Bodhicaryàvatàra



tải về 0.83 Mb.
trang4/5
Chuyển đổi dữ liệu10.12.2017
Kích0.83 Mb.
#4452
1   2   3   4   5

Thiền quán

 

89. Nhờ quán chiếu lợi ích



Của đời sống ẩn tích

Nên vọng tưởng tiêu trừ

Tập trung tu thiền định :

Quán chiếu bình đẳng

 

90. Trước hết nên quán chiếu



Tôi với người bình đẳng (15)

Ai ai cũng giống nhau

Đều tìm vui, tránh khổ

Vì vậy phải bảo vệ

Chúng sinh cũng như mình.

 

91. Thân gồm nhiều bộ phận



Nhưng khi bảo vệ chúng

Tôi xem chúng như “một” ;

Cũng vậy với chúng sinh

Tuy phân biệt nhiều loài

Song cùng chung sướng khổ

Nên xem chúng như “một”.

 

92. Dù cái khổ của tôi



Không hành thân kẻ khác

Nhưng vì yêu “cái Ta

Nên thật khó kham nỗi.

 

93. Và cái khổ người khác



- Mà tôi không cảm nhận -

Nhưng vì yêu “cái Ta

Nên họ cũng khó kham.

 

94. Phải trừ khổ cho người



Như trừ khổ cho tôi

Phải giúp đỡ người khác

Vì họ cũng như tôi

Đều cùng là chúng sinh.

 

95. Tôi và người giống nhau



Đều mưu cầu hạnh phúc

Vậy có gì khác biệt

Khi đều tìm hạnh phúc?

 

96. Tôi và người giống nhau



Đều sợ nguy, sợ khổ

Vậy vì lý do nào

Khiến tôi chỉ cứu tôi

Mà không cứu người khác?

 

97. Đừng nói : “Không cứu người



Vì nỗi khổ của họ

Không liên quan đến tôi,

Tại sao tôi bảo vệ

Và che chở cho họ?"

Cũng vậy, nỗi đau khổ

Của thân thể kiếp sau

Sẽ không hành hạ tôi

Nếu kiếp này tôi tu.

 

98. Nếu bảo rằng : “Kiếp sau



Thân tôi vẫn là tôi”

Điều ấy e không đúng

Vì thân lúc chết đi

Không phải thân tái sinh!

 

99. Bảo rằng: “Kẻ nào đau



Thì họ phải tự chữa”

Vậy khi chân bị đau

Tay không can hệ gì

Sao tay phải xoa chân?

 

100. Bảo: “Điều vừa biện minh



Mặc dù phi lý thật

Song bởi vì chấp ngã

Nên nó được sinh ra”.

Nhưng những gì phi lý

Dù của ta hay người

Phải cực lực trừ bỏ.

 

101. Tràng hạt và đội quân (16)



Thật ra là ảo tưởng

Của sự nối liên tục

Và của sự kết hợp.

Đau khổ cũng như vậy

Không ai là chủ thể

Của những sự khổ đau?

Vì vậy, ai là kẻ

Cảm nhận được khổ đau ?

 

102. Khổ đau không có chủ



Nó chẳng thuộc về ai.

Chỉ riêng tính khổ đau

Mới cần được tiêu trừ

Vậy cần chi phân biệt

Giữa tôi và kẻ khác?

 

103. - (Hỏi) “Nhưng nếu không có ai



Là người gánh chịu khổ

Tại sao phải diệt khổ ?”
(Đáp) Vì chúng sinh bình đẳng

Nếu cấn phải diệt khổ

Ta phải diệt khắp nơi.

Nếu không thì không cả.

Không thể diệt cho mình

Mà bỏ lơ người khác.

 

104. - (Hỏi) “Mở lòng từ như vậy



Nỗi khổ chỉ to thêm

Vậy từ bi làm chi!
(Đáp) Nỗi khổ dù to hơn

Vì lòng từ mở rộng

Song thấm thía gì đâu

So với khổ muôn loài.


105. Nếu một người chịu khổ

Để nhiều người khỏi khổ

Thì kẻ có lòng từ

Sẽ gánh trọn khổ ấy.

 

106. Bồ tát Diệu Hoa Nguyệt (17)



Biết vua sắp hại mình

Dù vậy vẫn hy sinh

Chấp nhận chịu đau khổ

Để cứu khổ nhiều người.

 

107. Với tâm được điều phục



Nhờ tu hạnh bình đẳng

Thấy chúng sinh như mình

Bồ Tát vào địa ngục

Để cứu độ chúng sinh

Nhẹ nhàng như thiên nga

Sà xuống ao sen mát.

 

108. Giải thoát cho riêng mình



Đâu có nghĩa gì lớn;

Giải thoát cho chúng sinh

Bồ Tát đươc niềm vui

Dạt dào như biển cả.

 

109. Giúp người được giải thoát



Bồ Tát không kiêu căng

Chuyên tâm làm công đức

Không mong được đáp đền.

 

110. Tôi biết bảo vệ mình



Trước bao sự nhục mạ

Vậy với tâm từ bi

Tôi càng bảo vệ người.

 

111. Tuy không là thực thể



Song nương theo tập quán

Nên ta đã chấp nhận

Tinh huyết của người khác (18)

Cấu tạo thành “cái Ta”.



Hoán vị giữa ta với người

 

112. Vậy tại sao không nhận



Thân người là thân ta?

Hoán đổi thân của mình

Thành ra thân của người

Đâu phải là chuyện khó?

 

113. Nếu thấy mình xấu xa



Người là biển công đức

Thì nên tập thương người

Và từ bỏ chấp ngã.

 

114. Ai cũng nhận tay chân



Là bộ phận thân thể

Sao không thừa nhận rằng

Chúng sinh là thành phần

Của toàn bộ thế giới.

 

115. Thói quen khiến ta nhận



Thân vô ngã là “Ta”

Sao không tập thói quen

Xem người cũng là ta ?

 

116. Nhờ thực hiện vô ngã



Ta sẽ không kiêu căng,

Không đợi chờ đền đáp

Khi làm lợi cho người.
117. Trước đớn đau lo lắng

Ta biết bảo vệ mình.

Vậy đối với chúng sinh

Cũng phải luyện tâm ý

Biết bảo vệ, yêu thương.

 

118. Vì vậy đấng Bảo Vệ



Đại Bi Quán thế Âm

Đã tặng danh hiệu mình

Để giúp đỡ chúng sinh

Tiêu trừ bao sợ hãi.

 

119. Trước nhiệm vụ khó khăn



Ta không nên trốn chạy

Với thói quen như thế

Ta không sợ một ai

Dù xưa kia nghe tên

Ta đã từng khiếp vía.

 

120. Ai muốn nhanh cứu mình



Và cứu nhanh người khác

Nên đổi người thành ta

Và đổi ta thành người

Đó là bí quyết tốt.

 

121. Vì yêu quí thân mình



Nên sợ bị nguy hiểm.

Thân là gốc sinh sợ

Sao không ghét nó đi?

 

122. Cũng chỉ vì thân này



Mà ta đã chống chọi

Với đói khát, đau bệnh.

Dùng trăm phương nghìn kế

Bắt giết cá, chim, thú

Rình đường và cướp giựt.

 

123. Hoặc vì cầu lợi danh



Nhẫn tâm giết cha mẹ

Trộm tài vật Tam Bảo

Đến nỗi bị đốt thiêu

Trong địa ngục Vô gián

 

124. Đã là kẻ thông minh



Thì không thể bảo vệ

Và cưng dưỡng thân này

Phải xem nó là địch

Và hãy khinh khi nó.

  

125. Ai nghĩ rằng: “Nếu cho



Thì còn gì để ăn?”

Với lòng ích kỷ ấy

Sẽ vào đường ngạ quỷ;

Ai nghĩ rằng: “Ta ăn,



Vậy bố thí gì đây?”

Với lòng thương người đó

Sẽ vào đường Vua Trời.

 

126. Vì mình mà hại người



Sẽ vào cõi địa ngục;

Vì người mà chịu cực

Sẽ hưởng được hạnh phúc.

 

127. Vì tham địa vị cao



Nên kiếp sau thấp hèn ;

Cầu cho người được trọng

Kiếp sau được tôn sùng.

 

128. Sai người khác phục dịch



Kiếp sau làm tôi đòi ;

Hiến mình để phụng sự

Kiếp sau được quan quyền.

 

129. Ai lo hạnh phúc riêng



Sẽ khổ vì ích kỷ

Ai sung sướng trên đời

Đều nhờ nghiệp hy sinh

Đem hạnh phúc cho người.

 

130. Đâu cần nói nhiều lời



Hãy nhìn sự khác biệt

Giữa người ngu, bậc thánh

Người ngu vì lợi riêng

Thánh nhân vì lợi người.

 

131. Không đổi vui của mình



Lấy khổ đau kẻ khác

Thì ta sẽ không thể

Thành tựu quả Chánh giác,

Sẽ trôi trong luân hồi

Và mãi không an vui.

 

132. Tạm gác chuyện đời sau



Ngay trong đời hiện tại

Làm tôi tớ biếng lười

Thì không được lợi lộc

Vì chủ không trả công.

 

133. Kẻ mê muội từ chối



Việc giúp nhau tạo phúc

Lại chuyên làm khổ nhau

Nên chuốc lấy tai ương

Thật vô cùng khủng khiếp.

 

134. Bao bất hạnh ở đời



Như thống khổ, hiểm nguy

Đều sinh từ chấp ngã.

Vậy sao ta chấp ngã?

 

135. Nếu khư khư chấp ngã



Thì không thoát được khổ

Như chưa tránh xa lửa

Có lúc bị đốt thiêu.
136. Để xoa dịu khổ đau

Của tôi và của người

Tôi phải hiến thân mình

Cho bao nhiêu kẻ khác

Và xem họ là tôi.

 

137. Này tâm ý ta ơi!,



Ngươi nên phải tin rằng

Ta buộc ngươi với người

Vậy ngươi chỉ được quyền

Nghĩ đến lợi cho người.

 

138. Mắt và các giác quan



Chúng đã thuộc về người

Mắt không còn nhìn thấy

Những lợi riêng cho tôi

Bàn tay này cũng vậy

Nó thuộc kẻ khác rồi

Nên không còn hoạt động

Làm lợi ích cho tôi.
139. Từ nay thân thể này

Tôi hiến cho muôn loài

Hãy đem nó sử dụng

Vì giải thoát chúng sinh.

 

140. Hãy chọn người thấp hơn



Rồi đặt tôi vào họ

Và đặt họ vào tôi.

Nhờ vậy tôi không ngại

Khi tu tập thiền quán

Về kiêu căng, ghen ghét.

 

141. Hãy nghĩ như thế này (19) :



“Tôi không được kính trọng

“Tôi không giàu bằng người;

“Kẻ ấy được khen thưởng

“Còn tôi bị chê trách

“Kẻ ấy được hạnh phúc

“Còn tôi lại khổ sở.

 

142. “Tôi làm lụng nhọc nhằn



“Kẻ ấy sống nhàn hạ

“Tôi thân bại danh liệt

“Kẻ ấy được tán dương.

 

143. “Ta phải làm gì đây



“Với kẻ bất tài ấy?

“Ai cũng có tài riêng.

“Đối với rất nhiều người

“Tôi còn kém thua họ

“Nhưng cũng hơn nhiều người.

 

144. “Sự suy yếu giới luật



“Và kiến giải của tôi

“Phát sinh từ ái dục

“Chứ không sinh từ tôi.

“Nếu nó chữa giúp tôi

“Dù đau đớn thế nào

“Tôi cũng sẵn sàng chịu.

 

145. “Với tôi nó [cái Ta] không chữa



“Sao lại khinh miệt tôi?

“Nó có nhiều ưu điểm

“Song lợi gì cho tôi?

 

146. “Nó không có lòng từ



“Đối với kẻ xấu số

“Đang kẹt trong đường ác.

“Hơn nữa nó hãnh diện

“Về ưu điểm của mình

“Cao hơn bậc hiền đức.

 

147. “Đối với kẻ ngang hàng



“Nó [cái Ta] tìm cách lấn lướt

“Thậm chí bằng tranh cãi

“Để nâng cao ưu điểm

“Và thắng lợi, thanh danh.

 

148. “Tôi sẽ bằng mọi cách



“Tuyên dương khắp thiên hạ

“Tính ưu việt của mình

“Và không cho ai biết

“Tính ưu việt của nó.

 

149. “Tôi lại phải che dấu



“Những lỗi lầm của mình

“Để tôi được trọng vọng

“Thế là tôi giàu sang

“Và được người cung kính

“Chứ không phải là nó.

 

150. “Tôi hoàn toàn thoả mãn



“Vì nó bị khinh khi

“Bị thế gian biếm ngạo

“Bị phỉ báng đó đây.

 

151. “Bởi kẻ khốn cùng này



“Muốn so đọ với tôi

“Thử hỏi xem sắc đẹp

“Hay trí tuệ, hiểu biết

“Dòng họ, tài sản nó

“Làm sao bằng tôi được?”

 

152. “Mỗi khi nghe mọi người



“Ca tụng ưu điểm tôi

“Tôi sướng ran cả người

“Vui dựng cả tóc gáy.  

 

153. “Nếu nó còn tài sản



“Tôi sẽ dùng bạo lực

“Để chiếm đoạt tất cả.

“Nếu nó phục dịch tôi

“Tôi cho nó đủ sống.

 

154. “Tôi phải đuổi nó khỏi



“Niềm hạnh phúc an vui

“Và chất lên lưng nó

“Những nhọc nhằn của tôi.

“Nó phải bị chìm nổi

“Trong sinh tử luân hồi

“Vì nó hàng trăm lần

“Đã làm tôi thiệt hại“.

 

155. Hỡi này tâm ý ơi !



Trải qua vô số kiếp

Ngươi tầm cầu tư lợi

Chịu bao nhiêu nhọc nhằn

Chỉ để gặt đau khổ.


156. Hãy nhận lấy lời khuyên

Hoán vị với người khác

Làm đúng theo Phật pháp

Tất được lợi mai sau.

Lời Phật dạy không sai.

 

157. Nếu xưa tôi tu tập



Hoán đổi mình với người

Tất thành bậc giác ngộ

Không khổ như ngày nay.

 

158. Ngươi bám chặt ý thức



Rằng cái “Ta” kết tụ

Từ tinh huyết mẹ cha

Vậy ngươi cũng nên tập

Xem kẻ khác là ta.

 

159. Hãy như điệp viên lạ



Quan sát kỹ thân này

Thấy có gì lợi ích

Hãy đem cho chúng sinh.

 

160. Cái Ta luôn nghĩ rằng :



Ta tốt, họ xấu xa

Họ hèn, ta cao trọng

Ta làm, họ ở không

Vì vậy với cái “Ta”

Hãy hoàn toàn ghét nó.

 

161. Cần phải đuổi cái “Ta



Ra khỏi niềm hạnh phúc

Và trói chặt nó vào

Đau khổ của người khác.

Hãy canh chừng cẩn mật

Việc mờ ám của nó.

 

162. Hãy đổ lên đầu nó



Mọi lỗi lầm kẻ khác

Và khai trước đức Phật

Mọi sai trái của nó

Dù nhỏ nhặt đến đâu.

 

163. Hãy dìm tiếng tốt nó



Bằng cách nâng cao lên

Tiếng tốt của người khác ;

Hãy bắt nó hầu hạ

Làm tôi tớ chúng sinh

Đáp ứng mọi nhu cầu.

 

164. Không vì vài hạnh tốt



Của “cái Ta” lỗi lầm

Mà vội vàng khen ngợi.

Nếu nó có hạnh tốt

Cũng đừng cho ai hay.

 

165. Tóm lại, cần phải đổ



Lên đầu của “cái Ta

Tất cả những phương hại

Mà nó mang đến người

 

166. Đừng cho nó quyền hành



Để thành kẻ lắm miệng

Hãy bắt nó e thẹn

Kín đáo và rụt rè

Như cô dâu mới cưới.

 

167. Phải làm như thế này



Phải đứng như thế kia”

“ Không được làm gì cả”

Phải khống chế “cái Ta

Bằng cách đối xử ấy

Và nếu nó vi phạm

Phải trừng phạt nó ngay.

 

168. Này tâm của tôi ơi!



Nếu ngươi không làm vậy

Như đã được ủy thác

Thì sẽ bị trừng trị

Vì bao nhiêu lỗi lầm

Rốt cuộc nằm tại ngươi.

 

169. Ngươi muốn đi đâu đó?



Ngươi không thoát ta đâu!

Ta đập tan tành hết

Thói kiêu ngạo của ngươi

Thời ngươi hủy hoại ta

Nay đã qua lâu rồi.

 

170. Ngươi hãy bỏ hy vọng



Tìm lợi riêng cho mình

Ngươi đã bị bán rồi

Dù ngươi rất tuyệt vọng

Cũng chẳng ai quan tâm.

 

171. Nếu ta thiếu thận trọng



Không bán ngươi cho người

Chắc chắn ngươi trao ta

Cho quỷ sứ địa ngục.

Không nghi ngờ gì nữa !

 

172. Đã bao nhiêu lần rồi



Ngươi bán ta cho chúng

Ta đã bị hành hạ ;

Nay nhớ lại thù xưa

Ta quyết tiêu diệt ngươi ;

Hỡi cái tâm ích kỷ

Chỉ biết làm nô lệ

Cho lợi riêng của mình!

 

173. Nếu ngươi muốn yêu ngươi



Và muốn bảo vệ mình

Đừng chiều chuộng “cái Ta

Đừng che chở “cái Ta”.

Tổng kết
174. Thân càng được che chở

Nó càng nhỏng nhẽo hơn

Nó càng bị sa đọa.

 

175. Và nó càng sa đọa



Ái dục nó càng tăng

Cả tài sản quả đất

Cũng không thỏa mãn nó.
176. Ai ham đắm điều gì

Mà không thể có được

Thì chuốc lấy thất vọng ;

Kẻ dứt hết cầu mong

Sẽ được phước vô biên.

 

177. Hãy ngăn chận phóng túng



Trong vấn đề hưởng lạc

Để phục vụ thân xác.

Hãy mong cầu những gì

Mà ta không muốn nhận.

 

178. Thân xác này không sạch



Trông đáng sợ làm sao !

Cuối cùng chết cứng đơ

Và trở thành tro bụi.

Tại sao ôm giữ nó

Và xem nó là “Ta” ?

 

179. Dù sống hay là chết



Bộ máy” này ích gì?

Nó khác gì cục đất?

Ôi ý thức chấp “Ta” 

Hãy diệt đi cho rồi !

 

180. Vì phục dịch thân này,



Tôi chịu bao đau khổ.

Dù bị ghét, được thương

Nó cũng như khúc gỗ.

Tôi cũng không được gì !

 

181. Dù che chở thế nào



Hay vứt cho quạ ăn

Nó chẳng biết thương, ghét

Một tấm thân như thế

Thương mãi để làm chi?

 

182. Nó không hay, không biết



Khi nó bị lăng nhục

Song tôi sôi tiết lên

Khi nó được tôn vinh

Thì tôi rất hả dạ

Vì ai tôi như thế?

 

183. Ai thương thân xác tôi



Kẻ ấy trở thành bạn

Ai thương thân của họ

Sao không là bạn tôi?

 

184. Bởi thế, tôi thản nhiên



Cống hiến thân xác này

Vì sự nghiệp giải thoát

Cho tất cả chúng sinh.

Từ nay tôi mang nó

Như là một công cụ

Dù nó đầy lỗi lầm.

 

185.-186 Thôi đã đủ lắm rồi



Nếp sống kẻ phàm phu

Nay theo chân Hiền giả

Khắc ghi lời giáo huấn

Chánh niệm luôn giữ gìn

Chống lại tính dã dượi

Và lừ đừ ngủ gật.

 

187. Để chướng ngại tiêu trừ



Tâm phải rời tà kiến

Tinh tấn luôn phát huy

Chuyên cần tu chánh định.

 



CHƯƠNG IX
TRÍ TUỆ


DẪN NHẬP

1. Đức Phật tuyên bố rằng

Các hạnh Ngài khuyên dạy

Đều đưa đến trí tuệ.

Bồ Tát mong trừ khổ

Phải phát huy trí tuệ.



HAI CHÂN LÝ
Định nghĩa
2. Có hai loại chân lý

Tương đối của thế gian (20)

Và chân lý tuyệt đối (21)

Tuyệt đối vượt tương đối;

Đối tượng của trí thức

Không phải là chân lý;

Nhưng chân lý thế gian

Được xem là trí tuệ.



Trình độ nhận thức khác nhau
3.-4.Tương ứng hai chân lý

Cũng có hai hạng người

“Thiền gia” và “người thường”

Thiền gia hay bác bỏ

Quan niệm của người thường;

Thiền gia có hai cấp

“Thấp”, “cao” tuỳ trí tuệ;

Thiền gia và người thường

Cả hai đều công nhận

Hiện hữu của các pháp

Nhưng người thường khẳng định

Các pháp là chân lý;

Song thiền gia quan niệm

Thế giới là mộng ảo

Tất cả là hiện tượng

Chúng không có tự tính

Nhưng vì muốn giác ngộ

Thiền gia phải tu học

Dùng chúng làm phương tiện

Để dần dần tiến lên.


5. Người thường nhìn các pháp

Xem chúng là có thật;

Ngược lại, các thiền gia

Xem chúng là ảo tưởng

Đó là sự khác biệt

Giữa thiền gia, người thường.



Phản bác lập trường

chấp vào thật hữu
6. Theo quy ước thế gian

Mọi đối tượng cảm nhận

Được xem như có thật

Song dưới mắt trí tuệ

Thì quy ước ấy sai

Như xem bẩn là sạch.


7. Để người thường hiểu đạo

Phật giảng pháp vô thường.

Nhưng trong mỗi sát na

Pháp cũng không có thật.


- (Hỏi) Phải chăng ý ấy nói

Pháp có trong thoảng chốc

Là chân lý thế gian?

Điều này thật mâu thuẫn

[Đối với sự cảm nhận

Về chân lý tuyệt đối].


8. (Đáp) Mâu thuẫn ấy không có

Vì thiền gia nhận thức

Rằng chân lý thế gian

Vốn không có tự tính

Mọi pháp đều vô thường

Có đó liền tan biến

Khác nhận thức người thường

Nếu không anh mâu thuẫn

Với quan niệm thế gian

Khi anh đánh giá rằng

Nữ sắc không sạch sẽ

[Trong khi người thế gian

đánh giá họ là sạch]
9.- (Hỏi) Làm sao đạt công đức

Khi thờ một vị Phật

Được xem như ảo tưởng?

Và sẽ như thế nào

Đối với vị Phật thật?
(Đáp) Cúng dường vị Phật thật

Sẽ có công đức thật

Cúng dường vị Phật ảo

Sẽ có công đức ảo.


- (Hỏi) Nếu như một hữu tình

Được xem như ảo tưởng

Làm sao nó chết được?

Và có thể tái sinh?


10. (Đáp) Người ảo chỉ tồn tại

Cho đến khi nhân duyên

Còn phối hợp đầy đủ.

Đâu vì sự liên tục

Của nhân duyên kéo dài

Mà có thể khẳng định

Con người hiện hữu thật!
11. Khi giết hại người ảo

Không thể bị tội lỗi

Vì họ thiếu tâm ý.

Song với một hữu tình

Trang bị tâm ý ảo

Thì tội phước phát sinh.


12.-13. – (Hỏi) Thần chú và ảo thuật

Không thể có công năng

Tạo tác ra tâm ảo!
(Đáp) Tâm ảo vốn đa dạng

Sinh từ nhiều loại duyên

Chỉ một duyên đơn độc

Không thể sinh tất cả.


14.-15. - (Hỏi) Theo chân lý tuyệt đối

Thì tất cả chúng sinh

Đều ở trong Niết Bàn

Và chúng chỉ luân hồi

Theo chân lý thế gian,

Vậy Phật cũng luân hồi,

Như thế ích lợi chi

Khi tu hạnh Bồ Tát?


(Đáp) Chừng nào duyên chưa dứt

Ảo tưởng vẫn tồn tại.

Khi duyên bị gián đoạn

Thì ảo tưởng không còn,

Nhưng Phật đã dứt sạch

Mọi nhân duyên ảo tưởng

Nên không còn luân hồi.

Phản bác lập trường Duy Thức

Duy Thức (viết tắt: DT)

Trung Quán (viết tắt :TQ)
16. (TQ) Nếu pháp không có thực (22)

Cả tâm ảo cũng không

Vậy ai biết được ảo?
(DT) Mặc dù pháp bên ngoài

Chỉ là hiện tượng ảo

Song là bóng dáng tâm

Nên vẫn tồn tại riêng!


17. (TQ) Nếu ngay cả tâm thức

Và ảo tưởng là một

Vậy cái gì bị biết?

Đức Thế Tôn từng dạy

Tâm không thấy được tâm!
18. Cũng như một lưỡi gươm

Không thể tự chém mình.

Tâm không thể quán tâm.
(DT) Tâm tự chiếu rọi tâm

Như ánh đèn tự chiếu!


19. (TQ) Điều ví dụ này sai

Ánh đèn không tự sáng

Vì không bị tối che!
(DT) Màu xanh tự nó xanh

Như ngọc lưu ly xanh

Không lệ thuộc vật khác.
20. Cũng thế ta nhận thấy

Có cái tùy nhân duyên

Và có cái độc lập!
(TQ) Ví dụ này cũng sai.

Màu xanh không tự tánh

Xanh nhờ ngọc lưu ly (làm duyên)

Nếu nó thiếu nhân duyên

Không thể tự hóa xanh!
21. (DT) Nếu nói tâm tự biết

Thì cũng có thể nói

Ánh đèn tự chiếu sáng!
(TQ) Ví như thừa nhận rằng

Ánh đèn tự chiếu sáng

Nhưng ai biết điều ấy?

Ai nói tâm tự chiếu?


22. Nếu không có đối tượng

Nhận biết tâm tự chiếu

Thì tâm chiếu hay không

Đều chẳng thành vấn đề.

Giống như bàn chuyện phiếm

Về sắc đẹp bé gái

Của phụ nữ vô sinh (23) !
23.-24.(DT) Nếu tâm không hiện hữu

Làm sao nhớ chuyện xưa?


(TQ) Ký ức được xuất hiện

Vì nhờ mối tương duyên

Với cảnh vật bên ngoài

Mà đã từng trải nghiệm

Như gấu nhiễm độc chuột (24) .
25. (DT) Người có tâm siêu nhiên (25)

Thấy được tâm người khác

Chẳng lẽ họ không thấy

Tâm của mình hay sao?


(TQ) Mắt nhờ bôi nước phép

Thấy kho tàng dưới đất

Nhưng mắt không thể thấy

Nước phép bôi trên mắt.


26. Trong thế giới kinh nghiệm

Chúng tôi không phủ nhận

Những điều được nhận biết

Từ giác quan cảm thụ

Từ lưu truyền đáng tin.

Song chúng tôi bác bỏ

Giả định chúng là thật

Vì đó là nguyên nhân

Tạo nên sự khổ đau.
27. Nếu các anh nghĩ rằng

Ảo tưởng chẳng khác tâm

Song chúng tôi nhận xét

Chúng không thể giống nhau

Nếu ảo tưởng thật có

Thì nó phải khác tâm

Nếu ảo tưởng giống tâm

Nó đâu còn là nó.


28. (TQ) Dầu cảnh ảo không thật

Song nó vẫn bị thấy

Dầu tâm không thật có

[Theo chân lý thế gian]

Tâm vẫn thấy cảnh ảo.
(DT) Luân hồi của hiện hữu

Phải dựa vào hiện thực

[Tức là dựa vào tâm]

Nếu không thì luân hồi

Chẳng khác nào hư không

[Tức là không thể có

Tác dụng của nghiệp quả].
29. (TQ) Làm sao cái không thực

[Như luân hồi chẳng hạn]

Phải dựa nền tảng thật

Để có được tác dụng

[Tạo ra vật có thật]?

Như vậy theo các anh

Tâm không cần đối tượng

Vậy là tâm độc lập.


30. Và nếu tâm độc lập

Với tất cả đối tượng

Thì tất cả chúng sinh

Đều đã thành Phật rồi.

Và nếu thật như vậy

Thì được công đức gì

Khi chỉ có tâm thôi?

Phương pháp của Trung Quán
31. (Hỏi) Làm sao dứt phiền não

Một khi biết được rằng

Thế gian là ảo tưởng

Giống như người phù thủy

Say mê một ảo nữ

Do mình tạo tác ra?


32. (Đáp) Trong trường hợp như vậy

Người phù thủy chưa dứt

Sự luyến ái đối tượng

Gán người mình tạo ra

Là hữu thể thật sự.

Hơn nữa có nhận thức

Yếu ớt về Tánh Không

Nên khi thấy ảo nữ

Liền khởi lên say mê.
33. Khi tu tập Tánh Không

Đến trình độ kiên định

Sẽ trừ được cái thấy

Sự vật vốn thực có

Tu tập càng nhuần nhuyễn

Sẽ nhận thức rõ rằng

Không pháp nào thực có

Thì cuối cùng ý niệm

Về Tánh Không cũng tan.
34. Đến khi hết vấp phải

Bất cứ hiện hữu nào

Mà có thể phủ nhận

Thì cái không-hiện-hữu

Cũng tan biến trong tâm.
35. Khi cái có, cái không

Không còn khởi trong tâm

Thì đâu còn cái gì

Có thể khởi lên nữa

Và tâm thật thanh tịnh.
36. Cũng như cây như ý (26)

Làm thoả mãn ước vọng

Của bao nhiêu chúng sinh

Vì lời nguyện của Phật

[Thuở tu hạnh Bồ Tát]

Và lòng thành chúng sinh

Mà thân Phật ảnh hiện

[Để giải thoát chúng sinh]


37. Có người Bà La Môn

Xây tháp chim đại bàng

[Để giải trừ chất độc]

Dù ông chết đã lâu

Xá lợi Garuda

Do ông đã trì chú

Vẫn tác dụng trị độc.
38. Lúc còn là Bồ Tát

Đức Phật đã thành tựu

Bao hạnh nguyện bồ đề

Dù Ngài đã nhập diệt

Nhưng xá lợi của Ngài

Vẫn luôn luôn tiếp tục

Đem lợi đến chúng sinh.
39.- 40. (Hỏi) Thờ lạy tượng vô tri

Sao lại được công đức?


(Đáp) Theo kinh điển đã dạy

Nơi chân lý tương đối

Hay chân lý tương đối

Công đức của thờ lạy

Hoàn toàn giống như nhau

Dù với Phật tại thế

Hay sau khi nhập diệt.



tải về 0.83 Mb.

Chia sẻ với bạn bè của bạn:
1   2   3   4   5




Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2022
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương