Module 3: phát triển chưƠng trình đÀo tạo bậC ĐẠi họC


Phát triển chương trình giáo dục đại học



tải về 241.09 Kb.
trang23/23
Chuyển đổi dữ liệu20.09.2022
Kích241.09 Kb.
#184183
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   23
3-phat-trien-chuong-trinh-dao-tao-dh
Phát triển chương trình giáo dục đại học
Trích từ tài liệu Hội thảo UNESCO vùng về dạy và học trong GDĐH,
13-18 September,1999
Irene Broekmann, Văn phòng phát triêrn giáo dục, Khoa giáo dục, Đại học Witwatersrand, trình bày những quan điểm phức tạp về sáng kiến phát triển CTĐT. Bà đã nhấn mạnh nhu cầu đánh giá lại thường xuyên CTĐT trên cơ sở những vấn đề địa phương và vấn đề vùng. Những đặc trưng của một trường ĐH Châu Phi và giải pháp mà CTĐT cần đáp ứng được những nhu cầu phát triển là trung tâm của mọi sáng kiến cải cách CTĐT. Câu hỏi về ai là những người làm nên sự thay đổi CTĐT và vì những mục đích gì là vấn đề cần đặt ra để sự thay đổicó ý nghĩa.
Trích dẫn câu truyền về hổ răng kiếm đã được sử dụng để giới thiệu cho các thành viên tham dự thấy sự đổi mới CTĐT và sự phức tạp của thay đổi CTĐT. Một phần câu truyện đượởitình bày dưới đây:
Truyện kể về chương trình đào tạo hổ răng kiếm (Harold Benjamin –1939)
Đây là câu truyện châm biếm nói về giáo dục mang tính hệ thống để thoả mãn nhu cầu trong một bộ lạc thời tiền sử thuộc thời kỳ Selơ. Một người đàn ông tên là Người làm búa mới đã biết cách để làm ra đồ vật mà bộ tộc anh ta cần và anh ta có đủ sức khoẻ và luôn đi đầu để làm ra những đồ vật đó. Do những đặc tính như vậy, anh ta là một người đàn ông có giáo dục. Anh ta cũng đồng thời là một nhà tư tưởng. Về sau, con người không thể thoát khỏi lao động và những dằn vặt trong tư tưởng...anh ta nhận thấy cực kỳ không thoả mãn với cách quen thuộc của bộ lạc mình. Anh ta bắt đầu suy nghĩ về cách làm hy vọng cuộc sống bản thân, của gia đình và của nhóm sẽ có thể tốt đẹp hơn. Do đó, anh ta trở thành một con người nguy hiểm....”
Câu truyện tiếp diễn xung quanh việc người đàn ông đó nghĩ như thế nào về cách anh ta có thể khai thác trò chơi của trẻ con để làm tốt hơn cuộc sống cộng đồng. Anh ta quan tâm đến điều mà người lớn làm vì sự sống còn và giới thiệu những hoạt động đó tới lũ trẻ một cách bài bản. Những hoạt động này bao gồm “tay không bắt cá”, “ dùng dùi cui bắt ngựa con”, “săn đuổi hổ răng kiếm bằng lửa”. Những cái đó về sau trở thành CTĐT và cộng đồng bắt đầu cuộc sống khấm khá hơn với thực phẩm dư thừa, da thú để trang điểm và tránh các mối đe doạ. “ Tất cả điều đó sẽ diễn ra êm đẹp với hệ thống giáo dục tốt nếu cuộc sống trong cộng đồng mãi mãi không thay đổi”. Nhưng điều kiện thay đổi.
Những dòng sông băng bắt đầu tan chảy và ngày tháng trôi đi những người trong bộ lạc vẫn chưa nhìn thấy cá để bắt bằng hai bàn tay, mà chỉ có những con cá tinh ranh nhanh nhẹn còn lại nhưng lại trốn tránh người rất tài. Những chú ngựa non nhiều tham vọng đã quyết định rời khỏi vùng. Những con hổ bị viêm phổi và hầu hết đã chết vì bệnh tật. Một số không đáng kể cũng rời bỏ đi nơi khác. Những con gấu hung dữ đã đến và không hề sợ lửa. Bộ tộc rơi vào tình cảnh khó khăn. Thực phẩm cạn kiệt, nguyên liệu để may vá hết dần và con người bị đe doạ bởi hàng đàn gấu đi lại nghênh ngang trong làng.
Vào một ngày, trong sự tuyệt vọng, một người nào đó đã chế ra một cái lưới bằng sơ gỗ và nghĩ ra cách bắt cá mới và thực phẩm lại dồi dào như trước. Bộ tộc cũng đã làm ra một hệ thống bẫy đặt trên đường để bẫy đàn gấu thường qua lại. Những cố gắng để thay đổi hệ thống giáo dục kể cả những kỹ thuật mới đó tuy nhiên đã bị “chống đối lạnh lùng”.
Đó là những hoạt động chúng ta cần biết. “Tại sao nhà trường lại không dạy họ?” Thế nhưng đa số bộ lạc và đặc biệt những người già làng khôn ngoan kiểm soát trường học mỉm cười độ lượng đối với những khuyến cáo đó. “ Đó không phải là giáo dục” họ nói một cách nhẹ nhàng ”...đó chỉ đơn thuần là đào tạo”. “Chúng ta không dạy cách mò cá để bắt cá; chúng ta dạy để phát triển sự nhanh nhẹn chung là cái mà không bị lặp lại đơn thuần như đào tạo” và cứ thế.
“ Nếu bạn có chút giáo dục nào đó”, họ nói một cách gay gắt “bạn sẽ biết rằng điều cốt yếu của nền giáo dục đích thực là tính không thời hạn. Đó là cái gì đó trường tồn qua những điều kiện thay đổi tương tự như vách đá đứng ngay thẳng chắc chắn trước thác nước hung dữ. Bạn cần phải biết rằng có những chân lý trường tồn mãi mãi, và CTĐT hổ răng kiếm là một trong những cái đó”.
Trong phần trích trên, CTĐT được hiểu như là sự kế thừa của tri thức được tổ chức, nhưng CTĐT cũng có thể là những phương thức hoặc kinh nghiệm. Vậy CTĐT là gì? Điều này thường tạo ra sự rối rắm. Thuật ngữ được hiểu rất khác nhau như “vô định hình – amorphous” hoặc “ trừu tượng – elusive” và điều được nói đến là nội dung môn học của CTĐT biến đổi từ cuốn sách này tới cuốn sách khác. Những nhà nghiên cứu vẽ ra một bức tranh ảm đạm về lý thuyết xây dựng trong CTĐT và hầu như không có sự khái quát hoá nào. Tuy nhiên, có những khái niệm về CTĐT được chấp nhận rộng rãi như khái niệm “rộng” và “hẹp” của các CTĐT. Khái niệm rộng bao gồm tất cả những điều trải nghiệm của người học trong khi đó khái niệm hẹp ám chỉ nhiều hơn đến những môn học và nội dung tường minh. Có những khái niệm như “ CTĐT kế hoạch” hoặc” CTĐT thực hiện”, và “CTĐT ẩn, hiện”, là những khái niệm hoá quá rộng.
Bản thảo hướng dẫn UNESCO định nghĩa CTĐT là tập hợp của các hoạt động gắn với việc đạt được các mục tiêu giáo dục của nhà trường. Trong bức tranh ấy, dường như là có 4 mức phát triển CTĐT: xã hội, nhà trường, giảng dạy và thực nghiệm. Mức đầu tiên là rộng nhất, mức thứ hai là đi liền một cách rộng rãi với nhà trường, mức thứ ba liên quan đến điều gì xảy ra trong lớp học hoặc trong giảng đường, và mức thứ 4 liên quan đến kinh nghiệm của người học.
Broekmann lập luận rằng chúng ta cần đối mặt với đặc trưng “ cố định, tự nhiên và có sẵn” của cơ cấu, các môn học và sự quan trọng của chúng. Qua những thay đổi cho chúng ta cơ hội tuyệt vời để làm điều này. Nghe ngóng và trao đổi với nhau có thể giúp cho người ta hiểu điều trở thành thực tế “cụ thể hoá”. Có lẽ, chúng ta không thể thách thức tất cả các giả định của chúng ta, nhưng mỗi khi chúng ta nói rằng điều gì đó “phải là”, ta cũng cố gắng để nói ”tại sao”. Ví dụ, độ dài của các chương trình học tập để có được văn bằng. Tại sao một bằng giáo dục đại cương lại phải kéo dài 3 hoặc 4 năm?
Thay đổi CTĐT có thể là sự chuyển đổi (transmissional) hoặc sự biến đổi (transformationist). Sự chuyển đổi liên quan đến việc truyền bá tri thức mới đặc biệt khi các ngành học phát triển hoặc thay đổi, trong khi một CTĐT biến đổi nhằm thay đổi nhận thức của người học ( Walking, 1994). Thay đổi nào đó sẽ diễn ra trên bình diện vĩ mô (văn hoá, thị trường, và xã hội) và thay đổi khác diễn ra trên bình diện vi mô (VD., ngôn ngữ, các môn học). Trong phát triển CTĐT, điều rất quan trọng là thiết lập nội dung nào cần bổ sung, nội dung nào cần giữ lại và nội dung nào cần cải thiện. Nhưng nguyên tắc hướng dẫn sự lựa chọn là gì? Vấn đề ai quyết định những nội dung CTĐT ăn nhập hài hoà văn hoá- xã hội là điều quan trọng. Điều cần thiết là để xem xét thực tế CTĐT với quan điểm của “CTĐT hổ răng kiếm”. Điều này sẽ đòi hỏi thách thức những cái mà chúng ta đã thừa nhận hoặc điều mà chúng ta hiểu như là “lẽ thường tình tự nhiên”.
Có những nhận thức khác nhau về các ĐH Châu Phi. Ví dụ, Tổng thống Nam Phi Thabo Mbeki’s nói, “ Tôi là một người Phi” cho thấy dấu hiệu ông ta nhìn bản sắc Châu Phi như thế nào. Appiah trong cuốn sách của mình “Trong ngôi nhà của cha tôi”, nói về bản chất không đồng nhất và kể về người cha của tác giả đã thách thức những tập tục phổ biến như thế nào khi khăng khăng đòi tổ chức một đám tang theo ý muốn.
Broekmann đề nghị một cuộc tập dượt cho những người tham gia để tạo ra sự thống nhất giữa các nhóm về những nội dung cấu thành một đại học Châu Phi. Cuộc tập dượt thứ hai được tiếp theo sau những điều dự định để cho một số biểu hiện về một CTĐT sẽ được quan niệm ra sao từ khung khái niệm cả rộng lẫn hẹp. Những câu hỏi gồm: Người học cần “trải qua” những gì trong một trường ĐH Châu Phi và nội dung nào sẽ được dạy, và với phương pháp nào? Kiến thức và các hoạt động cần được lựa chọn và được tổ chức như thế nào?
Bản thảo hướng dẫn đưa ra những yêu cầu đối với giáo dục như sau:

  • Các nước Châu Phí cần không bị tụt hậu quá xa trong bất kỳ khía cạnh nào của sự phát triển.

  • Vị trí của giáo dục được cung cấp trong bối cảnh Châu Phi bao gồm sự thừa nhận các quá trình và các sản phẩm Châu Phi nguyên gốc.

Giáo dục Châu Phi trở về với cội nguồn nhưng phảibắt kịp với sự phát triển hiện nay. Thế nhưng chúng ta làm điều này như thế nào? quá trình giáo dục quan trọng hơn sản phẩm không? Ở đây chúng ta có nên quan tâm với những kết quả đầu ra của giáo dục và những vấn đề được quan tâm trong một số quốc gia hoặc liệu chúng ta cần quan tâm đến “CTĐT linh hoạt” ở đó những đụng chạm về giáo dục có thể xảy ra và kết quả đầu ra của giáo dục chưa xác định trước được? Bằng cách nào chúng ta khẳng định phương pháp của chúng ta là thích hợp. Nếu mục đích trung tâm của giáo dục là sự phát triển nền dân chủ thì các bước tiến hành phải là mô hình của các điển hình này. Như vậy sẽ cần phải có những khảo sát về những vấn đề gây tranh cãi đối với CTĐT kèm theo những lời biện giải v.v...
Bằng cách nào chúng ta xủ lý vấn đề thích ứng (relevance)? CTĐT phải thích ứng với ai? Sự thích ứng bao hàm sự quan tâm về các nhu cầu và sở thích của người học cũng như trình độ giáo dục và khả năng của họ. CTĐT định để thích ứng với xã hội liệu nó cần phải đáp ứng chủ yếu các nhu cầu xã hội cấp bách không? Điều gì là kỳ vọng của người học, của các thành viên trong xã hội như giảng viên, cha mẹ sinh viên, chủi doanh nghiệp và cộng đồng? Liệu có những căng thẳng trong mối quan hệ giữa họ?
UNESCO khẳng định rằng “ Sự thích ứng được quan tâm đặc biệt về phương diện vai trò của giáo dục đại học...Nó chính vì vậy cần chứa đựng những nội dung như dân chủ hoá sự tiếp cận đến giáo dục và mở rộng hơn các cơ hội được hưởng thụ giáo dục đại học trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đời, liên hệ với thế giới việc làm và trách nhiệm của giáo dục đại học hướng tới hệ thống giáo dục như là một thực thể thống nhất. Quan trọng hơn, giáo dục đại học cần tìm kiếm những giải pháp đối với những vấn đề của loài người như gia tăng dân số, môi trường, hoà bình và hiểu biết lẫn nhau trên thế giới, dân chủ và các quyền con người...”
Một số lĩnh vực nghiên cứu được coi là trọng tâm để giải quyết vấn đề ở Châu Phi thể hiện trong một số công trình: Quản lý doanh nghiệp (entrepreneurship) và tự tạo việc làm, công nghệ thực phẩm,nông nghiệp, sức khoẻ, hoà bình, ngôn ngữ, đào tạo, học tập suốt đời, môi trường và phát triển bền vững, côg nghệ, làm việc theo nhóm, quốc tế hoá, khoa học, công nghệ thông tin và truyền thông, sinh viên yếu kém, HIV/AIDS, giới tính, tự học, sự phụ thuộc lẫn nhau và làng toàn cầu, nghèo đói, bạo lực v.v...
Biết về các phương pháp tìm tòi khảo sát có thể giúp người ta tiếp tục học tập và để thực hiện các điều tra của chính họ.Một vài người đề nghị rằng giáo dục đại cương với sự nhấn mạnh đến “ học để biết các nhu cầu” cần được quan tâm, trong khi một số người khác như Paulo Freire nhìn nhận cách tiếp cận giải quyết vấn đề là cách tốt nhất đối với các nước phát triển.
Theo Covey (1992) Bảy thói quen của những người hiệu quả cao, chúng ta có thể có nhiều mối quan tâm nhưng điều gì chúng ta có thể gây ra ảnh hưởng thực? Điều gì chúng ta có thể làm tại chính ngay trường chúng ta? Từ những thay đổi được tạo ra bởi giảng viên và các trợ giảng hoặc bởi những khĩnhướng chính sách từ bên trên xuống, chúng ta có thể thực hiện trước hết việc xác định các nhu cầu, xác định các vai trò của chính chúng ta trong nhà trường và xác định ai sẽ tham gia trong quá trình cải cách CTĐT. Quá trình luôn được đàm phán thương lượng, nhưng chúng ta cần nhớ rằng những tác động từ bên ngoài có thể làm gia tăng hoặc cản trở quá trình. Cuối cùng, chúng ta cần quan tâm vai trò đánh giá trong chu kỳ thay đổi CTĐT. Đánh giá thực nghiệm giúp ta có thể đưa ra những kết luận liệu mức độ đạt được mục tiêu hay không. Nhưng đánh giá cũng cần phải là phi thực nghiệm ở đó chúng ta đánh giá những mục tiêu tự thân của chúng.





tải về 241.09 Kb.

Chia sẻ với bạn bè của bạn:
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   23




Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2022
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương