Lê Thị Thanh Hoa



tải về 1.09 Mb.
trang1/13
Chuyển đổi dữ liệu29.04.2018
Kích1.09 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.



Thái Nguyên, tháng năm 2017

Lê Thị Thanh Hoa

LỜI CẢM ƠN
Để có được những kết quả như ngày hôm nay, tôi xin trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, các Phòng, Bộ môn và các thầy giáo, cô giáo, cán bộ Trường Đại học Y Dược – Đại học Thái Nguyên đã trang bị cho tôi kiến thức, tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận án.

Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới PGS.TS Nguyễn Tiến DũngPhó Hiệu trưởng Trường Đại học Y – Dược, Đại học Thái Nguyên; GS.TS Đỗ Văn Hàm – Chủ tịch Hội Y học lao động tỉnh Thái Nguyên, là những người thầy đã dành nhiều thời gian hướng dẫn, tận tình chỉ bảo và định hướng cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban chủ nhiệm, các nhà khoa học, các cán bộ và nhân viên Khoa Y tế công cộng, các thầy thuốc Bệnh viện Đa khoa TW Thái Nguyên, Hội Y học lao động Thái Nguyên đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu đề tài Luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc, Ban lãnh đạo công đoàn và các Ban ngành mỏ than Phấn Mễ thuộc các Công ty CP Gang thép Thái Nguyên đã nhiệt tình hợp tác, giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu nghiên cứu.

Trong quá trình nghiên cứu hoàn thành Luận án, tôi đã nhận được sự động viên, chia sẻ, giúp đỡ của gia đình, anh em, bạn bè, đồng nghiệp, những người thân. Tôi xin phép được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc.

Xin trân trọng cảm ơn.
Thái Nguyên, tháng 7 năm 2017


Lê Thị Thanh HoaNHỮNG CHỮ VIẾT TẮT


Từ viết tắt

Từ đầy đủ

CNHH

Chức năng hô hấp

CS

Cộng sự

CSHQ

Chỉ số hiệu quả

CT

Can thiệp

ĐC

Đối chứng

FEV1

Thể tích thở ra gắng sức trong 1 giây (Forced expiratory volume in one second)

HQCT

Hiệu quả can thiệp

KT - TH

Kiến thức - Thực hành

MAX

Giá trị tối đa

MIN

Giá trị tối thiểu

MX

Mũi xoang

NC

Nghiên cứu

PQ

Phế quản

PR

Tỷ lệ bệnh lưu hành (Prevalence ratio)

RLTK

Rối loạn thông khí

SGCNHH

Suy giảm chức năng hô hấp

SL

Số lượng

TB

Trung bình

TCCP

Tiêu chuẩn cho phép

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam

TT - GDSK

Truyền thông - Giáo dục sức khỏe

VC

Dung tích sống (Vital Capacity)

Từ viết tắt

Từ đầy đủ

VKH

Vi khí hậu

VMX

Viêm mũi xoang

%

Tỷ lệ phần trăm

SD

Độ lệch chuẩn (Standard Deviation)

X

Giá trị trung bình


MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

i

LỜI CẢM ƠN

ii

NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT

iii

MỤC LỤC

iv

DANH MỤC BẢNG

v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

vi

DANH MỤC HỘP

vii

ĐẶT VẤN ĐỀ

1

Chương I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

3

1.1. Một số nghiên cứu về môi trường lao động, bệnh đường hô hấp và yếu tố liên quan đến bệnh ở công nhân khai thác than

3

1.1.1 Môi trường lao động của công nhân khai thác than

3

1.1.2. Thực trạng bệnh đường hô hấp ở người lao động khai thác than

14

1.1.3. Một số yếu tố liên quan đến bệnh đường hô hấp ở công nhân khai thác than

20


1.2. Các biện pháp dự phòng tác hại nghề nghiệp và bảo vệ sức khỏe công nhân khai thác than

23


Chương II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

34

2.1. Đối tượng nghiên cứu

34

2.2. Địa điểm nghiên cứu

36

2.3. Thời gian nghiên cứu

37

2.4. Phương pháp nghiên cứu

37

2.4.1. Phương pháp và thiết kế nghiên cứu

37

2.4.2. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu

37

2.5. Các chỉ số nghiên cứu

43

2.6. Nội dung và phương pháp can thiệp

44

2.7. Sơ đồ tổng hợp quá trình nghiên cứu

51

2.8. Kỹ thuật thu thập số liệu

52

2.9. Vật liệu nghiên cứu

61

2.10. Phương pháp khống chế sai số

62

2.11. Phương pháp xử lý số liệu

63

2.12. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu

64

Chương III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

65

3.1. Thực trạng một số yếu tố môi trường, bệnh tật và một số yếu tố liên quan ở công nhân mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên

65

3.2. Hiệu quả một số giải pháp can thiệp đối với bệnh hô hấp ở công nhân mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên

84

CHƯƠNG IV. BÀN LUẬN

94

4.1. Thực trạng một số yếu tố môi trường, bệnh tật và một số yếu tố liên quan ở công nhân khai thác than tại mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên

94

4.2. Hiệu quả một số giải pháp can thiệp đối với bệnh hô hấp ở công nhân mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên

117

KẾT LUẬN

127

KHUYẾN NGHỊ

129

TÀI LIỆU THAM KHẢO

130

Phụ lục





DANH MỤC BẢNG


STT

Nội dung

Trang

Bảng 3.1.

Chỉ số vi khí hậu trung bình của môi trường lao động

65

Bảng 3.2.

Tỷ lệ các mẫu vi khí hậu không đạt TCCP

66

Bảng 3.3.

Kết quả đo bụi chứa Silic trong môi trường

66

Bảng 3.4.

Tỷ lệ các mẫu bụi chứa Silic không đạt TCCP

67

Bảng 3.5.

Kết quả đo cường độ tiếng ồn chung

67

Bảng 3.6.

Nồng độ hơi khí độc trong môi trường lao động

67

Bảng 3.7.

Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu

70

Bảng 3.8.

Cơ cấu bệnh đường hô hấp ở công nhân

71

Bảng 3.9.

Tỷ lệ bệnh viêm mũi xoang ở công nhân

71

Bảng 3.10.

Tỷ lệ bệnh viêm họng của công nhân

72

Bảng 3.11.

Tỷ lệ bệnh viêm mũi họng theo tuổi đời của công nhân

73

Bảng 3.12.

Tỷ lệ bệnh viêm mũi họng theo tuổi nghề của công nhân

73

Bảng 3.13.

Tỷ lệ bệnh viêm phế quản ở công nhân

74

Bảng 3.14.

Tỷ lệ bệnh viêm phế quản theo tuổi đời của công nhân

74

Bảng 3.15.

Tỷ lệ bệnh viêm phế quản theo tuổi nghề của công nhân

75

Bảng 3.16.

Giá trị trung bình các chỉ số chức năng hô hấp

76

Bảng 3.17.

Phân loại suy giảm chức năng hô hấp

76

Bảng 3.18.

Kiến thức - Thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp ở công nhân

78

Bảng 3.19.

Mối liên quan giữa vị trí lao động bị ô nhiễm và tỷ lệ bệnh viêm mũi họng ở công nhân

79

Bảng 3.20.

Mối liên quan giữa thực hành đeo khẩu trang đúng quy chuẩn và tỷ lệ bệnh viêm mũi họng ở công nhân

79

Bảng 3.21.

Mối liên quan giữa thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp và tỷ lệ bệnh viêm mũi họng ở công nhân

80

Bảng 3.22.

Mối liên quan giữa vị trí lao động bị ô nhiễm và tỷ lệ bệnh viêm phế quản ở công nhân

80

Bảng 3.23.

Mối liên quan giữa thực hành đeo khẩu trang đúng quy chuẩn và tỷ lệ bệnh viêm phế quản ở công nhân

81

Bảng 3.24.

Mối liên quan giữa thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp và tỷ lệ bệnh viêm phế quản ở công nhân

81

Bảng 3.25.

Mối liên quan giữa thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp và tỷ lệ bệnh bụi phổi nghề nghiệp ở công nhân

82

Bảng 3.26.

Mối liên quan giữa thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp và tỷ lệ SGCNHH ở công nhân

82

Bảng 3.27.

Hiệu quả can thiệp cải thiện kiến thức, thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp ở công nhân

84

Bảng 3.28.

Hiệu quả can thiệp đeo khẩu trang đúng quy chuẩn

85

Bảng 3.29.

Hiệu quả can thiệp giảm tỷ lệ bệnh viêm mũi xoang cấp tính

85

Bảng 3.30.

Hiệu quả can thiệp giảm tỷ lệ bệnh viêm mũi xoang mạn tính

86

Bảng 3.31.

Hiệu quả can thiệp giảm tỷ lệ xuất hiện đợt cấp của bệnh viêm mũi xoang

86

Bảng 3.32.

Số lượt khám do xuất hiện đợt cấp viêm mũi xoang trước và sau can thiệp

87

Bảng 3.33.

Tỷ lệ mắc mới bệnh viêm mũi xoang ở công nhân trong 1 năm can thiệp

87

Bảng 3.34.

Hiệu quả can thiệp giảm tỷ lệ bệnh viêm họng cấp tính

88

Bảng 3.35.

Hiệu quả can thiệp giảm tỷ lệ bệnh viêm họng mạn tính

88

Bảng 3.36.

Hiệu quả can thiệp giảm tỷ lệ xuất hiện đợt cấp bệnh viêm họng

89

Bảng 3.37.

Số khám do xuất hiện đợt cấp viêm họng trước và sau can thiệp

89

Bảng 3.38.

Tỷ lệ mắc mới bệnh viêm họng ở công nhân sau can thiệp

90

Bảng 3.39.

Hiệu quả can thiệp giảm tỷ lệ xuất hiện đợt cấp bệnh viêm phế quản

90


DANH MỤC BIỂU ĐỒ


STT

Nội dung

Trang

Biểu đồ 3.1.

Tỷ lệ xuất hiện đợt cấp bệnh viêm mũi họng (trong 1 năm)

72

Biểu đồ 3.2.

Hình ảnh tổn thương phổi và phế quản trên phim X - Quang

75

Biểu đồ 3.3.

Kiến thức dự phòng bệnh đường hô hấp của công nhân

77

Biểu đồ 3.4.

Thực hành sử dụng khẩu trang đúng quy chuẩn

77

Biểu đồ 3.5.

Thực hành dự phòng bệnh đường hô hấp ở công nhân

78


DANH MỤC HỘP


STT

Nội dung

Trang

Hộp 3.1.

Kết quả thảo luận nhóm về thực trạng môi trường lao động

68

Hộp 3.2.

Kết quả phỏng vấn sâu lãnh đạo mỏ than Phấn Mễ về thực trạng môi trường lao động

68

Hộp 3.3.

Kết quả phỏng vấn sâu lãnh đạo phòng an toàn mỏ than Phấn Mễ về thực trạng môi trường lao động

69

Hộp 3.4.

Kết quả thảo luận nhóm về thực trạng sức khỏe và công tác chăm sóc sức khỏe cho người lao động mỏ than Phấn Mễ

83

Hộp 3.5.

Kết quả phỏng vấn sâu lãnh đạo công đoàn mỏ than Phấn Mễ về thực trạng sức khỏe và công tác chăm sóc sức khỏe cho người lao động

83

Hộp 3.6.

Đánh giá khả năng duy trì của mô hình các giải pháp can thiệp qua thảo luận nhóm của công nhân

91

Hộp 3.7.

Đánh giá khả năng duy trì và nhân rộng mô hình các giải pháp can thiệp dự phòng bệnh đường hô hấp của lãnh đạo mỏ than Phấn Mễ

92

Hộp 3.8.

Đánh giá khả năng duy trì và nhân rộng mô hình các giải pháp can thiệp dự phòng bệnh đường hô hấp của lãnh đạo công đoàn mỏ than Phấn Mễ

93

ĐẶT VẤN ĐỀ


Các nhà khoa học đã ghi nhận sự tiềm ẩn của nhiều nguy cơ đối với sức khỏe người lao động, có thể làm gia tăng nhiều bệnh tật trong nghề khai thác khoáng sản từ thời thượng cổ. Việt Nam là quốc gia có tiềm năng về khoáng sản năng lượng, trong đó có trữ lượng than đá đến hàng tỉ tấn. Tuy nhiên, công nghệ còn lạc hậu, công nhân phải làm việc trong điều kiện có nhiều yếu tố tác hại có thể gây nên nhiều bệnh nghề nghiệp [53]. Với tầm quan trọng này, nhà nước ta đã quan tâm và đưa nhiều bệnh nghề nghiệp liên quan đến điều kiện lao động và công nghệ khai thác than vào danh mục các bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm [15], [18].

Kết quả nghiên cứu của nhiều tác giả đã chỉ ra môi trường lao động của công nhân khai thác than bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi bụi, hơi khí độc, tiếng ồn cũng như vi khí hậu nóng [4], [48], [52], [107]. Điều này dẫn đến sự gia tăng nhiều bệnh ở người lao động khai thác than [3], [11], [52]. Môi trường làm việc nóng, ẩm, thiếu thông gió tạo điều kiện cho các loại bụi, hơi khí độc cũng như nấm mốc, vi khuẩn phát sinh và phát triển, gây ra bệnh nấm da [49], các loại bệnh hô hấp cấp, mạn tính [82], [107]. Bệnh hô hấp ảnh hưởng không chỉ đối với bản thân người lao động mà còn là gánh nặng cho gia đình và xã hội [85], [100], [111]. Làm việc trong môi trường có nhiều tác hại nghề nghiệp nên bệnh tật ở công nhân khai thác than rất đa dạng, ở nhiều cơ quan, đặc biệt là các bệnh hô hấp, ngoài da, mắt, cơ xương...[20], [30], [49], [52].

Tuy nhiên các bệnh ở hệ hô hấp như: mũi họng, phế quản, phổi...đã được các nhà khoa học quan tâm nhiều hơn. Vấn đề này đã được đề cập trong hầu hết các y văn với tình trạng bệnh lý cấp và mạn tính rất phổ biến: ở đường hô hấp, nhu mô phổi thường gặp với tỷ lệ khá cao, thường dao động trong khoảng 60 - 90%, riêng bệnh ở phế quản, phổi đã thường xuyên chiếm vào khoảng 10% [34], [52].

Thái Nguyên là tỉnh có trữ lượng than lớn thứ hai cả nước, chỉ sau Quảng Ninh. Lực lượng lao động trong ngành khai thác than là tương đối lớn [35]. Đặc thù ở đây là có nhiều than mỡ, là loại than chứa nhiều dẫn xuất carbua vòng, và lưu huỳnh được coi là dễ bám dính vào niêm mạc hơn các loại than khác, nguy cơ ảnh hưởng làm gia tăng các bệnh hô hấp cũng như nhiều bệnh khác là khá cao, đã được nhiều nhà khoa học ghi nhận [35], [48]. Năm 2004, tác giả Nguyễn Quý Thái đã nghiên cứu thành công các giải pháp can thiệp giảm thiểu bệnh nấm da trên công nhân khai thác than Thái Nguyên [49]. Tuy nhiên các công trình nghiên cứu, đặc biệt là các giải pháp can thiệp phòng chống các bệnh đường hô hấp còn rất ít. Nghiên cứu các giải pháp giảm thiểu ảnh hưởng của các yếu tố tác hại nghề nghiệp, dự phòng các bệnh hô hấp cho công nhân khai thác than tại Thái Nguyên đã trở thành vấn đề cấp thiết. Từ thực tiễn điều kiện lao động và sức khỏe công nhân tại các mỏ than kết hợp với những kinh nghiệm của nhiều tác giả đã thu được, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Thực trạng bệnh đường hô hấp, yếu tố liên quan và hiệu quả một số giải pháp can thiệp trên công nhân mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên” nhằm đáp ứng các mục tiêu sau đây:



  1. Mô tả thực trạng một số yếu tố môi trường, bệnh đường hô hấp và một số yếu tố liên quan ở công nhân khai thác than tại mỏ than Phấn Mễ, Thái Nguyên năm 2015.

  2. Đánh giá hiệu quả một số giải pháp can thiệp nhằm giảm nhẹ hậu quả bệnh hô hấp ở công nhân khai thác than Phấn Mễ, Thái Nguyên.




Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương