Ôn tập văn thuyết minh



tải về 2.46 Mb.
trang6/18
Chuyển đổi dữ liệu25.11.2019
Kích2.46 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

Tuần 15:

Ngày soạn: 24 /11/2018


THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945
I. Môc tiªu cÇn ®¹t.

1. KiÕn thøc:

- Nêu được những kiến thức cơ bản về tác giả và bài thơ Đồng chí.

- Trình bày được nhưng nội dung cơ bản của từng phần trong bố cục của bài thơ.

- C¶m nhËn ®­îc vÎ ®Ñp ch©n thùc gi¶n dÞ cña t×nh ®ång chÝ, ®ång ®éi vµ h×nh ¶nh ng­êi lÝnh c¸ch m¹ng ®­îc thÓ hiÖn trong bµi th¬;

-ThÊy ®­îc nh÷ng nÐt nghÖ thuËt ®Æc s¾c, chi tiÕt ch©n thùc, h×nh ¶nh gîi c¶m, giµu ý nghÜa biÓu t­îng.

2. KÜ n¨ng:

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm,

- RÌn luyÖn n¨ng lùc c¶m thô, ph©n tÝch chi tiÕt nghÖ thuËt.

3. Th¸i ®é: - Cã lý t­ëng sèng ch©n chÝnh, yêu quê hương đất nước.

4.1. Năng lực:

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực hợp tác với bạn, năng lực sử dụng công nghệ thông tin để tra cứu tài liệu

- Năng lực chuyên biệt: năng lực giao tiếp Tiếng Việt, năng lực thẩm mĩ.

4.2. Phẩm chất: - Biết yêu thương, đoàn kết giúp đỡ bạn, có trách nhiệm, tự chủ trong cuộc sống, có lòng nhân ái, yêu tổ quốc

5. Tích hợp theo đặc trưng của bộ môn, bài dạy:

-Tích hợp với học tập và làm theo tư tưởng đạo đức HCM và giáo dục quốc phòng an ninh

- TÝch hîp: - V¨n víi sö: Cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p. - V¨n víi v¨n: “Bµi th¬ vÒ tiÓu ®éi xe kh«ng kÝnh”

II . ChuÈn bÞ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1. Gi¸o viªn

- Phương tiện: SGK- SGV – Giáo án - TLTK

2. Häc sinh: - So¹n bµi- Ghi bài và làm bài tập



III. TIẾN TRÌNH TIẾT häc

1. æn ®Þnh tæ chøc

- KT sÜ sè:

- KiÓm tra bài cũ :

-KiÓm tra vë so¹n cña häc sinh



2. Tổ chức các hoạt động dạy học:

2.1. Khởi động :

- Vào bài : Chính Hữu là nhà thơ viết không nhiều nhưng lại có những bài thơ đặc sắc. Bài thơ “ Đồng chí” là một bài thơ được xếp vào một trong 100 bài thơ hay nhất của TK XX. Chúng ta cùng tìm hiểu cái hay cái đẹp của bài thơ.

2.2. Các ho¹t ®éng h×nh thµnh kiÕn thøc:

Ho¹t ®éng cña GV- HS

Néi dungcÇn ®¹t

Ho¹t ®éng 1. T×m hiÓu chung

I. T×m hiÓu chung

PPDH: Gói hợp đồng, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, thuyết trình.

KTDH: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ, KT hỏi và trả lời.

- Hình thức tổ chức dạy học: GV tæ chøc nhóm (theo bàn), cả lớp

- Định hướng năng lực: năng lực giao tiếp Tiếng Việt, năng lực cảm thụ thẩm mĩ;

- Phẩm chất: : Yêu quê hương, tự hào về truyền thống dân tộc

Dãy ngoài: ? Nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ cuéc ®êi vµ sù nghiÖp cña ChÝnh H÷u? Sưu tầm những bài thơ khác của ông?

Dãy trong: ? X¸c ®Þnh thể lo¹i, PTB§? Xuất xứ của bài thơ? V¨n b¶n chia lµm mÊy phÇn? Néi dung chÝnh cña tõng phÇn?

HS: Dùa vµo SGK, tài liệu tham khảo, thảo luận với nhau thống nhất ý kiến ghi nội dung trả lời của nhóm mình ra bảng phụ .

- Đại diện của các nhóm trả lời-> nhóm khác bổ sung

-> GV chốt kiến thức.



1.T¸c gi¶

- TrÇn §×nh §¾c(1926

- Quª: Can Léc - Hµ TÜnh.

-Võa lµ nhµ th¬, lµ ng­êi lÝnh

- C¸c t¸c phÈm cña «ng th­êng viÕt vÒ ng­êi lÝnh.

- TP næi tiÕng “§Çu sóng tr¨ng treo”






2. T¸c phÈm

- H­íng dÉn ®äc.

+ NhÞp ®äc chËm ®Ó diÔn t¶ t×nh c¶m, c¶m xóc ®­îc dån nÐn.

? Gi¶i thÝch nghÜa cña tõ “tri kØ, ®ång chÝ”?


a. §äc vµ t×m hiÓu chó thÝch

b. XuÊt xø:

- Bµi th¬ s¸ng t¸c n¨m 1948 khi t¸c gi¶ tham gia chiÕn dÞch ViÖt B¾c thu ®«ng . Rót ra tõ tËp “§Çu sóng tr¨ng treo” (XB 1966)





c. - ThÓ lo¹i- ph­¬ng thøc biÓu ®¹t:

- Th¬ tù do

- Ph­¬ng thøc biÓu ®¹t : BiÓu c¶m, miªu t¶.





d. Bè côc :

- 7 c©u ®Çu: C¬ së cña t×nh ®ång chÝ

- 10 c©u tiÕp: BiÓu hiÖn cña t×nh ®ång chÝ.

- 3 c©u cuèi: BiÓu t­îng ®Ñp vÒ t×nh ®ång chÝ.



Ho¹t ®éng 2. Ph©n tÝch

II. Ph©n tÝch

PPDH: nêu vấn đề, thảo luận nhóm, thuyết trình, vấn đáp, PP giáo cụ trực quan.

KTDH: KT hỏi và trả lời, KT động não, KT khăn trải bàn.

- Hình thức tổ chức dạy học: GV tæ chøc nhóm (theo bàn), cả lớp

- Định hướng năng lực: năng lực giao tiếp Tiếng Việt, năng lực cảm thụ thẩm mĩ;

- Phẩm chất: : Yêu quê hương, tự hào về truyền thống dân tộc


1. C¬ së h×nh thµnh t×nh ®ång chÝ.

GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các cá nhân trong nhóm tìm cơ sở để hình thành tính đồng chí. Sau đó thống nhất ý kiến chung ghi vào giữa bảng phụ. Ý kiến cá nhân ghi xung quanh .

Để định hướng HS trả lời được tốt GV có thẻ gợi mở bằng một số câu hỏi ở ND1 - ND2- ND3.

HS suy nghĩ viết ý kiến của mình ra góc bảng phụ. TL thống nhất ý kiến chung -> trình bày kết quả -> các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

GV chốt kiến thức.



ND 1:? C©u th¬ nµo nãi vÒ hoµn c¶nh xuÊt th©n cña ng­êi lÝnh?

- Hai c©u th¬ cã g× ®Æc s¾c vÒ NT?



*Quª h­¬ng…n­íc mÆn ®ång chua

Lµng t«i... ®Êt cµy lªn sái ®¸.


NT: - Giäng th¬ t©m t×nh

- H/a ch©n thùc, b×nh dÞ,®èi xøng víi nhau

- Thµnh ng÷ : n­íc mÆn ®ång chua, ®Êt cµy nªn sái ®¸.


? H×nh ¶nh “n­íc mÆn ®ång chua” vµ “®Êt cµy sái ®¸” gîi em nghÜ vÒ nh÷ng miÒn quª nh­ thÕ nµo?

Định hướng cho HS: MiÒn quª khã kh¨n, vÊt v¶ ...)






?NhËn xÐt g× vÒ hoµn c¶nh xuÊt th©n cña hä ?

Nh­ vËy, nh÷ng ng­êi lÝnh t­¬ng ®ång víi nhau vÒ ®iÒug×? C¬ së ®Çu tiªn cña t×nh ®ång chÝ ?



-xuÊt th©n tõ nh÷ng miÒn quª nghÌo khã, nhäc nh»n.

=>T­¬ng ®ång vÒ h/c¶nh x.th©n

(Cïng chung giai cÊp)


ND 2? Hä sèng vµ chiÕn ®Êu trong hoµn c¶nh nh­ thÕ nµo?

? NT næi bËt lµ g×? t¸c dông?

Định hướng cho HS:

-Sóng bªn sóng là chung nhiÖm vô chiÕn ®Êu

-§Çu s¸t bªn ®Çu lµ h×nh ¶nh ho¸n dô

->Sù g¾n bã gi÷a nh÷ng ng­êi cïng lÝ t­ëng



*Sóng bªn sóng,®Çu s¸t bªn ®Çu
NT :

+ H/a mang ý nghÜa biÓu t­îng, ®Ñp,gi¶n dÞ, giµu gîi c¶m

+ §èi xøng, sãng ®«i

+ §iÖp tõ, ho¸n dô





?Qua ®ã,t¸c gi¶ diÔn t¶ c¬ së h×nh thµnh t×nh ®ång chÝ lµ g×?

?ThÕ cßn trong c/sèng hµng ngµy, h/a ng­êi lÝnh ®­îc m.t¶ th«ng qua c©u th¬ nµo.



ND 3?C/sèng cña ng­êi lÝnh nh­ thÕ nµo?

H×nh thµnh tiÕp c¬ së nµo cña t×nh ®/c


?Bëi vËy mµ t/c¶m gi÷a nh÷ng ng­êi lÝnh kh«ng chØ dõng ë chç quen nhau,mµ cßn p/triÓn h¬n thÕ hä ®· thµnh tri Kø

=>Trong c.®Êu,hä cïng chung nhiÖm vô, chung lÝ t­ëng

*§ªm rÐt chung ch¨n thµnh ®«i tri kØ
-H/¶nh ch©n thùc

=>Trong c/s,hä cïng nhau ®èi mÆt vµ chia sÎ c¸i gian khæ thiÕu thèn

- Cïng chia sÎ khã kh¨n gian khæ



? Em hiÓu “tri kØ” lµ g×? T×nh b¹n nh­ thÕ nµo gäi lµ “tri kØ”?

Định hướng cho HS: - §«i b¹n th©n thiÕt.






?Kh«ng chØ cã vËy,t/c¶m Êy cßn lín thªm lªn.§ã lµ t/c¶m g×,®­îc d.®¹t trong c©u th¬ nµo.

?Em cã nhËn xÐt g× vÒ c©u th¬ cuèi khæ nµy?


?Em hiÓu “§/c”lµ g×


§ång chÝ!



  • C©u ®Æc biÖt:

  • dÊu chÊm c¶m.

+X/hiÖn ®ét ngét gi÷a nh÷ng c©u th¬ dµi .

->C©u th¬ nh­ mét b¶n lÒ ®Æt gi÷a bµi th¬ mét nöa vÒ t×nh ®ång chÝ nöa kia ra biÓu hiÖn t×nh ®/c



*Gi¶ng: Nh­ vËy,t×nh ®/c ®· ®­îc h/thµnh trªn nh÷ng c¬ së :

-Cïng h/c¶nh x/th©n

-Cïng chung lÝ t­ëng,chung n.vô

-Cïng sÎ chia c/sèng gian khæ n¬i c/tr­êng



*Nh÷ng c¬ së h/thµnh t×nh ®/c:

-Cïng h/c¶nh x/th©n

-Cïng chung lÝ t­ëng,chung n.vô

-Cïng sÎ chia c/sèng gian khæ n¬i c/tr­êng






2. Nh÷ng biÓu hiÖn cña t×nh ®ång chÝ

T×nh ®ång chÝ cña nh÷ng ng­êi lÝnh ®­îc biÓu hiÖn ntn?

S,dông b.phô:

?Em cã nhËn xÐt g× vÒ h×nh ¶nh th¬ vµ c¸c b.ph¸p tu tõ trong 3 c©u th¬ trªn


* Ruéng n­¬ng…göi…

Gian nhµ…mÆc kÖ…

GiÕng n­íc, gèc ®a nhí…

- Tõ ng÷ chän läc”mÆc kÖ”

-H/¶nh b/dÞ, biÓu t­îng cña quª h­¬ng.


GV: Tõ ng÷ giµu tÝnh biÓu t­îng “gian nhµ kh«ng- nhµ nghÌo.

- NT nh©n hãa, ho¸n dô “giÕng n­íc gèc ®a” – h×nh ¶nh ng­êi lµng quª



-Bp ho¸n dô, nh©n ho¸

?MÆc dï vËy,hä vÉn ra ®i.T­ thÕ ra ®i cña ng­ê lÝnh ®­îc thÓ hiÖn th«ng qua tõ nµo.

?T­ thÕ Êy thÓ hiÖn ®iÒu g×



- MÆc kÖ: T­ thÕ ra ®i døt kho¸t

->1 sù hi sinh cao ®Ñp: mÆc dï cã biÕt bao l­u luyÕn nh­ng ng­êi lÝnh ®· døt kho¸t ®Æt quyÒn lîi cña d.téc lªn trªn h.phóc riªng t­.



?ë ®©y, ng­êi lÝnh ®ang nãi vÒ m×nh hay vÒ ng­êi ®/c cña m×nh.

?Qua ®ã ta thÊy t×nh ®ång chÝ ®ång ®éi hiÖn lªn nh­ thÕ nµo?



=> C¶m th«ng chia sÎ nh÷ng t©m t­ nçi lßng cña nhau: Nçi nhí quª, nhí nhµ, nhí ng­êi th©n vµ c¶ nh÷ng t©m t­,th¸i ®é lóc lªn ®­êng



? Rêi bá quª nhµ ®i chiÕn ®Êu, cuéc sèng chiÕn ®Êu cña c¸c anh hiÖn lªn qua nh÷ng c©u th¬, h×nh ¶nh th¬ nµo?

* Anh víi t«i biÕt tõng c¬n ín l¹nh

Sèt run ng­êi…

¸o anh r¸ch vai, quÇn t«i …v¸,

MiÖng c­êi buèt gi¸,

Ch©n kh«ng giµy.


? NhËn xÐt vÒ nh÷ng h×nh ¶nh th¬?

Tích hợp với học tập và làm theo tư tưởng đạo đức HCM và giáo dục quốc phòng an ninh

- H×nh ¶nh cô thÓ, ch©n thùc, gîi c¶m, c©u th¬ ®èi xøng nhau.

? §o¹n th¬ gîi lªn cuéc sèng trong kh¸ng chiÕn nh­ thÕ nµo?

HS: Cuéc sèng khã kh¨n thiÕu thèn gian khæ.

?C¸c h.¶nh th¬ sãng ®«i víi nhau cã ý nghÜa g×



-> Ng­êi lÝnh cïng nhau chÞu ®ùng vµ sÎ chia gian khæ n¬i chiÕn tr­êng .

? Trong khã kh¨n t×nh ®ång chÝ biÓu hiÖn nh­ thÕ nµo? Qua c©u th¬ nµo?

* Th­¬ng nhau tay n¾m lÊy bµn tay

? Nªu c¶m nhËn cña em vÒ h×nh ¶nh nµy?

->C¸i b¾t tay lµ biÓu t­îng cña 1 t×nh ®/c g¾n bã keo s¬n ,bÒn chÆt; nh­ 1 lêi hÑn chiÕn th¾ng ,1 lêi thÒ q.t©m kh«ng nãi b»ng lêi.

?Bëi vËy,nhµ th¬ ®· chän h.¶nh nµo ®Ó biÓu hiÖn h/¶nh ng­êi lÝnh trong khã kh¨n,gian khæ.


-H.¶nh ch©n thùc,b.dÞ mµ gîi c¶m

->Trong gian khæ,ng­êi lÝnhg¾n bã, truyÒn cho nhau søc m¹nh, h¬i Êm.

*Bëi vËy míi cã h/¶nh:MiÖng c­êi buèt gi¸->NiÒm l¹c quan,tin t­ëng

->Sù trÎ trung,yªu ®êi.


? Em cã nhËn xÐt g× vÒ t×nh ®ång chÝ?

GV chốt dù cuộc sống nơi chiến trường có khó khăn gian khổ cũng không thể làm nhụt đi ý chí chiến đấu tinh thần đồng đội của những ng lính bộ đội cụ Hồ

* T×nh ®ång chÝ ®ång ®éi, th¾m thiÕt s©u nÆng.







3. Bøc tranh ®Ñp vÒ t×nh ®ång chÝ

- GV giới thiệu bức tranh minh họa cho nội dung của 3 câu cuối SGK.

- HS miêu tả các hình ảnh trong tranh.

? Em cã suy nghÜ g× vÒ hoµn c¶nh ë ®©y?

?Trong gian khæ,ng­êi lÝnh ®­îc m.t¶ th«ng qua tõ ng÷ nµo.

?Qua ®ã em c¶m nhËn ®­îc ®iÒu g×



- Hoµn c¶nh: §ªm l¹nh , rõng hoang, s­¬ng muèi

Hoµn c¶nh gian khæ, kh¾c nghiÖt,hiÓm nguy.

- Côm tõ “®øng c¹nh bªn nhau”

Hä vÉn tiÕp tôc s¸t c¸nh bªn nhau trong t­ thÕ s½n sµng chiÕn ®Êu- t×nh ®ång chÝ nh­ bÒn chÆt h¬n.



? Trªn khung c¶nh kh¾c nghiÖt næi bËt lªn nh÷ng h×nh ¶nh nµo?

?N.xÐt vÒ h/¶nh nµy


?H/¶nh nµy thÓ hiÖn ®iÒu g×

- “®Çu sóng tr¨ng treo”

- H/¶nh ®Ñp,võa thùc võa l m¹n,mang ý nghÜa biÓu t­îng

lµ sù kÕt hîp gi÷a c.sÜ vµ chÊt thi sÜ

+sóng : cuéc chiÕn tranh gian khæ

+ tr¨ng: biÓu t­îng cho sù thanh b×nh trong s¸ng


*H×nh ¶nh ®­îc nhËn ra tõ nh÷ng ®ªm hµnh qu©n phôc kÝch chê giÆc. 2 h×nh ¶nh sóng vµ tr¨ng kÕt hîp víi nhau t¹o nªn biÓu t­îng ®Ñp vÒ cuéc ®êi ng­êi lÝnh: ChiÕn sÜ – thi sÜ, v× thÕ c©u th¬ ®­îc lÊy nhan ®Ò cho c¶ bµi th¬.

?H·y nªu c¶m nhËn chung nhÊt cña em vÒ bøc tranh:§Çu sóng tr¨ng treo.





*H×nh ¶nh sóng vµ tr¨ng kÕt hîp t¹o nªn biÓu t­îng ®Ñp vÒ ng­êi lÝnh




III. Tæng kÕt

? Nªu nh÷ng nÐt nghÖ thuËt tiªu biÓu trong bµi th¬?

1. NghÖ thuËt

- H×nh ¶nh th¬ chän läc

- ng«n ng÷ gi¶n dÞ, ch©n thùc, c« ®äng, giµu søc biÓu c¶m.


? Néi dung ?

2. Néi dung

Ca ngîi t×nh ®ång chÝ ®ång ®éi cña nh÷ng ng­êi lÝnh trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p.



? T×nh ®ång chÝ cña ng­êi lÝnh hiÖn lªn nh­ thÕ nµo?

- GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi SGK



* Ghi nhí/ SGK


3. Hoạt động luyện tập:

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:

Bạn có thể không thông minh bẩm sinh nhưng bạn luôn chuyên cần và vượt qua bản thân từng ngày một. Bạn có thể không hát hay nhưng bạn là người không bao giờ trễ hẹn. Bạn không là người giỏi thể thao nhưng bạn có nụ cười ấm áp. Bạn không có gương mặt xinh đẹp nhưng bạn rất giỏi thắt cà vạt cho ba và nấu ăn rất ngon. Chắc chắn, mỗi một người trong chúng ta đều được sinh ra với những giá trị có sẵn. Và chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết, phải biết mình, phải nhận ra những giá trị đó.

(Trích Bản thân chúng ta là giá trị có sẵn - Phạm Lữ, Nếu biết trăm năm là hữu hạn, NXB Hội Nhà văn, 2012, tr.24)

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra thành phần biệt lập trong câu: Chắc chắn, mỗi một người trong chúng ta đều được sinh ra với những giá trị có sẵn,

Câu 3 (0,5 điểm). Nêu tên một biện pháp tu từ có trong những câu in đậm.

Câu 4 (0,5 điểm). Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?

Đề 2 Cảm nhận về hình tượng người lính trong bài thơ Đồng chí của Chính Hữu (Sách Giáo khoa Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2010). Từ đó, so sánh với vẻ đẹp của người lính cách mạng trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật.



ĐÁP ÁN

Phần I: Đọc hiểu

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là nghị luận.

Câu 2: Thành phần biệt lập trong câu: "chắc chắn"

Câu 3: Biện pháp tu từ: điệp từ ("nhưng"), lặp cấu trúc câu "bạn có thể không....nhưng...."

Câu 4: Nội dung chính của đoạn trích trên: Mỗi con người trong chúng ta đều có những giá trị riêng và chính bản thân chúng ta cần biết trân trọng những giá trị đó.

Đề 2

I. Mở bài:

- Giới thiệu được hai tác giả, hai tác phẩm và hình ảnh người lính qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

- Hình ảnh anh bộ đội Cụ Hồ trong những năm chống Pháp và người chiến sĩ Giải phóng quân miền Nam thời đánh Mỹ đã được phản ánh khá rõ nét với những vẻ đẹp khác nhau qua 2 bài thơ.

II. Thân bài:

1. Cách 1: Nêu cảm nhận của em về người lính trong bài thơ “Đồng chí” và hình ảnh người lính trong bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” từ đó nêu điểm giống và khác nhau về hình ảnh anh bộ đội trong hai bài thơ:

a. Người lính trong bài thơ “Đồng chí”: 

* Bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu thể hiện người lính nông dân thời kỳ đầu cuộc kháng chiến chống Pháp với vẻ đẹp giản dị, mộc mạc mà vô cùng cao quí.

- Những người lính xuất thân từ nông dân, ở những miền quê nghèo khó “nước mặn đồng chua”,”đất cày lên sỏi đá”. Họ “chưa quen cung ngựa, đâu tới trường nhung”.

- Họ đến với cuộc kháng chiến với tinh thần yêu nước thật giản dị: nghe theo tiếng gọi cứu nước mà tự nguyện lên đường. Phía sau họ là bao cảnh ngộ: xa nhà, xa quê hương, phó mặc nhà cửa, ruộng vườn cho vợ con để sống cuộc đời người lính. 

- Trải qua những ngày gian lao kháng chiến đã ngời lên phẩm chất anh hùng ở những người nông dân mặc áo lính hiền hậu ấy. Hình ảnh họ lam lũ với “áo rách vai”, “quần có vài mảnh vá”, với "chân không giày". Đói, rét, gian khổ khắc nghiệt đã khiến người lính phải chịu đựng những cơn sốt rét: “miệng cười buốt giá”, ”sốt run người”, ”vừng trán ướt mồ hôi”. 

- Họ có một đời sống tình cảm đẹp đẽ, sâu sắc:

+ Lòng yêu quê hương và gia đình thể hiện qua nỗi nhớ “Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính”, niềm thương “gian nhà không”, qua ý thức về cảnh ngộ “quê hương anh nước mặn đồng chua” và “làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”.

+ Từ hiện thực cuộc sống gian lao thiếu thốn, họ vun đắp được tình đồng chí keo sơn, gắn bó với lòng yêu thương giữa những con người cùng cảnh ngộ, cùng chung lí tưởng, chung mục đích và ước mơ. Gian lao thử thách khiến tình đồng chí, đồng đội thêm keo sơn, sâu sắc. Ngược lại, tình đồng chí ấy lại giúp người lính có sức mạnh để vượt qua gian lao thử thách. 

=> Hình ảnh người lính Cụ Hồ trong những ngày kháng chiến chống Pháp được Chính Hữu khắc họa trong tình đồng chí cao đẹp, tình cảm mới của thời đại cách mạng.

=> Họ được khắc họa và ngợi ca bằng cảm hứng hiện thực, bằng những chất thơ trong đời thường, được nâng lên thành những hình ảnh biểu tượng nên vừa chân thực, mộc mạc, vừa gợi cảm lung linh.

b. Người lính trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”:

* Nếu như những người lính trong thời kì kháng chiến chống Pháp xuất thân từ những người nông dân nghèo khổ, quê hương họ là những nơi “nước mặn đồng chua”, “đất cày lên sỏi đá” thì những chiến sĩ lái xe Trường Sơn lại là những thanh niên có học vấn, có tri thức, đã được sống trong thời bình, được giác ngộ lí tưởng cách mạng cao cả, họ ra đi trong niềm vui phơi phới của sức trẻ hồn nhiên, yêu đời, yêu đất nước.

- Hình ảnh người lính lái xe – hình ảnh thế hệ trẻ Việt Nam những năm chống Mỹ phơi phới, dũng cảm, yêu thương được khắc họa qua hình ảnh những chiếc xe không có kính và một giọng điệu thơ ngang tàn, trẻ trung, gần gũi.

- Những chiếc xe không có kính là hình ảnh để triển khai tứ thơ về tuổi trẻ thời chống Mỹ anh hùng. Đây là một thành công đặc sắc của Phạm Tiến Duật. Qua hình ảnh chiếc xe bị bom giặc tàn phá, nhà thơ làm hiện lên một hiện thực chiến trường ác liệt, dữ dội. Nhưng cũng “chính sự ác liệt ấy lại làm cái tứ, làm nền để nhà thơ ghi lại những khám phá của mình về những người lính, về tinh thần dũng cảm, hiên ngang, lòng yêu đời và sức mạnh tinh thần cao đẹp của lí tưởng sống chạy bỏng trong họ”. Phân tích các dẫn chứng: tư thế thật bình tĩnh, tự tin “Ung dung buồng lái ta ngồi”, rất hiên ngang, hào sảng “Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”. Một cái nhìn cuộc đời chiến đấu thật lãng mạn, bay bổng, trẻ trung: “Thấy sao trời và đột ngột cánh chim”. Và độc đáo hơn nữa là tinh thần hóa rủi thành may, biến những thách thức thành gia vị hấp dẫn cho cuộc đối đầu, khiến cho lòng yêu đời được nhận ra và miêu tả thật độc đáo: các câu thơ “ừ thì có bụi”,"ừ thì ướt áo” và thái độ coi nhẹ thiếu thốn gian nguy “gió vào xoa mắt đắng”. Họ đã lấy cái bất biến của lòng dũng cảm, thái độ hiên ngang để thắng cái vạn biến của chiến trường gian khổ và ác liệt.

- Sâu sắc hơn, nhà thơ bằng ống kính điện ảnh ghi lại được những khoảnh khắc “bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi”,"nhìn nhau mặt lấm cười ha ha”. Đó là khoảnh khắc người ta trao nhau và nhà thơ nhận ra sức mạnh của tình đồng đội, của sự sẻ chia giữa những con người cùng trong thử thách. Nó rất giống với ý của câu thơ “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay” của Chính Hữu, nhưng hồn nhiên hơn, trẻ trung hơn.

https://nguyenthienhuongvp77.violet.vn/

- Hai câu kết bài thơ làm sáng ngời tứ thơ “Xe vẫn chạy…” về tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ: Họ mang trong mình sức mạnh của tình yêu với miền Nam, với lí tưởng độc lập tự do và thống nhất đất nước.

c. Điểm giống và khác nhau về hình ảnh anh bộ đội trong hai bài thơ:

* Giống nhau:

+ Mục đích chiến đấu: Vì nền độc lập của dân tộc.

+ Đều có tinh thần vượt qua mọi khó khăn, gian khổ.

+ Họ rất kiên cường, dũng cảm trong chiến đấu.

+ Họ có tình cảm đồng chí, đồng đội sâu nặng.

* Khác nhau: 

+ Người lính trong bài thơ “Đồng chí” mang vẻ đẹp chân chất, mộc mạc của người lính xuất thân từ nông dân. 

+ Người lính trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” luôn trẻ trung sôi nổi, vui nhộn với khí thế mới mang tinh thần thời đại.

2. Cách 2: So sánh song hành trên mọi bình diện của hai đối tượng.

a. Hoàn cảnh sáng tác:

- “Đồng chí” được sáng tác vào năm 1948, giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

- “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” được sáng tác năm 1969, giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra khốc liệt nhất.

b. Xuất thân của những người lính:

- Người lính trong bài “Đồng chí” xuất thân là những người nông dân, đến từ những miền quê lam lũ “nước mặn đồng chua”,”đất cày lên sỏi đá”. Họ là những người lính “không chuyên”, vì yêu nước, căm thù giặc mà ra đi trực tiếp cầm súng chiến đấu.

- Người lính trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” là những chàng trai trẻ, có học vấn, tri thức. Họ là những người lính được huấn luyện, đào tạo làm công việc chính là lái xe trên tuyến đường Trường Sơn. Mặc dù không trực tiếp tham gia chiến đấu nhưng họ cũng góp phần không nhỏ cho cuộc kháng chiến của dân tộc.

c. Tư thế của những người lính: Trong cả hai bài thơ, những người lính đều hiện lên với tư thế hiên ngang, bất khuất.

- Trong bài “Đồng chí”, người lính hiện lên trong tư thế “Súng bên súng đầu sát bên đâu”… “Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới” luôn sẵn sàng mai phục, chiến đấu với quân thù.

- Trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, người lính hiện lên trong tư thế “Ung dung buồng lái ta ngồi – Nhìn đất nhìn trời nhìn thẳng”. Đó là tư thế bình thản, hiên ngang, sẵn sàng nhìn thẳng vào gian khổ, không hề run sợ, không hề né tránh.

d. Phẩm chất của những người lính:

- Tâm hồn tinh tế nhạy cảm, luôn lạc quan, yêu đời:

+ Người lính trong bài “Đồng chí” ra đi đánh giặc nhưng lúc nào cũng canh cánh bên lòng nỗi niềm nhớ về quê hương, xứ sở - nơi có “giếng nước gốc đa”, “gian nhà không” và hình bóng những người thân yêu. Hình ảnh “Đầu súng trăng treo” cũng là một hình ảnh lãng mạn tuyệt đẹp thể hiện được tâm hồn lãng mạn, trẻ trung, thi vị của người lính trong bài “Đồng chí”.

+ Vẻ đẹp tâm hồn của người lính trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” được thể hiện qua những hình ảnh đầy vui tươi, dí dỏm: “Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng – Thấy con đường chạy thẳng vào tim”… Trên con đường ra trận, thiên nhiên khắc nghiệt cũng trở nên thơ mộng, gắn bó, làm bạn với con người, con đường đến với miền Nam thân yêu luôn ở trong tim mỗi người chiến sĩ.

- Tinh thần bất khuất vượt lên mọi khó khăn, thử thách:

+ Trong bài “Đồng chí”, người lính phải đối mặt với những thiếu thốn, khó khăn về vật chất, với căn bệnh sốt rét rừng quái ác…

+ Trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, người lính phải đối mặt với những khó khăn, gian khổ khi ngồi sau vô lăng của những chiếc xe không kính.

+ Họ đều vượt qua mọi khó khăn bằng ý chí, nghị lực phi thường, bằng niềm tin tưởng lạc quan, phơi phới… 

- Tinh thần đoàn kết yêu thương gắn bó với nhau:

+ Đây là chủ đề xuyên suốt bài thơ “Đồng chí”.

+ Hình ảnh “Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi” trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” cũng đã thể hiện được một cách xúc động tình cảm yêu thương gắn bó với nhau của những người lính lái xe Trường Sơn.

- Tình yêu đất nước, lòng căm thù giặc sâu sắc và ý chí quyết tâm đánh đuổi quân thù là vẻ đẹp đáng khâm phục nhất của những người lính trong cả hai bài thơ.

III – Kết bài:

- Hình ảnh người lính trong hai bài thơ “Đồng chí” và “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” vang lên âm hưởng sử thi hào hùng của văn học nước ta trong suốt ba mươi năm kháng chiến trường kì gian khổ. 

- Qua đó liên hệ giữa trước đây, bây giờ và sau này, những người lính vẫn sẽ mãi là biểu tượng đẹp của dân tộc, là những người con anh hùng của Tổ Quốc.

4. Hoạt động vận dụng:

- H×nh ¶nh ng­êi lÝnh chèng Ph¸p hiÖn lªn nh­ thÕ nµo trong bài thơ?



5. Hoạt động mở rộng tìm tòi:

- Em biết bài thơ nào cũng có nội dung ca ngợi hình ảnh người lính trong kháng chiến chống Pháp không?

- Về đọc thuộc lòng bài thơ.

- Viết cảm nhận về 3 câu cuối bài thơ.



NhËn xÐt cña

Ban giám hiệu



Ngµy th¸ng n¨m 2019

P hiu tr­ëng

Trương Đức Lượng

*************************************************



Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương