho s¶n xuÊt vµ chiÕn ®Êu.

-Thêi gian lµm viÖc: 4 giê, 11giê, 7 giê, 1 giê s¸ng,

-Thêi tiÕt: Giã rÐt, m­a tuyÕt

 C«ng viÖc thÇm lÆng, gian khæ, nh­ng cã ý nghÜa cao ®Ñp

*H.c¶nh sèng vµ c«ng viÖc võa gian khæ, võa buån tÎ.

b.VÎ ®Ñp t©m hån cña n.vËt anh thanh niªn.


? Anh ®· cã suy nghÜ g× vÒ c«ng viÖc cña m×nh?T×m chi tiÕt

HS:- Khi ta lµm viÖc, ta víi c«ng viÖc lµ ®«i…Huèng chi viÖc cña ch¸u g¾n liÒn víi viÖc cña bao anh em, ®/c d­íi kia.

?NhËn xÐt vÒ suy nghÜ cña anh thanh niªn

?Nh÷ng suy nghÜ ®ã béc lé 1 thanh niªn ntn



*Suy nghÜ vÒ c«ng viÖc

- C«ng viÖc gian khæ nh­ng cÊt nã ®i, buån ®Õn chÕt mÊt.

- M×nh sinh ra lµ g×? M×nh ®Î ë ®©u, m×nh v× ai mµ lµm viÖc.

- Khi biÕt m×ng ®· gãp phÇn vµo chiÕn th¾ng cña qu©n ta “Ch¸u sèng thËt h.phóc”

+Ng«n ng÷ ®èi tho¹i tù nhiªn

->Suy nghÜ ®óng ®¾n,s©u s¾c


=>Béc lé mét thanh niªn cã:

-lßng yªu nghÒ, say mª c«ng t¸c khoa häc

- cã lý t­ëng sèng cao ®Ñp vµ s½n sµng v­ît qua tÊt c¶ khã kh¨n gian khæ ®Ó thùc hiÖn lÝ t­ëng

2. 3. Hoạt động luyện tập:

- GV sử dụng phương pháp , luyện tập- thực hành,

- KT: động não, trình bày; NL: sử dụng ngôn ngữ; PC: yêu quê hương đất nước,

Phần 1. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Mỉm cười là một trạng thái tinh thần đặc biệt.

Khác với bản thân cái cười. Cái cười cần và phải có đối tượng rõ ràng. Không có người ta bảo mình “có vấn đề rồi”.

Mỉm cười đến từ xa xôi, xa xôi đến mức có vẻ như mỉm cười là tự thân. Mỉm cười là trạng thái trong lành, thân thiện dang tay vui đón vũ trụ, hoà vui cuộc đời. Như tia nắng xuân mềm mại, mỏng manh, rụt rè, vô tư lự hé chào khu vườn cuối đông.

[...]Thật là vui khi nhìn thấy cái mỉm cười ở trong cái cười của ai đó, của những người bạn của mình.

Chúc mỗi bạn bè ta, mỗi sáng trước khi ra cửa, mỉm cười.

(Theo Hoàng Hồng Minh, Lòng người mênh mang NXB Văn hóa thông tin , 2014)

Câu 1 (1 điểm). Kể trên 02 phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích.

Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra phép liên kết giữa hai câu văn sau: "xa xôi đến mức có vẻ như mỉm cười là tự thân. Mỉm cười là trạng thái trong lành, thân thiện dang tay vui đón vũ trụ, hoà vui cuộc đời".

Câu 3. (0,5 điểm). Theo tác giả, tại sao "mỉm cười" khác với "cái cười"? 

Câu 4 (1.0 điểm) "Chúc bạn bè ra mỗi sáng trước khi ra cửa, mim cười". Câu nói trên cho em lời khuyên gì về thái độ sống?

ĐÁP ÁN

Phần I. Đọc hiểu

Câu 1: 2 phương thức biểu đạt chính là Tự sự và Nghị luận

Câu 2: Phương pháp liên kết: phép lặp

Câu 3: Theo tác giả thì mỉm cười là một trạng thái tinh thần đặc biệt và nó đến từ xa xôi đến mức có vẻ như mỉm cười là tự thân hay hiểu thành mỉm cười là do chính tự thân - một phản xạ tự nhiên của con người.

Còn cái cười lại cần phải có đối tượng rõ ràng cụ thể hay cái cười xảy ra khi có tác động của sự vật sự việc quay ta.

Câu 4: "Chúc bạn bè ta, mỗi sáng trước khi ra cửa, mỉm cười" mang đến cho ta thông điệp: Hãy đón ngày mới bằng niềm vui, niềm tin và hạnh phúc, mỉm cười để bắt đầu một ngày thật tốt đẹp hơn.

2.4. Hoạt động vận dụng:

- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi sau:

Tác phẩm này, theo tác giả là một “bức chân dung”. Đó là bức chân dung của ai, hiện ra trong cái nhìn và suy nghĩ của những nhân vật nào?

- GV điều chỉnh kiến thức và yêu cầu HS về nhà viết vào vở.

->Bức chân dung: Anh thanh niên à hiện ra trong cách nhìn và suy nghĩ của bác lái xe, ông hoạ sĩ già và cô gái.

2.5. Hoạt động mở rộng tìm tòi:

Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về thành phố Sa Pa?

- HS trình bày theo cách hiểu của mình.


NhËn xÐt cña

Ban giám hiệu



Ngµy th¸ng n¨m 2019

P hiu tr­ëng

Trương Đức Lượng

*************************************************

Bắt đầu in từ đây

Tuần 21

Ngày soạn 5/1/2019



TÌM HIỂU THÊM VỀ VĂN BẢN CHIẾC LƯỢC NGÀ

I. Môc tiªu cÇn ®¹t.

1. KiÕn thøc:

- Nêu được những kiến thức cơ bản về tác giả và truyện ngắn Chiếc Lược Ngà. Nªu ®­îc vµi nÐt vÒ tg vµ hoµn c¶nh ra ®êi t¸c phÈm.

- Trình bày được nhưng nội dung cơ bản của từng phần trong bố cục của truyện.

- C¶m nhËn ®­îc vÎ ®Ñp cña c¸c nh©n vËt, trong c¸ch sèng vµ nh÷ng suy nghÜ t×nh c¶m trong quan hÖ víi mäi ng­êi.

ThÊy ®­­îc nghÖ thuËt ®Æc s¾c trong viÖc x©y dùng t×nh huèng truyÖn.

2. KÜ n¨ng:

- RÌn kü n¨ng ph©n tÝch nh©n vËt trong t¸c phÈm tù sù, ®Æc biÖt lµ ph©n tÝch t©m lý nh©n vËt, kÓ chuyÖn, tãm t¾t truyÖn.



3. Th¸i ®é: : - Cã ý thøc vµ c¸ch sèng ®Ñp .

4. Năng lực, phẩm chất:

4.1. Năng lực:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, đọc sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác với bạn.

- Năng lực chuyên biệt: năng lực thẩm mĩ.

4.2. Phẩm chất:

- Biết nhận ra cái đẹp của tuổi trẻ VN trong những năm đất nước có chiến tranh và trong công cuộc xây dựng đất nước.

5. 5. Tích hợp theo đặc trưng của bộ môn, bài dạy:

- TÝch hîp: Môn Văn: " Ng­êi kÓ truyÖn trong v¨n tù sù

Môn Sử: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mỹ

II . ChuÈn bÞ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1. Gi¸o viªn : SGK- SGV – Giáo án - TLTK

2. Häc sinh: - So¹n bµi - Ghi bài và làm bài tập

III. TIẾN TRÌNH TIẾT häc

1. æn ®Þnh tæ chøc

- KT sÜ sè:

- KiÓm tra bài cũ :

? T©m tr¹ng cña «ng Hai nh­ thÕ nµo khi nghe tin lµng chî DÇu theo giÆc?



- HS lên bảng trả lời -> Bạn nhận xét -> GV NX và cho điểm

2. Tổ chức các hoạt động dạy học:

2.1. Hoạt động khởi động :

- Vào bài: GV giới thiệu một vài bức tranh ảnh về Sa Pa rồi dẫn vào bài.



Sa Pa là thành phố trong sương, là nơi hấp dẫn khách du lịch khắp nơi nhưng Sa Pa còn biết đến ....

2. 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:

Ho¹t ®éng cña GV- HS

KiÕn thøc cÇn ®¹t

Ho¹t ®éng 1.

- Ph­¬ng ph¸p: Gîi më, vÊn ®¸p, hp đồng, th¶o luËn.

- KT DH: KT chia nhãm, KT đặt c©u hi, KT hi và tr li, KT tr×nh bày 1p

- Hình thc t chc dy hc: GV t chc nhóm, cá nhân

- Định hướng năng lc: năng lc giao tiếp Tiếng Vit, hp tác, năng lực s dng ngôn ng

- Phm cht: đoàn kết, nhân ái, yêu quê hương

  1. §äc - T×m hiÓu chung .





* .Nét riêng của những người lính trong hai cuộc kháng chiến

1.Nét chân chất, mộc mạc, giản dị của những người nông dân mặc áo lính trong chống Pháp

-D/C: Bài thơ: Đồng chí

2. Nét ngang tàng , trẻ trung, tinh nghịch của một thế hệ cầm súng mới trong chống Mỹ

-D/C: Bài thơ về tiểu đội xe không kính

3. Lí giải vì sao có những nét riêng đó

-Do phong cách riêng của từng nhà thơ:

+Chính Hữu: Với ngôn ngữ thơ cô đọng, hàm súc, hình ảnh thơ chân thực, gợi cảm

+Phạm Tiến Duật: Nét bút tài hoa, ngang tàng , tre trung tinh nghịch , sôi nổi

-Do hoàn cảnh và tính chất của hai cuộc kháng chiến

+Chống Pháp: Buổi đầu đầy gian khổ, thiếu thốn, chưa được trang bị, từ những người nông dân chỉ quen với đồng ruông, bước vào cuộc k/c

+Chống Mỹ: Đặt vào hoàn cảnh gay go, ác liệt hơn, bom đạn tàn phá khốc lịêt, đòi hỏi phải ngang tàng, xông pha, bất chấp hiểm nguy



? H×nh ¶nh ng­êi cô Hå hiÖn lªn nh­ thÕ nµo?

tinh thần đồng chí, đồng đội của họ được biểu hiện

NTN?
Nét riêng của những người lính trong hai cuộc kháng chiến?

Lí giải vì sao có những nét riêng đó?



2.3Hoạt động Luyện tập

Bài 1. Phân tích bài thơ Đồng Chí



I. Đọc, tìm hiểu chung về văn bản

1. Tác giả - tác phẩm

- Chính Hữu, sinh năm 1926

- Là nhà thơ quân đội

- Quê Can Lộc - Hà Tĩnh

- 20 tuổi tòng quân, là chiến sĩ trung đoàn thủ đô.

- Đề tài viết chủ yếu về người chiến sĩ.

* Bài thơ ra đời năm 1948, trong tập Đầu súng trăng treo(1968)

- Chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947, Chính Hữu cùng đơn vị tham gia chiến đấu, hoàn cảnh chiến đấu thiếu thốn, khó khăn, nhờ có tình đồng chí giúp họ vượt qua những khó khăn.

- Lúc đầu đăng trên tờ báo của đại đội, sau đó đăng trên báo Sự thật (báo nhân dân ngày nay).

Bài thơ được đồng chí Minh Quốc phổ nhạc. Tác giả viết bài thơ Đồng chí vào đầu năm 1948, tại nơi ông phải nằm điều trị bệnh.



2. Đọc

3. Bố cục

Bài thơ có thể chia thành 3 phần:

7 câu thơ đầu: cơ sở hình thành tình đồng chí đồng đội.

10 câu tiếp: Biểu hiện sức mạnh của tình đồng chí đồng đội.

3 câu cuối: Biểu tượng của tình đồng chí.

II. Đọc, tìm hiểu bài thơ

1. Khổ thơ 1: Cơ sở hình thành tình đồng chí.

Quê hương anh nước mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày trên sỏi đá

- Giới thiệu như một lời trò chuyện tâm tình.

- Thành ngữ “nước mặn đồng chua” gợi tả địa phương, vùng miền.

- “Đất cày trên sỏi đá” gợi tả cái đói, cái nghèo như có từ trong lòng đất, làn nước.

- Anh bộ đội Cụ Hồ là những người có nguồn gốc xuất thân từ nông dân(cơ sở của tình đồng chí đồng đội)

- Các anh từ khắp mọi miền quê nghèo của đất nước, từ miền núi, trung du, đồng bằng, miền biển, họ là những người nông dân mặc áo lính.

- Họ chung mục đích, chung lý tưởng cao đẹp.

“Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỷ”.

- Tình đồng chí đồng đội nảy nở và trở nên bền chặt trong sự chan hoà chia se mọi gian lao cũng như niềm vui, đó là tình cảm tri kỷ của những người bạn, những người đồng chí.

- Đồng chí là những người cùng chung lý tưởng cách mạng đấu tranh giải phóng dân tộc.

- Câu đặc biệt chỉ có 2 tiếng như khép lại tình yêu đặc biệt cảu khổ thơ 1… nó như dồn nén, chất chứa, bật ra thật thân thiết và thiêng liêng như tiếng gọi tha thiết của đồng đội, ấm áp và xúc động là cao trào của mọi cảm xúc, mở ra những gì chứa đựng ở những câu sau.

2. Muời câu thơ tiếp: Biểu hiện của tình đồng chí đồng đội

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính

- Những hình ảnh gần gũi thân quen gắn bó thân thiết với người dân, đối với người nông dân thì ruộng nương, mái nhà là những gì quý giá nhất gắn bó máu thịt nhất với họ, họ không dễ gì từ bỏ được

-“Mặc kệ” vốn là từ chỉ thái độ vô trách nhiệm, trong bài thơ từ “mặc kệ” lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác - chỉ thái độ ra đi một cách dứt khoát, không vướng bận khi mang dáng dấp của một kẻ trượng phu, cũng là sự thể hiện một sự hy sinh lớn, một trách nhiệm lớn với non sông đất nước, bởi họ ý thức sâu sắc về việc họ làm:

Ta hiểu vì sao ta chiến đấu

Ta hiểu vì sao ta hiến máu.

“Giếng nước, gốc đa” là hình ảnh nhân hoá, hoán dụ, chỉ quê hương, người thân nhớ về các anh, nỗi nhớ của người hậu phương.



Tôi với anh biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người……chân không giày.

- Bút pháp miêu tả hết sức chân thực, mộc mạc, giản dị, câu thơ như dựng lại vả một thời kỳ lịch sử gian khổ khốc liệt nhất của chiến tranh những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp

Vũ khí, trang bị, quân trang, quân dụng, thuốc men… đều thiếu thốn. Đây là thời kỳ cam go khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Pháp.

- Chính Hữu đã không hề né tránh, không hề giấu giếm mà khắc hoạ một cách chân thực rõ nét chân dung anh Bộ đội Cụ Hồ (Chính Hữu từng tâm sự: không thể viết quá xa về người lính vì như vậy là vô trách nhiệm với đồng độ, với những người đã chết và những người đang chiến đấu).

- Chia sẻ cuộc sống khó khăn gian khổ nơi chiến trường bằng tình cảm yêu thương gắn bó.

“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”

Hình ảnh rất thực, rất đời thường, mộc mạc, giản dị chứa đựng bao điều:

- sự chân thành cảm thông

- Hơi ấm đồng đội

- Lời thề quyết tâm chiến đấu, chiến thắng

- Sự chia sẻ, lặng lẽ, lắng sâu

3. Ba câu cuối: Biểu tượng của tình đồng chí đồng đội

- Trong cái vắng lặng của rừng hoang sương muối, cái tê buốt giá rét luồn vào da thịt, cái căng thẳng của trận đánh sắp tới, người lính vẫn hiện lên với một vẻ đẹp độc đáo, vầng trăng lơ lửng chông chênh trong cái mênh mông bát ngát.

- Từ “treo” đột ngột nối liền bầu trời với mặt đất thật bất ngờ và lý thú.

Hình ảnh cô đọng, gợi cảm, nổi bật biểu tượng vẻ đẹp về tình đồng chí đồng đội, về cuộc đời người chiến sĩ.



III. Tổng kết

1. Về nghệ thuật

Từ ngữ, hình ảnh chân thực, gợi tả, cô đọng, hàm xúc, giàu sức khái quát, có ý nghĩa sâu sắc.



2. Về nội dung

Bài thơ ca ngợi tình đồng chí đồng đội keo sơn gắn bó, ấm áp của các anh Bộ đội Cụ Hồ trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.



Bài tập 2. Phân tích bài thơ BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

I. Đọc, tìm hiểu chung về văn bản

1. Tác giả, tác phẩm.

Phạm Tiến Duật sinh năm 1941.

Quê: Phú Thọ.

- Nhà thơ trẻ, trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ.

- Chiến đấu ở binh đoàn vận tải Trường Sơn.

- Phong cách: sôi nổi, hồn nhiên, sâu sắc.

- Đoạt giải nhất về cuộc thi thơ của tuần báo Văn nghệ, 1970.

- Tác phẩm chính:

+ Vầng trăng quầng lửa (1971)

+ Thơ một chặng đường (1994)

Bài thơ được viết năm 1969, in trong tập thơ “Vầng trăng quầng lửa”.

2. Đọc, chú thích (SGK)

- Nhan đề : nói về những chiếc xe không kính để ca ngợi những người chiến sĩ lái xe vận tải Trường Sơn, kiên cường, dũng cảm, sôi nổi trẻ trung trong những năm chiến tranh chống Mỹ.

- Thu hút người đọc ở vẻ khác lạ độc đáo. Đó là chất thơ của hiện thực chiến tranh.

II. Đọc, tìm hiểu bài thơ

1. Hình ảnh những chiếc xe không kính

Xe không kính vì bom giật, bom rung.

- Động từ mạnh, cách tả thực rất gần gũi với văn xuôi, có giọng thản nhiên pha một chút ngang tàn, khơi dậy không khí dữ dội của chiến tranh.

- Không kính, không đèn.

- Không có mui, thùng xe xước.

Liên tiếp một loạt các từ phủ định diễn tả độc đáo chân thực những chiếc xe trên đường ra trận. Trong chiến tranh, những hình ảnh như vậy không phải là hiếm. Những người lính có một tâm hồn thơ nhạy cảm, ngang tàng, tinh nghịch. Những chiếc xe không kính hiện lên thực tới mức trần trụi, khơi gợi sự khốc liệt của chiến tranh trong những năm chống Mỹ cam go khốc liệt. Dù trải qua muôn vàn gian khổ, những chiếc xe ấy vẫn băng băng ra chiến trường.



2. Hình ảnh người chiến sĩ lái xe.

- Tác giả để cho những người chiến sĩ lái xe xuất hiện trong hoàn cảnh đặc biệt.

- Họ vẫn ở tư thế ung dung, hiên ngang, oai hùng mặc dù trải qua muôn vàn thiếu thốn, gian khổ.

+ Nhìn: đất, trời, nhìn thẳng

+ Thấy: gió vào xoa mắt đắng; con đường chạy thẳng vào tim; sao trời đột ngột cánh chim.

Đó là cái nhìn đâm chất lãng mạn, chỉ có ở những con người can đảm, vượt lên trên những thử thách khốc liệt của cuộc sống chiến trường.

- Điệp từ, nhịp thơ dồn dập, giọng khoẻ khoắn, tràn đầy niềm vui.

- Phạm Tiến Duật cũng là một người lính, anh chứng kiến những người lính ở bao hoàn cảnh khác nhau với chất liệu thực tế tư thế của người lái xe, tư thế làm chủ hoàn cảnh, ung dung tự tại bao quát trời thiên nhiên.

- Tư thế sẵn sàng băng ra trận, người lính hoà nhập vào thiên nhiên, tìm thấy niềm vui, niềm hạnh phúc trong chiến đấu.

- Nhà thơ cảm nhận được tốc độ đang lao nhanh của chiếc xe: “Gió vào xoa mắt đắng”, “Con đường chạy thẳng vào tim”: cả thiên nhiên vũ trụ như ùa vào buồng lái.

Bụi phun, mưa tuôn, mưa xối,gió xoa mắt đắng, người lính vẫn cười ngạo nghễ (cười ha ha):Thể hiện tinh thần dũng cảm, lạc quan, sôi nổi, vui tươi; sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ.

Đó là những con người có tính cách tươi trẻ, vui nhôn, luôn yêu đời. Tinh thần lạc quan và tình yêu cuộc sống giúp họ vượt qua những gian lao thử thách.

“Những chiếc xe từ trong bom rơi… bắt tay qua cửa kính vỡ rồi”

Người đọc lần đẩu tiên bắt gặp trong thơ những hình ảnh thật lãng mạn, hào hùng: những người lính bắt tay qua cửa kính vỡ. Cái bắt tay thay cho mọi lời chào hỏi, lời hứa quyết tâm, ra trận, lời thề quyết chiến thắng, truyền sức mạnhcho nhau vượt qua gian khổ.

- Bếp Hoàng Cầm dựng giữa trời.

- Chung bát đũa: gia đình

- Mắc võng chông chênh: tình đồng chí, đồng đội keo sơn, gắn bó.

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước.

Chỉ cần trong xe có một trái tim

Cách kết thúc bài thơ rất bất ngờ nhưng cũng rất giàu sức thể hiện: mặc cho bom rơi, đạn nổ, mặc cho gió, mưa quất thẳng vào buồng lái, mặc cho muôn vàn thiếu thốn, hiểm nguy, những chiếc xe vẫn chạy, “chỉ cần trong xe có một trái tim”. Đó là trái tim yêu nước,mang lý tưởng khát vọng cao đẹp, quyết tâm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Hình ảnh người chiến sĩ lái xe gắn liền với sự hy sinh gian khổ của những cô gái thanh niên xung phong.

2.4. Hoạt động vận dụng:

- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi sau:

Tác phẩm này, theo tác giả là một “bức chân dung”. Đó là bức chân dung của ai, hiện ra trong cái nhìn và suy nghĩ của những nhân vật nào?

- GV điều chỉnh kiến thức và yêu cầu HS về nhà viết vào vở.



2.5. Hoạt động mở rộng tìm tòi:

Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về thành phố Sa Pa?

- HS trình bày theo cách hiểu của mình.


NhËn xÐt cña

Ban giám hiệu



Ngµy th¸ng n¨m 2019

P hiu tr­ëng

Trương Đức Lượng

*************************************************


Tuần 22

Ngày soạn 5/1/2019



TÌNH YÊU LÀNG GẮN VỚI TÌNH YÊU NƯỚC TRONG TRUYỆN NGẮN LÀNG

I. Môc tiªu cÇn ®¹t.

1. KiÕn thøc:

- Nêu được những kiến thức cơ bản về tác giả và truyện ngắn Chiếc Lược Ngà. Nªu ®­îc vµi nÐt vÒ tg vµ hoµn c¶nh ra ®êi t¸c phÈm.

- Trình bày được nhưng nội dung cơ bản của từng phần trong bố cục của truyện.

- C¶m nhËn ®­îc vÎ ®Ñp cña c¸c nh©n vËt, trong c¸ch sèng vµ nh÷ng suy nghÜ t×nh c¶m trong quan hÖ víi mäi ng­êi.

ThÊy ®­­îc nghÖ thuËt ®Æc s¾c trong viÖc x©y dùng t×nh huèng truyÖn.

2. KÜ n¨ng:

- RÌn kü n¨ng ph©n tÝch nh©n vËt trong t¸c phÈm tù sù, ®Æc biÖt lµ ph©n tÝch t©m lý nh©n vËt, kÓ chuyÖn, tãm t¾t truyÖn.



3. Th¸i ®é: : - Cã ý thøc vµ c¸ch sèng ®Ñp .

4. Năng lực, phẩm chất:

4.1. Năng lực:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, đọc sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác với bạn.

- Năng lực chuyên biệt: năng lực thẩm mĩ.

4.2. Phẩm chất:

- Biết nhận ra cái đẹp của tuổi trẻ VN trong những năm đất nước có chiến tranh và trong công cuộc xây dựng đất nước.

5. 5. Tích hợp theo đặc trưng của bộ môn, bài dạy:

- TÝch hîp: Môn Văn: " Ng­êi kÓ truyÖn trong v¨n tù sù

Môn Sử: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mỹ

II . ChuÈn bÞ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1. Gi¸o viªn : SGK- SGV – Giáo án - TLTK

2. Häc sinh: - So¹n bµi - Ghi bài và làm bài tập

III. TIẾN TRÌNH TIẾT häc

1. æn ®Þnh tæ chøc

- KT sÜ sè:

- KiÓm tra bài cũ :

? T©m tr¹ng cña «ng Hai nh­ thÕ nµo khi nghe tin lµng chî DÇu theo giÆc?



- HS lên bảng trả lời -> Bạn nhận xét -> GV NX và cho điểm

2. Tổ chức các hoạt động dạy học:

2.1. Hoạt động khởi động :

- Vào bài: GV giới thiệu một vài bức tranh ảnh về Sa Pa rồi dẫn vào bài.



Sa Pa là thành phố trong sương, là nơi hấp dẫn khách du lịch khắp nơi nhưng Sa Pa còn biết đến ....

2. 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới:

Ho¹t ®éng cña GV- HS

KiÕn thøc cÇn ®¹t

Ho¹t ®éng 1.

- Ph­¬ng ph¸p: Gîi më, vÊn ®¸p, hp đồng, th¶o luËn.

- KT DH: KT chia nhãm, KT đặt c©u hi, KT hi và tr li, KT tr×nh bày 1p

- Hình thc t chc dy hc: GV t chc nhóm, cá nhân

- Định hướng năng lc: năng lc giao tiếp Tiếng Vit, hp tác, năng lực s dng ngôn ng

- Phm cht: đoàn kết, nhân ái, yêu quê hương







Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 1. Tõ ph©n theo cÊu t¹o
- GV: Tõ ®¬n lµ g×? LÊy vÝ dô?

- HS nªu, lÊy VD.

- GV: Tõ phøc lµ g×? LÊy vÝ dô?

- HS nªu, lÊy VD.


- GV: Tõ phøc ®­îc chia thµnh nh÷ng kiÓu phøc nµo?

- HS tr¶ lêi.

- GV: Cã nh÷ng kiÓu ghÐp nµo ? LÊy VD cô thÓ tõng tr­êng hîp?

- HS nªu, lÊy VD.

- GV: Cã nh÷ng kiÓu l¸y nµo ? LÊy VD cô thÓ tõng tr­êng hîp?

- HS nªu, lÊy VD.




Nội dung cần đạt

I. Tõ ph©n theo cÊu t¹o

1. Tõ ®¬n vµ tõ phøc.

- Tõ ®¬n lµ tõ chØ cã mét tiÕng cã nghÜa. VD: bè, mÑ, xanh,...

- Tõ phøc lµ tõ gåm cã hai tiÕng hay nhiÒu tiÕng.

VD: bµ ngo¹i, s¸ch vë, s¹ch sÏ,...

Tõ phøc gåm:

+ Tõ ghÐp: lµ tõ ®­îc t¹o c¸ch ghÐp c¸c tiÕng cã quan hÖ vÒ ý. VD: s¸ch vë, ...

+ Tõ l¸y: gåm nh÷ng tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a c¸c tiÕng. VD: ®o ®á, ...

2. Tõ ghÐp:

a. Tõ ghÐp ®¼ng lËp:

Tõ ghÐp ®¼ng lËp lµ tõ ghÐp mµ gi÷a c¸c tiÕng cã quan hÖ b×nh ®¼ng, ®éc lËp ngang hµng nhau, kh«ng cã tiÕng chÝnh, tiÕng phô.

VD: bµn ghÕ, s¸ch vë, tµu xe,...

b. Tõ ghÐp chÝnh phô:

Tõ ghÐp chÝnh phô lµ tõ ghÐp mµ gi÷a c¸c tiÕng cã quan hÖ tiÕng chÝnh, tiÕng phô.

VD: bµ + ....(bµ néi, bµ ngo¹i, bµ thÝm, bµ mî,...)

3. Tõ l¸y:

a. L¸y toµn bé:

L¸y toµn bé lµ c¸ch l¸y l¹i toµn bé c¶ ©m, vÇn gi÷a c¸c tiÕng.

VD: xinh xinh, rÇm rÇm, µo µo,...

L­u ý: Tuy nhiªn ®Ó dÔ ®äc vµ thÓ hiÖn mét sè s¾c th¸i biÓu ®¹t nªn mét sè tõ l¸y toµn bé cã hiÖn t­îng biÕn ®æi ©m ®iÖu. VD: ®o ®á, tim tÝm, tr¨ng tr¾ng,...



b. L¸y bé phËn:

L¸y bé phËn lµ c¸ch l¸y l¹i bé phËn nµo ®ã gi÷a c¸c tiÕng vÒ ©m hoÆc vÇn.

+ VÒ ©m: r× rÇm, th× thµo, ...

+ vÒ vÇn: lao xao, lÝch rÝch,...



LuyÖn tËp


Đề 1. Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh.

Mở bài:

+Đề tài mùa thu là đề tài quen thuộc của thơ ca từ truyền thống tới hiện đại (xưa tới nay). Mùa thu trở thành nguồn cảm hứng bất tận của thi ca. Thi ca cũng có rất nhiều trang viết rất hay về mùa thu.

+Đã rất nhiều nhà thơ thành danh đánh dấu tên tuổi của mình những bài thơ viết về mùa thu như là Nguyễn Du, Huyện Thanh Quan, Nguyễn Khuyến, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu

+Viết về đề tài mùa thu: hay, hấp dẫn nhưng rất khó (theo mình nghĩ: chắc tại có nhiều người viết về nó!!!^^) ->Hữu Thỉnh đã vượt qua dc khó khăn thử thách để đóng góp cho văn học VN 1 thi phẩm xuất sắc về mùa thu. Đó là bài thơ: Sang thu 



Thân bài:

*Khổ 1:

 +tính từ "Bỗng" bất ngờ, ngạc nhiên, ngỡ ngàng, thích thú

 +hình ảnh "hương ổi" dc cụ thể hóa qua sự chuyển dổi cảm giác ; "hương ổi" ko phải chỉ dc cảm nhận = khứu giác mà còn dc cảm nhận = các giác quan khác nữa như thị giác, xúc giác qua cách sử dụng từ "nhận ra"

+Hình ảnh "hương ổi"---------đặc trưng của mùa thu mộc mạc, dơn sơ, giản dị

+hương ổi thơm dịu, nhẹ, thanh

=>Hấp dẫn, thoải mái, nhẹ nhàng


+động từ "phả"---hương ổi nhiều, đậm đăc
                         --- nhẹ nhành, lan tỏa, bao trùm ko gian
+hình ảnh "gió se" gió mang theo hơi lạnh

=>Tâm trạng ngạc nhiên, ngỡ ngàng thích thú của nhà thơ khi phát hiện hương ổi lan tỏa ko gian và lẩn vào trong gió bắt đầu se lạnh

+Nhân hóa "sương trùng trình qua ngõ"->khiến cho người đọc có thể hình dung,cụ thể hóa sương như hình khối di chuyển chậm chạp qua từng ngõ nhỏ

+Từ phỏng đoán “hình như” chưa chắc chắn chưa rõ rang

Từ “đã” khẳng định chắc chắn

+ kết hợp “hình như”+”đã”->khẳng định về sự hiện diện của mùa thu qua những tín hiệu “hương ổi” “gió se” “sương chùng chình” (mơ hồ)

=>thơ xưa viết về mùa thu thường sử dụng những tín hiệu như lá vàng, áo mơ phai,lá ngô đồng rụng,hoa cúc nhưng HT lại sử dụng những thi liệu khác mộc mạc,đơn sơ, giản dị nhưng cũng là đặc trưng của mùa thu.

*Khổ 2:

+ nhân hóa

 - sông “dềnh dàng” dòng chảy nhẹ ,chậm,thong dong, dịu dàng

 -chim “vội vã” bay đi di trú

->hình ảnh của thiên nhiên như “sông” “chim” nắm bắt dc tín hiệu giao mùa của mùa thu nên đã chuyển mình phù hợp vs ko gian

+đối lập hoạt động của “sông”_hoạt động của “chim”

                             Dềnh dàng                  vội vã

->nổi bật tín hiệu: mùa thu đã thực sự hiện diện

+nhân hóa “đám mây…sang thu” giang giới vô hình của mùa hạ và mùa thu bỗng trở nên cụ thể rõ nét qua hình ảnh của đám mây. Đây là 1 hình ảnh rất sáng tạo, độc đáo của HT thể hiện cái nhìn tinh tế, nhạy cảm của nhà thơ.

=>như 1 sự khẳng định mùa thu đã thực sự hiện hữu đang lan tỏa khắp đất trời qua cái nhìn say sưa, sự lien tưởng thú vị của tác giả.



*Khổ 3:

-đối lập: “vẫn còn” _ “vơi dần”

             Nắng           mưa

-nắng lan tỏa khắp ko gian (còn nồng nàn)

-mưa thưa dần, ít dần, hết dần

->bước chân của mùa thu đang lấn át dần ko gian để khẳng định sự làm chủ. Còn mùa hạ thì đang lui dần nhường chỗ cho mùa thu.

-ẩn dụ  + “sấm” biến động, khó khăn,bất ngờ trong cuộc sống

           + hàng cây đứng tuổi: những người lớn tuổi, từng trải

=>những người từng trải ko còn quá bất ngở trước những biến động của cuộc sống.

-từ sự hiện diện của mùa thu,tác giả suy ngẫm về đời người.

*phần đánh giá chung ...

Kết bài: Đánh giá khái quát về bài thơ, đóng góp riêng của tác giả

Đề 2. Phân tích bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải


I/MỞ BÀI:

 - Mùa  xuân là đề tài, nguồn cảm hứng bất tận để các nhà thơ thưởng thức và sáng tác

 - Thông qua từng vẻ đẹp của mùa xuân, các nhà thơ gian tiếp bộc lộ nhân sinh quan của bản thân mình. Mỗi bài thơ có thể là một bài học về triết lý cuộc sống.

- Tuy nhiên, đọc đến những vần thơ trong bài thơ “MXNN” của Thanh Hải, người đọc mới cảm thấy trọn vẹn vẻ đẹp cua mùa xuân thiên nhiên, cuộc sống và đặc biệt là khát vọng cống hiến cho đời của nhà thơ.



II/ THÂN BÀI:

     KHỔ 1:  “Mọc …tôi hứng”



- Dòng sông xanh - bông hoa tím biếc- con chim chiền chiện: hai hình ảnh mộc mạc, đơn sơ mang một vẻ đẹp nên thơ của thiên nhiên xứ Huế. Bức tranh mùa xuân được phác hoạ với những hình ảnh ,màu sắc hài hoà. Điểm tô vào bức thanh xuân là âm thanh rộn rã tưng bừng của con chim chiền chiện.

- Ơi!... Hót chi mà…:  Từ cảm thán - cảm xúc dâng tràn của nhà thơ khi bắt gặp vẻ đẹp của mùa xuân. (Mở rộng: vì sao tác giả xúc động?)

Giọt long lanh rơi - tôi hứng: từ gợi tả - có thể là giọt nắng, giọt mưa, giọt sương hay đó là giọt nước mắt xúc cảm của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, cuộc sống? Tất cả đều được nhà thơ đón nhận với niềm trân trọng.

     Khổ 2:  “Mùa xuân … nương mạ”



- Người cầm súng - Người ra dồng: hình ảnh đối xứng -  hình ảnh của mùa xuân đất nước được thể hiện qua hai lực lượng tiêu biểu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ. Người cầm súng ở ngoài tiền tuyến chiến đấu để bảo vệ thành quả Cách mạng. Người ra đồng ở lại hậu phương đe lao động sản xuất nhằm xây dựng và phát triển đất nước. Hình ảnh tương xứng hài hoà như nhịp bước đi lên của toàn dân tộc.

- Lộc: một sự phát hiện độc đáo của nhà thơ. Đây là chồi non, cũng có nghĩa là sự may mắn. Nhưng cành lộc trong thơ gắn liền với công cuộc xây dựng và bảo vệ. Đối với người chiến sĩ, lộc là cành lá nguỵ trang che mắt quân thù đem lại sự bình an, nhưng đối với người nông dân ra đồng, lộc lại là những áng nương ma trải dài xanh tốt báo hiệu một vụ mùa thắng lợi.

Tất cả như…xôn xao:  Cấu trúc điệp trong thơ cùng với từ gợi tả tạo nên một không khí hối hả khẩn trương như nhịp sống đi lên của đất nước.

     Khổ 3:  “ Đất nước … phía trước” – giọng thơ bỗng chuyển sang trầm lắng suy tư.

2 câu đầu: nhà thơ nhìn về chặng hành trình bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc. Suốt một quãng đường dài ấy, đất nước phải trải qua bao thăng trầm mất mát,bao thử thách gian lao vất vả trong cuộc chiến giành độc lập và giữ gìn nền độc lập ấy. Trong đau thương mất mát càng kiêu hãnh tự hào

                        Mở rộng: “ Nước Việt Nam từ trong máu lửa

                                             Rũ bùn đứng dậy sáng lòa”



- 2 câu sau:  một sự so sánh khá độc đáo khi nhà thơ nhìn về chặng hành trình của tương lai. Đất nước như một vì sao tỏa sáng cứ đi về phía trước trong chặng hành trình vô tận của cuộc sống. Câu thơ ẩn chứa niềm tự hào của nhà thơ khi nghĩ về tương lai phía trước.

     Khổ 4:



- Ta làm… : điệp ngữ, nhịp thơ dồn dập bày tỏ khát vọng của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước. Tác giả muốn làm một tiếng chim hòa vào muôn vạn tiếng chim hót ca ngợi núi sông đang đổi mới; muốn làm một càng hoa giữa vườn hoa đất nước âm thầm khoe sắc tỏa hương cho cuộc đời; muốn làm một nốt nhạc trầm trong bản hòa ca của dân tộc. Niềm kiêu hãnh âm thầm cua nhà thơ thể hiện một cách tế nhị qua từ gợi tả “âm thầm”. Tất cả khát vọng khiêm tốn ấy được nhà thơ gọi là “mùa xuân nho nhỏ”

     Khổ 5:



- “lặng lẽ dâng…”: Từ gợi tả “lặng lẽ được đảo ra đầu câu như lời nhấn mạnh. Niềm mong muốn cống hiến tuổi xuân, sức sống cho đời được thể hiện khiêm tốn bất chấp thời gian, tuổi tác

- “Dù là…” : cấu trúc điệp trong khổ thơ là lời thách thức với thời gian.

     Khổ 6:

- Bài thơ kết thúc bằng khúc dân ca xứ Huế. Khúc hát Nam Ai, Nam Bình hòa vào nhịp phách tiền cứ ngân nga mãi trong lòng người những giai điệu mùa xuân…

III/ KẾT BÀI:

            Bài thơ hay bởi những giai điêu của thơ với âm hưởng nhẹ nhàng nhưng sâu lắng, bởi hình ảnh mộc mạc bình dị của thơ, đặc biệt là sự phát hiện độc đáo của nhà thơ  qua hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ”. Càng đặc biệt hơn nữa khi người đọc biết rằng bài thơ được sáng tác trong lúc tác giả nằm trên giường bệnh, trước khi mất ít lâu. Đọc những vần thơ của Thanh Hải, ta càng thêm yêu những con người mới biết lấy hạnh phúc của mọi người làm hạnh phúc cá nhân. Mở rộng;

                                    “ Nếu là con chim chiếc lá

                                       Thì chim phải hót, chiếc lá phải xanh

                                        Lẽ nào vay mà không có trả

                                        Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình…” – Tố Hữu



2.4. Hoạt động vận dụng:

- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi sau:

Cảm nhận của em về tác phẩm

- GV điều chỉnh kiến thức và yêu cầu HS về nhà viết vào vở.



2.5. Hoạt động mở rộng tìm tòi:

Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về thành phố Sa Pa?

- HS trình bày theo cách hiểu của mình.


NhËn xÐt cña

Ban giám hiệu



Ngµy th¸ng n¨m 2019

P hiu tr­ëng

Trương Đức Lượng

*************************************************

Tuần 23

Ngày soạn 15/1/2019



BÀN VỀ ĐỌC SÁCH

I. Môc tiªu cÇn ®¹t.

1. KiÕn thøc:

- Nêu được những kiến thức cơ bản về tác giả và truyện ngắn Chiếc Lược Ngà. Nªu ®­îc vµi nÐt vÒ tg vµ hoµn c¶nh ra ®êi t¸c phÈm.

- Trình bày được nhưng nội dung cơ bản của từng phần trong bố cục của truyện.

- C¶m nhËn ®­îc vÎ ®Ñp cña c¸c nh©n vËt, trong c¸ch sèng vµ nh÷ng suy nghÜ t×nh c¶m trong quan hÖ víi mäi ng­êi.

ThÊy ®­­îc nghÖ thuËt ®Æc s¾c trong viÖc x©y dùng t×nh huèng truyÖn.

2. KÜ n¨ng:

- RÌn kü n¨ng ph©n tÝch nh©n vËt trong t¸c phÈm tù sù, ®Æc biÖt lµ ph©n tÝch t©m lý nh©n vËt, kÓ chuyÖn, tãm t¾t truyÖn.



3. Th¸i ®é: : - Cã ý thøc vµ c¸ch sèng ®Ñp .

4. Năng lực, phẩm chất:

4.1. Năng lực:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, đọc sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác với bạn.

- Năng lực chuyên biệt: năng lực thẩm mĩ.

4.2. Phẩm chất:

- Biết nhận ra cái đẹp của tuổi trẻ VN trong những năm đất nước có chiến tranh và trong công cuộc xây dựng đất nước.

5. 5. Tích hợp theo đặc trưng của bộ môn, bài dạy:

- TÝch hîp: Môn Văn: " Ng­êi kÓ truyÖn trong v¨n tù sù

Môn Sử: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mỹ

II . ChuÈn bÞ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1. Gi¸o viªn : SGK- SGV – Giáo án - TLTK

2. Häc sinh: - So¹n bµi - Ghi bài và làm bài tập

III. TIẾN TRÌNH TIẾT häc

1. æn ®Þnh tæ chøc

- KT sÜ sè:

- KiÓm tra bài cũ :

? T©m tr¹ng cña «ng Hai nh­ thÕ nµo khi nghe tin lµng chî DÇu theo giÆc?



- HS lên bảng trả lời -> Bạn nhận xét -> GV NX và cho điểm

2. Tổ chức các hoạt động dạy học:

2.1. Hoạt động khởi động :

- Vào bài: GV giới thiệu một vài bức tranh ảnh về Sa Pa rồi dẫn vào bài.



Sa Pa là thành phố trong sương, là nơi hấp dẫn khách du lịch khắp nơi nhưng Sa Pa còn biết đến ....

2. 2. Hoạt động luyện tập:

Ho¹t ®éng cña GV- HS

KiÕn thøc cÇn ®¹t

Ho¹t ®éng 1.

- Ph­¬ng ph¸p: Gîi më, vÊn ®¸p, hp đồng, th¶o luËn.

- KT DH: KT chia nhãm, KT đặt c©u hi, KT hi và tr li, KT tr×nh bày 1p

- Hình thc t chc dy hc: GV t chc nhóm, cá nhân

- Định hướng năng lc: năng lc giao tiếp Tiếng Vit, hp tác, năng lực s dng ngôn ng

- Phm cht: đoàn kết, nhân ái, yêu quê hương







Bµi tËp 1: Cho c¸c tõ l¸y sau: lÈm cÈm, hÝ höng, ba ba, thuång luång, rãc r¸ch, ®u ®ñ, Çm Çm, ch«m ch«m, xao x¸c, hæn hÓn, ngËm ngïi, cµo cµo, b×m bÞp, ï ï, lÝ nhÝ, x«n xao, chuån chuån.

a. Nh÷ng tõ nµo th­êng ®­îc sö dông trong v¨n miªu t¶? V× sao?

b. Ph©n biÖt sù kh¸c nhau gi÷a hai tõ rãc r¸chb×m bÞp.

Bµi tËp 3: T×m c¸c tõ ghÐp H¸n ViÖt: viªn (ng­êi ë trong mét tæ chøc hay chuyªn lµm mét c«ng viÖc nµo ®ã), tr­ëng (ng­êi ®øng ®Çu), m«n (cöa).




Bµi tËp 1: Nh÷ng tõ nµo th­êng ®­îc sö dông trong v¨n miªu t¶:

lÈm cÈm, hÝ höng, ba ba, rãc r¸ch, ®u ®ñ, Çm Çm, ch«m ch«m, xao x¸c, hæn hÓn, ngËm ngïi, cµo cµo, ï ï, lÝ nhÝ, x«n xao.
Bµi tËp 3: viªn: gi¸o viªn, nh©n viªn, kÕ to¸n viªn,...

tr­ëng: hiÖu tr­ëng, líp tr­ëng, tæ tr­ëng,...

m«n: ngä m«n, khuª m«n,...


Đề bài: Cảm nhận về vẻ đẹp của người đồng mình qua bài thơ “Nói với con”(Y Phương).

I. Mở bài:
- Là nhà thơ dân tộc Tày, thơ Y Phương thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi.
- Ra đời năm 1980, “Nói với con” là một trong những bài thơ hay nhất của ông.
- Mượn lời tâm sự với con, Y Phương đã để lại trong lòng người đọc nhiều cảm nhận sâu sắc về những đức tính tốt đẹp của “người đồng mình” – của con người quê hương miền núi.
II. Thân bài:
1. Khái quát ( Dẫn dắt vào bài):
- Tiêu biểu cho phong cách sáng tác của Y Phương, bài thơ “Nói với con” gợi về cội nguồn sinh dưỡng của mỗi người – gia đình và quê hương – đó là nôi êm tổ ấm nuôi dưỡng, bồi đắp tâm hồn con – đó là cội nguồn của hạnh phúc. Để rồi từ trong những ngọt ngào của kỉ niệm quê hương, người cha nói với con những đức tính tốt đẹp của người đồng mình.
2. Phân tích, cảm nhận những vẻ đẹp ( đức tính tốt đẹp ) của người đồng mình:
a. Người đồng mình đáng yêu bởi sự giản dị và tài hoa:
- Trên quê hương thơ mộng nghĩa tình, người đồng mình hiện lên trong cuộc sống lao động cần cù mà tươi vui:
"Người đồng mình yêu lắm, con ơi!
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát".
+ Giọng thơ vang lên đầy thiết tha và tự hào. “Người đồng mình” là người bản mình, người quê mình – Y Phương có cách gọi rất độc đáo, rất gần gũi và thân thương về những con người quê hương.
+ Với hình thức câu cảm thán, người đọc cảm nhận lời tâm tình được cất lên tự đáy lòng thương mến của người cha về người đồng mình.
+ Họ đáng yêu bởi họ là những con người yêu lao động. Với đôi bàn tay tài hoa, khéo léo, họ đã “đan”, “cài”, “ken”… cuộc sống như nở hoa dưới đôi bàn tay cần cù, sáng tạo của họ…
=> Chỉ với những câu thơ ngắn gọn, nhà thơ giúp ta hình dung được hình ảnh đáng yêu của người đồng mình giữa núi rừng thơ mộng, hiền hòa. Vẻ đẹp của họ được gợi ra từ cuộc sống lao động bình dị, từ bàn tay tài hoa và khối óc sáng tạo. Họ có niềm vui giản dị, tinh tế ngay trong cuộc sống mộc mạc đời thường.
b. Người đồng mình biết lo toan và giàu mơ ước.
- Người đồng mình không chỉ là những con người giản dị, tài hoa trong cuộc sống lao động mà còn là những con người biết lo toan và giàu mơ ước:
"Người đồng mình thương lắm con ơi!
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chi lớn".
+ Với cách nói “Người đồng mình thương lắm con ơi!” người cha biểu lộ tình cảm yêu thương chân thành về gian truân, thử thách cùng ý chí mà người đồng mình đã trải qua.
+ Bằng cách tư duy độc đáo của người miền núi, Y Phương đã lấy cái cao vời vợi của trời để đo nỗi buồn, lấy cái xa của đất để đo ý chí con người.
+ Sắp xếp tính từ “cao”, “xa” trong sự tăng tiến, nhà thơ cho thấy khó khăn, thử thách càng lớn thì ý chí con người càng mạnh mẽ.
=> Có thể nói, cuộc sống của người đồng mình còn nhiều nỗi buồn, còn nhiều bộn bề thiếu thốn song họ sẽ vượt qua tất cả, bởi họ có ý chí và nghị lực, họ luôn tin tưởng vào tương lai tốt đẹp của dân tộc.
c. Người đồng mình dù sống trong nghèo khổ, gian nan vẫn thủy chung gắn bó với quê hương, cội nguồn:
“Sống trên đá không chê đá gập gềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc”.
+ Phép liệt kê với những hỉnh ảnh ẩn dụ “đá gập gềnh”,“thung nghèo đói” -> gợi cuộc sống đói nghèo, khó khăn, cực nhọc.
+ Vận dụng thành ngữ dân gian “Lên thác xuống ghềnh”, ý thơ gợi bao nỗi vất vả, lam lũ.
-> Những câu thơ dài ngắn, cùng những thanh trắc tạo ấn tượng về cuộc sống trắc trở, gian nan, đói nghèo của quê hương.
+ Điệp ngữ “sống”, “không chê” và điệp cấu trúc câu cùng hình ảnh đối xứng đã nhấn mạnh: người đồng mình có thể nghèo nàn, thiếu thốn về vật chất nhưng họ không thiếu ý chí và quyết tâm. hocvanlop9 Người đồng mình chấp nhận và thủy chung gắn bó cùng quê hương, dẫu quê hương có đói nghèo, vất vả. Và phải chăng, chính cuộc sống nhọc nhằn, đầy vất vả khổ đau ấy đã tôi luyện cho chí lớn để rồi tình yêu quê hương sẽ tạo nên sức mạnh giúp họ vượt qua tất cả.
+ Phép so sánh “Sống như sông như suối” gợi vẻ đẹp tâm hồn và ý chí của người đồng mình. Gian khó là thế, họ vẫn tràn đầy sinh lực, tâm hồn lãng mạn, khoáng đạt như hình ảnh đại ngàn của sông núi. Tình cảm của họ trong trẻo, dạt dào như dòng suối, con sông trước niềm tin yêu cuộc sống, tin yêu con người.
d. Người đồng mình có ý thức tự lập, tự cường và tinh thần tự tôn dân tộc:
- Phẩm chất của người của con người quê hương còn được người cha ca ngợi qua cách nói đối lập tương phản giữa hình thức bên ngoài và giá trị tinh thần bên trong, nhưng rất đúng với người miền núi:
“Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”
+ Lời thơ mộc mạc, giản dị nhưng chứa bao tâm tình.
+ Cụm từ “thô sơ da thịt” là cách nói cụ thể về những con người mộc mạc, giản dị.
+ Cụm từ “chẳng nhỏ bé” khẳng định sự lớn lao của ý chí, của nghị lực, cốt cách và niềm tin.
-> Sự tương phản này đã tôn lên tầm vóc của người đồng mình. Họ mộc mạc nhưng giàu chí khí, niềm tin. Họ có thể “thô sơ da thịt” nhưng không hề nhỏ bé về tâm hồn, về ý chí. 
- Cùng với ý thức tự lực, tự cường, người đồng mình còn ngời sáng tinh thần tự tôn dân tộc và khát vọng xây dựng quê hương:
“Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục”.
+ Lối nói đậm ngôn ngữ dân tộc – độc đáo mà vẫn chứa đựng ý vị sâu xa.
+ Hình ảnh “Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương” vừa mang tính tả thực ( chỉ truyền thống làm nhà kê đá cho cao của người miền núi),vừa mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc. Người đồng mình đã tự tay xây dựng nên truyền thống quê hương đẹp giàu, sánh tầm với các miền quê khác trên mảnh đất hình chữ S thân yêu.
+ Câu thơ ngầm chứa niềm tự hào kiêu hãnh bởi họ vẫn giữ được bản sắc văn hóa DT.
3. Nhận xét, đánh giá:
Với thể thơ tự do, giọng điệu khỏe khoắn vừa tâm tình tha thiết vừa chứa chan hi vọng cùng những hình ảnh, từ ngữ mộc mạc, cụ thể -> nhà thơ nói với con về những vẻ đẹp của người đồng mình để rồi từ đó truyền cho con lòng tự hào về quê hương,dân tộc, nhắn nhủ con biết sống đẹp, biết vượt qua gian khó bằng niềm tin, ý chí như người đồng mình.
III. Kết bài:
Qua lời thủ thỉ, tâm tình của người cha đối với con, hình ảnh của quê hương, của người đồng mình hiện lên thật chân thực, cụ thể với bao phẩm chất tốt đẹp. Đó là mạch suối ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn và ý chí cho con. Đọc bài thơ, hiểu về vẻ đẹp của những con người quê hương, ta yêu hơn, trân trọng hơn những con người làm giàu đẹp quê hương, đất nước.



Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   18


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương