Cẩm nang dự phòng lây truyền hiv từ MẸ sang con



tải về 119.57 Kb.
trang2/7
Chuyển đổi dữ liệu13.12.2017
Kích119.57 Kb.
#4729
1   2   3   4   5   6   7

MỘT SỐ THUẬT NGỮ

Trong tài liệu này, một số thuật ngữ có liên quan được hiểu như sau:

- Trẻ phơi nhiễm với HIV: là những trẻ sinh ra từ những người mẹ nhiễm HIV nhưng chưa được làm các xét nghiệm để chẩn đoán xác định nhiễm hay không nhiễm HIV theo yêu cầu của từng lứa tuổi.

- Trẻ nhiễm HIV: là những trẻ đã được làm xét nghiệm, phù hợp với yêu cầu của lứa tuổi, chẩn đoán xác định nhiễm HIV.

- Tư vấn HIV/AIDS (sau đây gọi chung là tư vấn): là quá trình trao đổi, cung cấp các kiến thức, thông tin cần thiết về phòng, chống HIV/AIDS giữa người tư vấn và người được tư vấn nhằm giúp người được tư vấn tự quyết định, giải quyết các vấn đề liên quan đến dự phòng lây nhiễm HIV, chăm sóc và điều trị người nhiễm HIV.

- Nhiễm trùng cơ hội: là những nhiễm trùng xảy ra khi cơ thể bị suy giảm miễn dịch do bị nhiễm HIV.

- Kỳ thị người nhiễm HIV: là thái độ khinh thường hay thiếu tôn trọng người khác vì biết hoặc nghi ngờ người đó nhiễm HIV hoặc vì người đó có quan hệ gần gũi với người nhiễm HIV hoặc bị nghi ngờ nhiễm HIV.

- Phân biệt đối xử với người nhiễm HIV: là hành vi xa lánh, từ chối, tách biệt, ngược đãi, phỉ báng, có thành kiến hoặc hạn chế quyền của người khác vì biết hoặc nghi ngờ người đó nhiễm HIV hoặc vì người đó có quan hệ gần gũi với người nhiễm HIV hoặc bị nghi ngờ nhiễm HIV.

- Hành vi nguy cơ cao: là hành vi dễ bị hoặc dễ làm lây nhiễm HIV như quan hệ tình dục không an toàn, dùng chung bơm kim tiêm và những hành vi khác dễ làm lây truyền HIV.

- HIV dương tính: là kết quả xét nghiệm khẳng định mẫu máu, mẫu dịch sinh học của cơ thể người đã được xác định nhiễm HIV.

- Thuốc kháng HIV: là thuốc đặc hiệu dùng cho người nhiễm HIV hoặc bị phơi nhiễm với HIV để hạn chế sự phát triển của HIV hoặc dự phòng lây nhiễm HIV và không phải là thuốc điều trị các bệnh nhiễm trùng cơ hội ở người nhiễm HIV.


PHẦN 1

CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ DỰ PHÒNG LÂY TRUYỀN HIV

TỪ MẸ SANG CON


I. Đường lây truyền và không lây truyền của HIV


1. Đường lây truyền của HIV

Cho đến nay, các nhà khoa học đều thống nhất, có 3 đường lây truyền HIV đó là:

- Đường máu;

- Đường tình dục;

- Mẹ nhiễm HIV truyền sang con;

1.1. Lây truyền theo đường máu

HIV có nhiều trong máu, do đó HIV có thể lây truyền qua máu và cả qua các chế phẩm của máu có nhiễm HIV:

- HIV lây truyền từ người này sang người khác qua các dụng cụ đâm chích qua da như:

+ Dùng chung bơm kim tiêm, nhất là với người tiêm chích ma túy;

+ Dùng chung các loại kim xăm trổ, kim châm cứu, các dụng cụ xăm lông mi, xăm mày;

+ Dùng chung các dụng cụ phẫu thuật, dụng cụ khám chữa bệnh có xuyên cắt qua da hay các dụng cụ truyền máu, lấy máu chưa được tiệt trùng đúng cách.

- Lây truyền qua các vật dụng dính máu của người khác trong các trường hợp như dùng chung lưỡi dao cạo râu, làm móng tay;

- Lây truyền qua các tiếp xúc trực tiếp với máu khác, như bị dính máu của người nhiễm HIV vào nơi có các vết thương hở hoặc da, niêm mạc bị xây sát. Thường gặp khi cấp cứu cho người nhiễm HIV hay khi trấn áp tội phạm;

- Do truyền máu hay các sản phẩm của máu, cấy ghép các mô, các tạng... bị nhiễm HIV hoặc qua các dụng cụ truyền máu, lấy máu... không được tiệt trùng đúng cách.

1.2. Lây truyền theo đường tình dục

- HIV có nhiều trong dịch sinh dục (tinh dịch của nam và dịch tiết âm đạo của nữ) nên có thể làm lây truyền từ người này sang người khác khi quan hệ tình dục.

- Tất cả các hình thức quan hệ tình dục (dương vật – hậu môn; dương vật - âm đạo; dương vật - miệng) với một người nhiễm HIV đều có nguy cơ lây nhiễm HIV. Mức độ nguy cơ là khác nhau, nếu xếp theo thứ tự các “kiểu” quan hệ tình dục có xâm nhập phổ biến thì nguy cơ từ cao đến thấp là: Qua đường hậu môn, qua đường âm đạo và cuối cùng là qua đường miệng.

- Các kiểu quan hệ tình dục không xâm nhập (ví dụ như tay - dương vật; tay - âm đạo...) nếu có tiếp xúc trực tiếp với dịch sinh dục và nơi tiếp xúc bị tổn thương cũng có nguy cơ lây nhiễm HIV nếu một trong hai bạn tình đã nhiễm HIV.



1.3. Lây truyền từ mẹ sang con

Người phụ nữ mang thai nhiễm HIV có thể truyền HIV cho con:

- Khi mang thai: HIV từ máu của mẹ nhiễm HIV qua rau thai để vào cơ thể thai nhi.

- Khi sinh: HIV từ nước ối, dịch tử cung, dịch âm đạo của mẹ xâm nhập vào trẻ khi sinh (qua niêm mạc mắt, mũi, hậu môn hoặc da sây sát của trẻ trong quá trình sinh). Trong khi sinh, HIV cũng có thể từ trong máu của mẹ thông qua các vết loét ở cơ quan sinh dục mẹ và xâm nhập vào cơ thể (niêm mạc) của trẻ sơ sinh.

- Khi cho con bú: HIV có trong sữa mẹ nên có thể lây qua sữa hoặc qua các vết nứt ở núm vú người mẹ, nhất là khi trẻ đang có tổn thương ở niêm mạc miệng hoặc khi trẻ mọc răng cắn núm vú chảy máu.

2. Đường không lây truyền HIV

Ngoài máu, dịch sinh dục, sữa của mẹ, HIV còn có trong các dịch cơ thể khác như nước bọt, nước mắt, nước tiểu, mồ hôi... của người nhiễm HIV, nhưng với nồng độ rất thấp, không đủ để gây lây nhiễm khi tiếp xúc với các lọai dịch này. Do vậy, HIV không lây qua các tiếp xúc thông thường, như:

- Các hành vi giao tiếp thông thường như bắt tay, ăn uống chung, ôm hôn xã giao;

- Cùng làm việc, cùng học, ở cùng nhà, cùng ngồi trên phương tiện giao thông, cùng đi chợ, ngồi trong rạp hát, rạp chiếu bóng...;

- Dùng chung nhà vệ sinh, buồng tắm, bể bơi công cộng. . .

- Muỗi và các côn trùng khác đốt không làm lây nhiễm HIV...

Như vậy, chúng ta có thể sống, làm việc, học tập... chung với người nhiễm HIV mà không sợ bị lây nhiễm HIV nếu ta không có sự tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch sinh dục và các dịch sinh học khác của họ.

II. Nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con


Không phải tất cả trẻ sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV đều bị nhiễm HIV. Nếu không can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con sẽ có khoảng 25-40% số trẻ bị nhiễm HIV do mẹ truyền sang.
Sơ đồ 1. Khả năng lây truyền HIV từ mẹ sang con theo từng giai đoạn

- Lây truyền khi mang thai: Trong 100 trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV có khoảng 5-10 trẻ bị lây nhiễm HIV trong khi mang thai. Tuy nhiên tỷ lệ này có thể tăng lên nếu mẹ bị nhiễm HIV trong khi đang có thai hoặc người mẹ bị nhiễm HIV ở giai đoạn muộn mới mang thai.

- Lây truyền trong khi sinh: Khoảng 15 trẻ bị lây nhiễm HIV từ mẹ trong khi sinh. Nhiều nghiên cứu cho rằng sự lây truyền HIV từ mẹ sang con thường xảy ra muộn vào thời kỳ chuyển dạ, hoặc khi đứa trẻ “đi qua” đường sinh dục của mẹ để ra ngoài khi trẻ đã tiếp xúc trực tiếp với dịch âm đạo hoặc máu của mẹ khi chuyển dạ và sinh đẻ.

- Lây truyền HIV từ mẹ sang con trong thời kỳ cho con bú: HIV có thể từ máu mẹ vào các nang sữa và do đó HIV có trong sữa mẹ và có thể lây nhiễm cho trẻ bú sữa người mẹ nhiễm HIV. Có khoảng từ 5-15 trẻ bị lây nhiễm HIV từ mẹ nếu người mẹ nhiễm HIV sau sinh cho con bú mà không được can thiệp dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.




tải về 119.57 Kb.

Chia sẻ với bạn bè của bạn:
1   2   3   4   5   6   7




Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2022
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương