ChưƠng trình đÀo tạo trình đỘ ĐẠi học ngàNH: VĂn học mã SỐ: 5220330 ĐỀ CƯƠng học phầN



tải về 3.99 Mb.
trang39/57
Chuyển đổi dữ liệu23.12.2018
Kích3.99 Mb.
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   57

8 . Tóm tắt nội dung môn học

Phần Tác phẩm văn học cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản về tác phẩm văn học như một phạm trù cơ bản của lý luận văn học. Trong một cái nhìn tổng quan, tác phẩm văn học là một chỉnh thể thẩm mỹ với cấu trúc nhiều tầng bậc, với sự thống nhất của các yếu tố nội dung và hình thức. Đề tài, chủ đề, tư tưởng tác phẩm được khảo sát ở các phương diện: khái niệm, vai trò, sự biểu hiện, những trường hợp đặc biệt. Từng thành tố của tác phẩm được nghiên cứu với những vấn đề cơ bản: các loại hình nhân vật; đặc điểm của tính cách, tính cách và hoàn cảnh; các biện pháp thể hiện nhân vật và tính cách; các mối quan hệ và vai trò của kết cấu, những hình thức kết cấu chủ yếu trong văn học; khái niệm, đặc điểm và các bước diễn biến của cốt truyện; ngôn ngữ trong các loại tác phẩm văn học, nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ trong tác phẩm v.v… Những kiến thức lý luận đó là chìa khóa để người học có khả năng phân tích, giải mã tác phẩm đúng và hay.



Loại thể văn học có vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống lý thuyết và thực tiễn văn học. Về mặt lý thuyết, nghiên cứu quá trình hình thành, phát triển và sự tương tác của các thể loại văn học cũng đồng nghĩa với việc nghiên cứu lịch sử văn học. Về phía thực tiễn, thể loại chính là diện mạo, sức sống của một giai đoạn văn học, hay rộng hơn là một nền văn học. Môn học này cũng cung cấp cho người học những kiến thức lý luận cơ bản về loại thể văn học: từ những vấn đề khái quát chung đến những đặc trưng cơ bản, đặc điểm thi pháp nổi bật riêng của từng thể loại. Trên cơ sở của các phương thức phản ánh: trữ tình, tự sự, kịch, nội dung môn học tập trung khảo sát những thể loại chính, tiêu biểu như: thơ, tiểu thuyết, ký và kịch. Trong những hướng tiếp cận cụ thể, giảng viên vận dụng đồng thời nhiều phương pháp và thao tác nghiên cứu để phân tích những đặc trưng thể loại (nội dung và hình thức), đặc điểm thi pháp, cấu trúc văn bản… Từ đó khẳng định những ưu thế, triển vọng của hệ thống lý thuyết về loại thể trong nghiên cứu lý luận văn học nói chung.
  1. Nội dung chi tiết môn học

    • Nội dung cốt lõi

Bài 1. Tác phẩm văn học là một chỉnh thể thẩm mỹ


1.1. Quan niệm chung

1.1.1. Khái niệm “tác phẩm văn học”

1.1.2. Cấu trúc của tác phẩm văn học

1.2. Nội dung và hình thức của tác phẩm văn học

1.2.1. Nội dung của tác phẩm văn học

1.2.2. Hình thức của tác phẩm văn học

1.2.3. Mối quan hệ giữa nội dung và hình thức trong tác phẩm văn học

Bài 2. Đề tài, chủ đề và tư tưởng tác phẩm


2.1.Đề tài

2.1.1. Khái niệm “đề tài”

2.1.2. Khuynh hướng trong sự lựa chọn đề tài

2.1.3. Một số hiện tượng đặc biệt

2.2. Chủ đề

2.2.1. Khái niệm “chủ đề”

2.2.2. Sự bộc lộ chủ đề

2.2.3. Những trường hợp đặc biệt

2.3. Tư tưởng tác phẩm

2.3.1. Khái niệm “tư tưởng tác phẩm”

2.3.2. Sự biểu hiện tư tưởng

2.3.3. Những trường hợp đặc biệt


Bài 3. Nhân vật và tính cách


3.1. Nhân vật

3.1.1. Quan niệm chung

3.1.2. Các loại hình nhân vật

3.2. Tính cách

3.2.1. Khái niệm “tính cách”

3.2.2. Đặc điểm của tính cách

3.2.3. Tính cách và hoàn cảnh

3.2.4. Tính cách trong thơ

3.3. Các biện pháp thể hiện nhân vật và tính cách

3.3.1. Nghệ thuật sử dụng chi tiết

3.3.2. Miêu tả ngoại hình

3.3.3. Miêu tả hành động

3.3.4. Biểu hiện nội tâm

3.3.5. Sử dụng ngôn ngữ


Bài 4. Cốt truyện và kết cấu


4.1. Cốt truyện

4.1.1. Quan niệm chung

4.1.2. Đặc điểm của cốt truyện

4.1.3. Các bước diễn biến của cốt truyện

4.2. Kết cấu

4.2.1. Khái niệm “kết cấu”

4.2.2. Các mối quan hệ và vai trò của kết cấu

4.2.3. Những hình thức kết cấu chủ yếu trong văn học


Bài 5. Ngôn ngữ trong tác phẩm văn học


5.1. Văn học là nghệ thuật ngôn từ

5.1.1. Quan niệm chung

5.1.2. Đặc điểm của ngôn ngữ trong tác phảm văn học

5.1.3. Ngôn ngữ trong các loại tác phẩm văn học

5.2. Vài nét về nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ trong tác phẩm văn học

5.2.1. Phát huy khả năng biểu hiện của các loại từ

5.2.2. Các phương thức khai thác ngữ nghĩa

5.2.3. Các biện pháp ngữ âm

5.2.4. Một số kiểu câu

Bài 6. Khái quát chung về loại thể văn học


6.1. Khái niệm “loại thể văn học”

      1. Khái quát quá trình hình thành, vận động và phát triển và một số tính chất cơ bản của các thể loại (tính lịch sử, tính dân tộc, tính kế thừa, tính sáng tạo).

      2. Cơ sở của sự phân chia các thể loại văn học.

6.2. Tính chất tương đối về ranh giới và hiện tượng giao thoa giữa

các thể loại.


Bài 7. Thơ


7.1. Khái niệm chung về thơ

7.1.1. Một số quan niệm về thơ của các trường phái và khuynh hướng tiêu biểu.

7.1.2. Khái niệm và mối quan hệ giữa nhà thơ, cái tôi trữ tình và nhân vật trữ tình trong thơ.

7.2. Yếu tố cảm xúc

7.3. Yếu tố tưởng tượng và liên tưởng

7.4. Cái đẹp và chất thơ

7.5. Đặc điểm ngôn từ

Bài 8. Tiểu thuyết


8.1. Khái lược chung về tiểu thuyết

8.1.1. Khái niệm:

8.1.2. Nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển của tiểu thuyết

8.1.3. Những mô hình tiểu thuyết tiêu biểu

8.2. Vấn đề phản ánh hiện thực trong tiểu thuyết

8.3. Nhân vật của tiểu thuyết

8.4. Đặc trưng thẩm mỹ

8.5. Bản chất tổng hợp

8.6. Thời gian và không gian nghệ thuật

8.7. Nghệ thuật kết cấu, nghệ thuật kể chuyện (Điểm nhìn trần thuật, ngôn ngữ giọng điệu trần thuật, ngôn ngữ nhân vật…)


Bài 9. Ký


9.1. Khái niệm về ký

9.2. Ký văn học và ký báo chí

9.3. Sự phân loại trong ký văn học:

9.3.1. Ký tự sự: ký sự, phóng sự, hồi ký…

9.3.2. Ký trữ tình: tùy bút, nhật ký

9.3.3. Ký chính luận: bút ký chính luận

9.4. Nguyên tắc điển hình hóa trong thể ký:

9.4.1. Mối quan hệ giữa nguyên mẫu đời sống và hình tượng điển hình trong ký

9.4.2. Vấn đề hư cấu nghệ thuật

9.5. Một số đặc điểm về phong cách nghệ thuật


Bài 10. Kịch


10.1. Khái niệm về kịch:

10.1.1. Kịch - một loại hình nghệ thuật

10.1.2. Kịch - một thể loại văn học

10.2. Mối quan hệ giữa kịch bản văn học và nghệ thuật sân khấu

10.3. Xung đột kịch

10.4. Hành động kịch

10.5. Thời gian và không gian nghệ thuật

10.6. Ngôn ngữ


    • Nội dung liên quan gần (nên biết)


Phương pháp nghiên cứu văn học:

Trang bị cho người học những kiến thức, kỹ năng cơ bản về nghiên cứu văn học. Nội dung chính: tổng quan về các khái niệm cơ sở (phương pháp, phương pháp nghiên cứu khoa học, phương pháp nghiên cứu văn học); các phương pháp nghiên cứu văn học (các phương pháp chung; các phương pháp nghiên cứu chỉnh thể văn học: trào lưu, tác giả, tác phẩm, nhân vật); các thủ pháp, kỹ thuật trong tổ chức, thực hiện bài nghiên cứu văn học.


    • Nội dung liên quan xa (có thể biết)


    • Tâm lý học sáng tạo văn học.

    • Xã hội học nghệ thuật

    • Có thể mở rộng kiến thức sang một số lĩnh vực của các loại hình nghệ thuật lân cận như: hội họa, âm nhạc, điện ảnh để tìm ra những mối quan hệ mật thiết giữa thơ và họa, thơ và nhạc, tiểu thuyết và điện ảnh…Có thể vận dụng những kiến thức liên ngành, liên văn bản để nghiên cứu thể loại



Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   57


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương