Cẩm nang dự phòng lây truyền hiv từ MẸ sang con


II. Các thông điệp với các cặp vợ chồng chưa xét nghiệm HIV



tải về 119.57 Kb.
trang6/7
Chuyển đổi dữ liệu13.12.2017
Kích119.57 Kb.
#4729
1   2   3   4   5   6   7

II. Các thông điệp với các cặp vợ chồng chưa xét nghiệm HIV


Thông điệp 5: Xét nghiệm là cách duy nhất để biết tình trạng nhiễm HIV

- Do thời kỳ ủ bệnh (nhiễm HIV không có triệu chứng) khi nhiễm HIV kéo dài nhiều năm nên người nhiễm HIV vẫn khỏe mạnh bình thường. Vì vậy nhìn bề ngoài không thể biết được một người có nhiễm HIV hay không. Chỉ có xét nghiệm mới biết một người có bị nhiễm HIV hay không.

- Ngay cả khi ở giai đoạn nhiễm HIV có triệu chứng hoặc giai đoạn AIDS thì các biểu hiện của bệnh AIDS vẫn không điển hình mà phụ thuộc vào triệu chứng của các bệnh nhiễm trùng cơ hội khác như viêm phổi, hoặc ỉa chảy, loét miệng v.v... nên người thầy thuốc cũng không thể khẳng định bệnh nhân nhiễm HIV nếu không làm xét nghiệm HIV.

- Khi kết quả xét nghiệm HIV là “Âm tính” tức là người đó không nhiễm HIV hoặc cũng có thể người đó đã nhiễm HIV nhưng đang trong “thời kỳ cửa sổ” ở giai đoạn 3 đến 6 tháng đầu. Trong trường hợp này, cán bộ y tế sẽ hẹn bạn xét nghiệm lại và trong thời gian chờ đợi này bạn không được tái diễn hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV.

- Nếu kết quả “Dương tính” tức là trong máu có kháng thể kháng HIV, có nghĩa là người được xét nghiệm đã nhiễm HIV. Đối với trẻ dưới 18 tháng tuổi mà có kết quả xét nghiệm kháng thể dương tính với HIV thì vẫn chưa thể khẳng định là trẻ đó đã nhiễm HIV, vì có thể kháng thể đó là của mẹ truyền sang, nên cần làm xét nghiệm lại khi trẻ trên 18 tháng tuổi.

- Mặc dù chỉ có xét nghiệm mới biết một người có nhiễm HIV hay không nhưng vẫn còn nhiều người cho rằng nhìn bề ngoài có thể biết một người nhiễm HIV. Đây là sự hiểu sai và có thể do trước đây khi truyền thông, người ta thường mô tả hình ảnh người nhiễm HIV ở giai đoạn suy giảm miễn dịch nặng (giai đoạn AIDS) gày gò, ốm yếu, da bọc xương.

Do vậy, những người từng có hành vi nguy cơ như tiêm chích không an toàn, tiếp xúc trực tiếp với máu hay dịch cơ thể của người nhiễm HIV, không sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục với người nhiễm HIV hoặc với một người mà bạn không biết chắc chắn là họ không nhiễm HIV, phụ nữ mang thai...nên sớm đến các cơ sở tư vấn xét nghiệm HIV để biết tình trạng nhiễm HIV của mình.

Thông điệp 6: Tư vấn xét nghiệm HIV giúp giải quyết những lo lắng về nguy cơ và dự phòng lây nhiễm HIV

- Tư vấn và xét nghiệm HIV sẽ giúp bạn giải quyết những lo lắng băn khoăn về nhiễm HIV, đồng thời giúp bạn biết cách dự phòng lây nhiễm HIV cho bản thân mình và người thân. Vì chỉ có xét nghiệm mới khẳng định được bạn có bị nhiễm HIV hay không.

- Kết quả xét nghiệm là “âm tính” sẽ giải tỏa được những băn khoăn lo lắng về tình trạng nhiễm HIV của mình.

- Ngay cả trong trường hợp kết quả xét nghiệm là “dương tính” (khẳng định bạn đã nhiễm HIV) thì điều đó cũng giúp bạn dự phòng lây nhiễm HIV cho người thân, có kế hoạch tốt hơn cho cuộc sống và tiếp cận điều trị cũng như các dịch vụ chăm sóc sức khỏe kịp thời.

- Tư vấn xét nghiệm HIV còn giúp dự phòng lây nhiễm HIV. Tại các sơ sở tư vấn, cán bộ y tế tư vấn cho bạn để bạn biết cách dự phòng lây nhiễm HIV. Ngay cả khi xét nghiệm xác định bạn bị nhiễm HIV, cán bộ y tế sẽ tư vấn cho bạn cách đối phó, cách dự phòng lây nhiễm HIV cho người thân cũng như tiếp cận sớm các dịch vụ dự phòng, chăm sóc HIV/AIDS cũng như lập kế hoạch cho tương lai.

- Xét nghiệm HIV bí mật, đơn giản, nhanh chóng, chính xác. Theo quy định hiện hành, tại cơ sở tư vấn xét nghiệm HIV, cán bộ y tế sẽ tư vấn trước khi xét nghiệm và giữ bí mật về tên, tuổi, địa chỉ và kết quả xét nghiệm của bệnh nhân. Cán bộ y tế sẽ lấy một ít máu của bệnh nhân để làm xét nghiệm. Tùy theo từng cơ sở y tế, có thể biết kết quả sau 1 giờ hoặc sau một tuần.

- Hiện nay các cơ sở tư vấn xét nghiệm HIV được đặt tại hầu hết các cơ sở y tế. Nếu muốn biết mình có nhiễm HIV hay không, chỉ cần đến một trong những cơ sở tư vấn xét nghiệm HIV gần nhất.

Thông điệp 7: Xét nghiệm HIV sớm ngay sau khi mang thai để xác định tình trạng nhiễm HIV của bà mẹ và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con kịp thời

- Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, nếu được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con sớm và đúng cách thì khả năng lây truyền HIV từ mẹ sang con giảm xuống còn rất thấp. Do vậy điều quan trọng là phụ nữ nhiễm HIV cần chủ động dự phòng sớm và được can thiệp kịp thời nhằm giảm lây truyền HIV từ mẹ sang con.

- Phụ nữ có thai nên xét nghiệm HIV khi nào? Lý tưởng là xét nghiệm HIV trước khi người phụ nữ quyết định mang thai hoặc xét nghiệm HIV khi biết mình mang thai. Thời điểm tốt nhất là trong ba tháng đầu của thai kỳ. Điều này đặc biệt cần thiết đối với những phụ nữ từng có hành vi nguy cơ như đã từng quan hệ tình dục với người không biết tình trạng nhiễm HIV, sử dụng chung bơm kim tiêm và các dụng cụ tiêm chích, hoặc bản thân họ thuộc nhóm có nguy cơ cao như phụ nữ bán dâm hoặc phụ nữ có chồng, bạn tình nghiện chích ma túy, nhiễm HIV.

- Để dự phòng sớm lây nhiễm HIV, người phụ nữ cần áp dụng các biện pháp dự phòng như những người bình thường khác.

- Khi người phụ nữ mang thai được phát hiện nhiễm HIV sớm sẽ được tiếp cận các dịch vụ can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con kịp thời, do đó sẽ giảm nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con.



    • Sử dụng bao cao su đúng cách là biện pháp tránh thai tốt nhất cho các cặp vợ chồng nhiễm HIV.

    • Phụ nữ mang thai hãy đi khám thai để được tư vấn và xét nghiệm HIV càng sớm càng tốt.

    • Phụ nữ mang thai cần xét nghiệm HIV ngay trong ba tháng đầu để được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con kịp thời.

    • Hãy đi tư vấn xét nghiệm HIV nếu bạn có quan hệ tình dục không an toàn với người mà bạn không biết chắc chắn là không nhiễm HIV.

III. Các thông điệp với các cặp vợ, chồng nhiễm HIV


Thông điệp 8: Phụ nữ nhiễm HIV cần được tư vấn trước khi quyết định mang thai và sinh con

- Theo Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (Luật Phòng, chống HIV/AIDS), phụ nữ nhiễm HIV không bị cấm sinh con. Như vậy họ hoàn toàn có quyền sinh con như người không nhiễm HIV.

- Tuy nhiên, với người phụ nữ nhiễm HIV việc quyết định có sinh con hay không và sinh con thời điểm nào cũng cần cân nhắc và quyết định khi có đầy đủ thông tin.

- Nếu phụ nữ nhiễm HIV muốn sinh con: Nên đến các cơ sở sản khoa để được tư vấn, quyết định mang thai ở thời điểm mà khả năng trẻ sinh ra ít nguy cơ bị nhiễm HIV nhất. Đồng thời được tư vấn về việc điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con khi mang thai. Ngoài ra cần cân nhắc các yếu tố khác như sức khỏe, điều kiện của bản thân và gia đình của người phụ nữ để có thể chăm sóc sức khỏe sau sinh một cách tốt nhất.

- Nếu người phụ nữ nhiễm HIV không muốn sinh con: Nên chủ động áp dụng các biện pháp tránh thai để tránh mang thai ngoài ý muốn. Biện pháp tránh thai tốt nhất với phụ nữ nhiễm HIV là bao cao su vì vừa có tác dụng tránh thai, vừa có tác dụng tránh làm lây nhiễm HIV cho chồng/ bạn tình. Ngay cả khi hai người đều đã nhiêm HIV thì bao cao su vẫn là lựa chọn tốt nhất vì tránh làm nhiễm thêm các chủng HIV khác dẫn đến suy giảm miễn dịch nhanh hơn.

- Việc tư vấn cho phụ nữ nhiễm HIV mang thai không muốn sinh con còn giúp người phụ nữ tiếp cận các dịch vụ phá thai sớm một cách an toàn để không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của người mẹ.

- Hiện nay chương trình đang được triển khai trên cả 63 tỉnh, thành phố với gần 300 điểm cung cấp dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Do vậy phụ nữ nhiễm HIV cần chủ động đến các cơ sở sản phụ khoa để được tư vấn và quyết định việc sinh con hay không sinh con với đầy đủ thông tin.

Thông điệp 9: Phụ nữ mang thai nhiễm HIV nếu được điều trị dự phòng sớm có thể sinh con hoàn toàn khỏe mạnh, không nhiễm HIV

- Khi phụ nữ mang thai nhiễm HIV được can thiệp kịp thời bằng điều trị ARV và các can thiệp dự phòng khác sẽ giảm nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ngay cả khi một phụ nữ mang thai nhiễm HIV nếu được điều trị sớm và đúng cách thì chỉ có khoảng từ 2% đến 5% trẻ sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV bị nhiễm HIV và thậm chí còn thấp hơn. Tức là 100 bà mẹ mang thai nhiễm HIV nếu được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đúng cách chỉ có 2 - 5 đứa trẻ sinh ra bị nhiễm HIV. Tỷ lệ này thấp hơn rất nhiều so với những bà mẹ không được điều trị sớm (30% - 45%).

- Việc điều trị dự phòng bằng ARV sẽ làm ức chế sự nhân lên của vi rút, làm giảm nồng độ vi rút trong máu ở mức thấp sẽ khó có khả năng lây truyền HIV sang con.

- Điều trị sớm là điều trị khi nào? Hiện nay Bộ Y tế khuyến cáo người phụ nữ mang thai nhiễm HIV cần được điều trị bằng thuốc kháng vi rút càng sớm càng tốt ngay khi người phụ nữ mang thai phát hiện bị nhiễm HIV.

- Điều trị và dự phòng đúng cách: Bao gồm việc lựa chọn nơi sinh an toàn, tuân thủ việc điều trị bằng thuốc ARV cho mẹ trước, sau sinh và cho trẻ sau sinh cũng như việc nuôi con theo đúng hướng dẫn của thầy thuốc.

- Người phụ nữ mang thai được phát hiện nhiễm HIV cần đăng ký ngay với các cơ sở sản khoa, cơ sở y tế điều trị HIV/AIDS để được điều trị dự phòng bằng ARV càng sớm càng tốt. Thời gian điều trị dự phòng bằng ARV càng dài thì càng giảm nguy cơ lây truyền HIV sang con.

- Ngoài việc tuân thủ sử dụng thuốc theo hướng dẫn của thầy thuốc, người phụ nữ mang thai nhiễm HIV cũng cần chủ động hỏi thày thuốc về việc lựa chọn nơi sinh an toàn, nuôi dưỡng trẻ sau sinh, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sau sinh.

Việc dự phòng đúng cách bao gồm một số biện pháp sau:

- Tiếp tục cho trẻ uống ARV theo hướng dẫn của thầy thuốc: Điều trị dự phòng bằng ARV ngay sau đẻ cho đến đủ 6-12 tuần tuổi sẽ làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ vì cơ chế ức chế sự nhân lên của vi rút trong cơ thể trẻ.

- Nuôi dưỡng an toàn: Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được nuôi dưỡng an toàn cũng làm giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, có hai lựa chọn nuôi dưỡng trẻ:

+ Nếu gia đình trẻ có đủ điều kiện sau thì nuôi trẻ bằng sữa thay thế sữa mẹ ngay sau đẻ.



  • Gia đình đồng ý và hỗ trợ nuôi dưỡng bằng sữa thay thế (sữa công thức).

  • Bà mẹ và gia đình có khả năng về kinh tế để chắc chắn cung cấp đủ sữa ăn thay thế trong 6 tháng đầu.

  • Sữa thay thế có bán sẵn tại khu vực bà mẹ đang sinh sống.

  • Bà mẹ hoặc người nuôi dưỡng trẻ có đủ kiến thức, kỹ năng, để chuẩn bị các bữa ăn cho trẻ đúng liều lượng, số lượng, an toàn, và bảo đảm vệ sinh để không có nguy cơ gây tiêu chảy và suy dinh dưỡng cho trẻ .

  • Gia đình phải có nguồn nước sạch và vệ sinh được đảm bảo tại hộ gia đình và cộng đồng.

  • Bà mẹ và gia đình tiếp cận dịch vụ y tế để nhận được dịch vụ chăm sóc toàn diện cho trẻ.

+ Nếu gia đình trẻ không có 6 điều kiện trên thì nuôi trẻ hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu (không cho ăn thêm bất cứ thức ăn nước uống nào khác) rồi cho ăn bổ sung từ tháng thứ 7 và cai sữa cho trẻ ăn bổ sung hoàn toàn từ đủ 12 tháng tuổi. Trong thời gian trẻ bú sữa mẹ, bắt buộc người mẹ phải điều trị bằng ARV và tuân thủ điều trị tốt.

- Ngoài ra, trẻ em sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV cần được đăng ký và theo dõi sức khỏe tại một cơ sở y tế điều trị về HIV/AIDS để được xét nghiệm chẩn đoán sớm tình trạng nhiễm HIV và điều trị dự phòng nếu có

Thông điệp 10: Điều trị ARV giúp giảm lây truyền HIV sang người khác

- Một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ lây truyền HIV từ người nhiễm sang người chưa nhiễm là nồng độ/tải lượng HIV trong máu người nhiễm HIV. Điều này đúng với cả ba đường lây truyền của HIV, đặc biệt là lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn. Nồng độ HIV trong máu người nhiễm HIV càng cao thì nguy cơ lây truyền HIV sang vợ/chồng/bạn tình của họ càng lớn.

- Điều trị bằng ARV làm ức chế sự nhân lên của HIV và kìm hãm lượng HIV trong máu ở mức thấp, do vậy làm giảm khả năng lây truyền HIV từ người nhiễm sang người chưa nhiễm qua các hành vi không an toàn. Người ta còn gọi với thuật ngữ “Điều trị là dự phòng”.

- Điều trị là dự phòng có nghĩa là sử dụng thuốc ARV điều trị để làm giảm nguy cơ lây truyền HIV từ người này sang người khác. Do ARV có tác dụng ức chế làm giảm tải lượng (nồng độ) HIV trong máu, trong tinh dịch, dịch âm đạo và dịch hậu môn ở mức rất thấp (dưới ngưỡng phát hiện), do đó giảm nguy cơ lây truyền HIV từ người này sang người khác.

- Sử dụng ARV để điều trị như dự phòng đã được sử dụng trong chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con từ giữa những năm 1990 cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV và đã làm giảm lây truyền HIV từ mẹ sang con. Một nghiên cứu của Tổ chức y tế Thế giới năm 1994 đã chỉ ra rằng khi sử dụng chỉ một loại thuốc ARV duy nhất là zidovudine (AZT) để điều trị cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV đã làm giảm lây truyền HIV từ mẹ sang con từ 25% xuống còn 8%.

- Cũng theo Tổ chức Y tế Thế giới, sau 6 tháng điều trị ARV số lượng HIV có thể giảm xuống mức dưới 1.000 vi rút/mm3 máu. Khi đó giảm nguy cơ lây truyền HIV theo đường tình dục tới 96% trong các cặp bạn tình trái dấu (một người nhiễm HIV, một người không nhiễm HIV), do đó, điều trị bằng ARV giúp làm giảm khả năng lây truyền HIV từ người nhiễm HIV sang vợ/chồng hoặc bạn tình của họ.

- Do vậy, người nhiễm HIV, đặc biệt là những cặp vợ chồng/bạn tình chỉ có một trong hai người nhiễm HIV cần đến ngay cơ sở điều trị HIV/AIDS đăng ký để được điều trị sớm bằng ARV nhằm làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV cho vợ/chồng/bạn tình chưa nhiễm.



    • Vì những đứa con không nhiễm HIV, hãy dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

    • Phụ nữ nhiễm HIV hãy chủ động hỏi thầy thuốc để quyết định thời điểm sinh con thích hợp.

    • Tuân thủ điều trị là yếu tố thành công của điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

    • Hãy đến gặp cán bộ y tế để được tư vấn và điều trị nếu bạn bị nhiễm HIV và muốn sinh con.



tải về 119.57 Kb.

Chia sẻ với bạn bè của bạn:
1   2   3   4   5   6   7




Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2022
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương