BàI 32 VẤN ĐỀ khai thác thế MẠnh ở trung du-miền núi bắc bộ



tải về 134.24 Kb.
Chuyển đổi dữ liệu22.12.2018
Kích134.24 Kb.


BÀI 32 VẤN ĐỀ KHAI THÁC THẾ MẠNH Ở TRUNG DU-MIỀN NÚI BẮC BỘ

1/ Ý nghĩa

- Vị trí địa lí : giáp...........................

- Ý nghĩa :

+ Thuận lợi cho phát triển kinh tế

+ Thuận lợi cho giao lưu phát triển kinh tế

+ Có ý nghĩa quan trọng trong an ninh quốc phòng



2/ cac thế mạnh

a/ Thế mạnh

- Tài nguyên thiên nhiên đa dạng, có điều kiện phát triển kinh tế đa ngành

- Cơ sở vật chất có nhiều tiến bộ

b/ Hạn chê :đây là vùng thưa dân, trình độ lao động còn hạn chế, vùng núi cơ sở vật chất còn nghèo nàn

3/ Thé mạnh vè khai thác khoáng sản và thủy diẹn

a/ Khai thác, chế biến khoáng sản

*Khoáng sản:

* Tiềm năng Giàu khoáng sản bậc nhất nước ta, rất phong phú, gồm nhiều loại................................

* Thực trạng

-Than: tập trung vùng Quảng Ninh, Na Dương, Thái Nguyên, Sản lượng khai thác trên 30 triệu tấn/năm. nhà máy luyện kim, nhiệt điện như Uông Bí (150 MW), Uông Bí mở rộng (300MW), Na Dương (110MW), Cẩm Phả (600MW)…

-Sắt ở Yên Bái, kẽm-chì ở Bắc Kạn,

- Dồng-vàng ở Lào Cai,

- Bô-xit ở Cao Bằng.

-Thiếc Tĩnh Túc, sx 1000 tấn/năm tiêu dùng trong nước & xuất khẩu.

- Apatid Lào Cai, khai thác 600.000 tấn/năm dùng để sản xuất phân bón.

-Đồng-niken ở Sơn La.

- Cơ cấu công nghiệp đa ngành.

+ Phát triển công nghiệp khai khoáng (Sản lượng khai thác than đá 30triệu tấn/năm)

+Phát triển công nghiệp luyện kim,hóa chất và sản xuất vậy liệu xây dựng (mỗi năm sản xuất 1000 tấn thiếc)

b/Thuỷ điện:

* Tiềm năng : Trữ năng lớn nhất nước ta. Trữ năng trên sông Hồng chiếm 37% trữ năng cả nước (11.triệuKW), riêng sông Đà 6 triệu KW.

*Thực trạng :

- Đã xây dựng: nhà máy thuỷ điện Hòa Bình trên sông Đà (1.900MW), Thác Bà trên sông Chảy (110MW).

- Đang xây dựng thuỷ điện Sơn La trên sông Đà (2.400MW), Tuyên Quang trên sông Gâm (342MW)

- Cần chú ý sự thay đổi môi trường.



4 Trồng và chế biến cây công nghiệp, cây dược liệu, rau quả cận nhiệt & ôn đới

* Tiềm năng

-Đất: feralít trên đá phiến, đá vôi và đá mẹ khác; đất phù sa cổ, đất phù sa ở các cánh đồng giữa núi: Than Uyên, Nghĩa Lộ, Điện Biên….

-Khí hậu nhiệt đới, ẩm, gió mùa, có mùa đông lạnh phát triển các cây CN có nguồn gốc cận nhiệt & ôn đới.

*Hiện trạng :

+ Chè:Đây là vùng trồng chè lớn nhất nước ta trồng nhiều ở..................................................

+ Cây dược liệu. trồng nhiều ở..........

+.Cây ăn quả: trồng nhiều ở.............

+ Rau vụ đông & sản xuất hạt giống, rau quanh năm, trồng hoa xuất khẩu ở Sapa

 cho phép phát triển nền nông nghiệp hàng hóa đem lại hiệu quả cao & có tác dụng hạn chế nạn du canh, du cư.

*Biện pháp:

- Phát triển CNCB,GTVT

- Định canh,định cư

- Phát triển thủy lợi

- Hình thành các vùng chuyên canh



5/Chăn nuôi gia súc:

a.Tiềm năng :

- Nhiều đồng cỏ trên các cao nguyên 600-700m

- Nhiều giống vật nuôi tốt

- Người dân có kinh nghiệm chăn nuôi đại gia súc

- Lương thực được đảm bảo

- Nhu cầu trong nước và xuất khẩu lớn


b.Thực trạng :

-Bò sữa ở Mộc Châu, Sơn La. 900.000 con, chiếm 16% đàn bò cả nước.(2005)

-Trâu 1,7 triệu con, chiếm 1/2 đàn trâu cả nước, nuôi rộng khắp.(2005)

- Lợn trong vùng hơn 5,8 triệu con, chiếm 21% đàn lợn cả nước (2005).



c.Biện pháp :

- Tăng cường dịch vụ thú y,giống vật nuôi.

- Phát triển cơ sở hạ tầng và cơ sở chế biến

-Cải tạo đồng cỏ để nâng cao năng suất



6/Kinh tế biển

*Tiềm năng:Vùng biển Quảng Ninh giàu tiềm năngphát triển tổng hợp kinh tế biển như.....................

* Thực trạng

-Phát triển mạnh nuôi trồng & đánh bắt thuỷ sản,( ngư trường Quảng Ninh-Hải Phòng.)

-Du lịch biển-đảo ( vịnh Hạ Long.)

-GTVT biển :xây dựng ,nâng cấp cảng nước sâu Cái lân







BÀI 33 VẤN ĐỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ THEO NGÀNH ĐỒNG

BẰNG SÔNG HỒNG

1/ Các thế mạnh chủ yếu của vùng:

a/Vị trí địa lý:

- Giáp Trung du - miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và vịnh Bắc Bộ thuận lợi dễ dàng giao lưu kinh tế với các vùng khác và với nước ngoài.

- Nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc tạo động lực phát triển vùng và các vùng khác.

- Gần các vùng giàu tài nguyên



b/Tài nguyên thiên nhiên:

- Diện tích đất nông nghiệp lớn 51.2%diện tích đồng bằng, trong đó 70% là đất phù sa màu mỡ giá trị nông nghiệp

- Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh làm cho cơ cấu cây trồng đa dạng.

- Tài nguyên nước phong phú, có giá trị lớn về kinh tế là hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình. Ngoài ra còn có nước ngầm, nước nóng, nước khoáng.

- Tài nguyên biển: bờ biển dài 400 km, vùng biển có tiềm năng phát triển KT biển ,du lịch

- Khoáng sản không nhiều, có giá trị là đá vôi, sét cao lanh, than nâu, khí tự nhiên.



c. Điều kiện kinh tế - xã hội:

- Dân cư đông nên có lợi thế:

+ Lao động dồi dào, nhiều kinh nghiệm và truyền thống trong sản xuất, chất lượng lao động cao.

+ Tạo ra thị trường có sức mua lớn.

- Chính sách phát triển kinh tế thích hợp

- Có sự đầu tư của Nhà nước và nước ngoài.

- Kết cấu hạ tầng phát triển mạnh (giao thông, điện, nước…)

- Cơ sở vật chất ngày càng hoàn thiện

- Có lịch sử khai phá lâu đời, tập trung di tích, lễ hội, làng nghề truyền thống…

d. Hạn chế:

- Một số tài nguyên bị xuống cấp

- Thiên tai thường xuyên xảy ra

- Số dân, mật độ dân số cao so với cả nước

- Vấn đề việc làm còn nan giải

- Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm



2/ Chuyển dịch cơ cấu kinh tế:

a.Nguyên nhân

-Do vai trò đặc biệt của ĐBSH :nằm trong địa bàn kt trọng điểm PB,vùng trọng điểm LTTP lớn thứ2...

-Cơ cấu KT của ĐBSH trước đây có nhiều hạn chế,không phù hợp với tình hình phát triển KTXH hiện nay và trong tương lai .

-Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH-HĐH nhằm khai thác hiệu quả những thế mạnh vốn có của vùng,góp phần phát triển kinh tế,nâng cao đời sống nhân dân.

b/Thực trạng:

Cơ cấu kinh tế đang có sự chuyển dịch tích cực nhưng còn chậm.

- Giảm tỷ trọng khu vực I, tăng tỷ trọng khu vực II v à III.

- Trước 1990, khu vực I chiếm tỷ trọng cao nhất (49,5%). Năm 2005, khu vực III chiếm tỷ trọng cao nhất (45%).



c/Định hướng:

- Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế: giảm tỷ trọng khu vực I, tăng tỷ trọng khu vực II và III, đảm bảo tăng trưởng kinh tế và giải quyết các vấn đề XH và môi trường.

- Chuyển dịch trong nội bộ từng ngành kinh tế:

+ Trong khu vực I:

Giảm tỉ trọng ngành trồng trọt, tăng tỉ trọng ngành chăn nuôi và thuỷ sản.

Trong trồng trọt: giảm tỉ trọng cây lương thực, tăng tỉ trọng cây thực phẩm và cây ăn quả.

+ Trong khu vực II: chú trọng phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm dựa vào thế mạnh về tài nguyên và lao động: công nghiệp chế biến LT-TP, dệt may, da giày, cơ khí, điện tử…

+ Trong khu vực III: phát triển du lịch, dịch vụ tài chính, ngân hàng, giáo dục - đào tạo,…





BÀI 35 VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI Ở BẮC TRUNG BỘ

1/ Khái quát chung:

a/ Vị trí địa lý và lãnh thổ:

- BTB là vùng lãnh thổ kéo dài và hẹp ngang nhất nước

- Tiếp giáp:.........................................

 Thuận lợi giao lưu văn hóa – kinh tế – xã hội với các vùng, quốc tế.



b/ Thế mạnh:

- Lãnh thổ kéo dài

-Đồng bằng nhỏ hẹp, lớn nhất là đồng bằng Thanh-Nghệ-Tỉnhtrồng cây CN. Vùng gò đồi  phát triển kinh tế vườn, rừng, chăn nuôi đại gia súc.

-Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa phân hóa đa dạng

-Hệ thống sông Mã, sông Cả  thuỷ lợi, thuỷ điện,giao thông (hạ lưu).

-Khoáng sản: sắt Thạch Khê, crôm Cổ Định, thiếc Quỳ Hợp, đá vôi Thanh Hóa…Phát triển CN

-Rừng có diện tích tương đối lớn, đứng thứ 2 cả nước, tập trung chủ yếu ở phía Tây-biên giới Việt-Lào Phát triển lâm nghiệp

-Vùng biển mở rộng phát triển đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản.

- Tài nguyên du lịch : nổi tiếng,,nhiều bãi tắm ,di sản thiên nhiên thế giới: Phong Nha-Kẽ Bàng, di sản văn hóa thế giới: Cố đô Huế…phát triển du lịch

- Dân cư giàu truyền thống lịch sử, cần cù, chịu khó



c/ Hạn chế:Thường xuyên chịu thiên tai: bão, gió Lào…

2/ Hình thành cơ cấu nông – lâm – ngư nghiệp :

a/ Lí do để hình thành cơ cấu nông lâm ngư: lãnh thổ kéo dài, tỉnh nào cũng có đồi núi, đồng bằng, biển

b/ Khai thác thế mạnh về lâm nghiệp:

* Tiềm năng

- Diện tích rừng 2,46 triệu ha (20% cả nước). Độ che phủ rừng là 47,8%, chỉ đứng sau Tây Nguyên.

- Rừng có nhiều loại gỗ quý (lim, sến…), nhiều lâm sản chim, thú có giá trị(voi, bò tót…)

- Nhiều trung tâm chế biến gỗ và lâm sản



*Hiện trạng :

-Nhiều lâm trường hình thành khai thác đi đôi với tu bổ và bảo vệ rừng

-Rừng sản xuất 34%diện tích,rừng phòng hộ 50%, rừng đặc dụng 16%

c/Khai thác tổng hợp các thế mạnh về nông nghiệp của trung du, đồng bằng và ven biển:

*Thế mạnh :

-Vùng đồi trước núi có thể phát triển chăn nuôi đại gia súc

-Diện tích đất badan khá màu mỡ Trồng cây công nghiệp lâu năm

-Vùng đồng bằng ven biển có nhiều đất cát pha hình thành cây công nghiệp hàng năm và vùng lúa thâm canh

*Hiện trạng :

- Đàn bò có 1,1 triệu con (1/5 cả nước.)

- Đàn trâu có 750.000 con, (1/4 cả nước)

- Hình thành một số vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm,hàng năm

- Bình quân lương thực có tăng nhưng vẫn còn thấp 348 kg/người (năm 2005)

c/ Đẩy mạnh phát triển ngư nghiệp:

*Thế mạnh :

-Tỉnh nào cũng giáp biển nuôi trồng và đánh bắt thủy sản

-Người dân có kinh nghiệm đánh bắt

*.Hiện trạng :

-Việc nuôi trồng thủy sản nước lợn,nước mặn phát triển khá nhanh đã làm thay đôi rõ nét cơ cấu kinh tế nông thôn ven biển

-Các tỉnh khai thác, đánh bắt nhiều………………….

3Hình thành cơ cấu công nghiệp và phát triển cơ sở hạ tầng GTVT

a/ Phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm và các trung tâm công nghiệp chuyên môn hóa:

- Một số ngành CN trọng điểm: sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí, luyện kim….

- Các TTCN chuyên môn hóa: phân bố chủ yếu ở dải ven biển, phía đông bao gồm Thanh Hóa-Bỉm Sơn, Vinh, Huế với các sản phẩm chuyên môn hóa khác nhau.

b/ Xây dựng cơ sở hạ tầng, trước hết là GTVT

- Xây dựng cơ sở hạ tầng có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển KT-XH của vùng

- Mạng lưới giao thông: quốc lộ 1, đường sắt Thống Nhất

-Các tuyến đường ngang như: quốc lộ 7, 8, 9. Đường Hồ Chí Minh hoàn thành thúc đẩy sự phát triển kinh tế ở vùng phía tây.

-Tuyến hành lang giao thông Đông-Tây cũng đã hình thành, hàng loạt cửa khẩu mở ra như: Lao Bảo, thúc đẩy giao thương với các nước láng giềng.

-Hầm đường bộ qua Hải Vân, Hoành Sơn góp phần gia tăng vận chuyển Bắc-Nam

-Hệ thống sân bay, cảng biển đang được đầu tư xây dựng & nâng cấp hiện đại như................................................



BÀI 36 VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI Ở DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ

1 Các thế mạnh và hạn chế:

a/Thế mạnh:

- Vị trí địa lí: thuận lợi giáp……………………………thuận lợi cho giao lưu phát triển kinh tế

- Có nhiều tiểm năng trong kinh tế biển như……………………………………………………………

b/Hạn chế:

- Đồng bằng nhỏ hẹp

- Thiên tai thường xảy ra như bão, hạn hán, lũ lụt

2/Phát triển tổng hợp kinh tế biển.

a/Nghề cá:

*Tiềm năng

-Biển lắm tôm, cá; tỉnh nào cũng có bãi tôm, bãi cá, lớn nhất ở các tỉnh cực NTB và ngư trường Hoàng Sa-Trường Sa.

- Nhiều vũng, vịnh, đầm, phá thuận lợi nuôi trồng thuỷ sản

-Người dân có nhiều kinh nghiệm nghề cá



*.Thực trạng

-Sản lượng thuỷ sản tăng :624 nghìn tấn (2005)

-Nuôi trồng thủy sản phát triển

-Hoạt động chế biến ngày càng đa dạng, trong đó có nước mắm Phan Thiết.

-Có vai trò lớn trong việc giải quyết vấn đề thực phẩm

b/Du lịch biển:

*Tiềm năng

-Có nhiều bãi biển nổi tiếng như: Mỹ Khê (Đà Nẵng), Sa Huỳnh (Quãng Ngãi)

-Nhiều nhà hàng khách sạn chất lượng tốt

*.Thực trạng

-Thu hút nhiều du khách trong nước và quốc tế

-Đẩy mạnh phát triển du lịch biển gắn với du lịch đảo kết hợp nghỉ dưỡng, thể thao…

c/Dịch vụ hàng hải:

*Tiềm năng: Có tiềm năng xây dựng các cảng nước sâu: Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang.

*.Thực trạng:

-Cảng lớn,năng lực bốc xếp tăng

-Cảng nước sâu Dung Quất đang được xây dựng, vịnh Vân Phong (Khánh Hòa) sẽ hình thành cảng trung chuyển quốc tế lớn nhất nước ta.

d/ Khai thác khoáng sản ở thềm lục địa và sản xuất muối:

*Tiềm năng :

-Khoáng sản có dầu khí ở thềm lục địa

-Nước biển có độ mặn cao thuận lợi cho sản xuất muối

*.Thực trạng :

- Khai thác dầu khí ở phía đông quần đảo Phú Quý (Bình Thuận)

- Sản xuất muối nổi tiếng ở Cà Ná, Sa Huỳnh…

3/ Phát triển công nghiệp và cơ sở hạ tầng:

a/ Phát triển công nghiệp:

- Hình thành các trung tâm công nghiệp : Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Phan Thiết công nghiệp chủ yếu là cơ khí, chế biến nông-lâm-thuỷ sản, sản xuất hàng tiêu dùng.

- Bước đầu thu hút đầu tư nước ngoài vào hình thành các khu công nghiệp tập trung và khu chế xuất.

-Với việc hình thành vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, nhất là Khu kinh tế mở Chu Lai, Khu kinh tế Dung Quất, Nhơn Hội góp phần thúc đẩy công nghiệp của vùng ngày càng phát triển.



b/Phát triển giao thông vận tải:

- Quốc lộ 1, đường sắt Bắc – Nam đang được nâng cấp

- Các tuyến đường ngang (đường 19, 26…)

- Các sân bay cũng được hiện đại hóa:

- Các cảng biển đã được nâng cấp, xây dựng như..................................................


BÀI 37 VẤN ĐỀ KHAI THÁC THẾ MẠNH Ở TÂY NGUYÊN

1.Khái quát chung:

a/ Ý nghĩa của việc phát triển kinh tế của tây nguyên:Tiếp giáp: Duyên hải NTB, ĐNB, Campuchia và Lào. Vùng duy nhất ở nước ta không giáp biển

 Thuận lợi giao lưu liên hệ với các vùng, là cửa ngõ ra biển của Lào, Đông Bắc thái lan, có vị trí chiến lược về an ninh, quốc phòng và xây dựng kinh tế.



b.Các thế mạnh

-Địa hình :các khối cao nguyên xếp tầng đồ sộ, mặt bằng rộng lớn

-Đất bazan giàu dinh dưỡng với diện tích lớn nhất cả nướcphát triển nông trường,vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm

-Khí hậu cận xích đạo, có sự phân hóa theo độ cao  tiềm năng to lớn về nông nghiệp.(Cây công nghiệp cận nhiệt,nhiệt đới )

-Diện tích rừng và độ che phủ rừng cao nhất nước ta.phát triển LN.DL.

-Không nhiều khoáng sản nhưng có quặng bô-xit với trữ lượng hàng tỷ tấn phát triển CN

-Trữ năng thủy điện tương đối lớn trên các sông: Xê Xan, Xrê Pok, thượng nguồn sông Đồng Nai

- Có nhiều dân tộc thiểu số với nền văn hóa độc đáo và kinh nghiệm sản xuất phong phú phát triển .DL.



c/ Hạn chế:

-Mùa khô thiếu nước nghiêm trọng cho sản xuất và đời sống.

-Thiếu lao động lành nghề.

-Mức sống của nhân dân còn thấp, giáo dục, y tế còn kém phát triển…

-Cơ sở hạ tầng còn thiếu, nhất là GTVT còn kém phát triển, các TTCN qui mô nhỏ.

2.Phát triển cây công nghiệp lâu năm:

a.Tiềm năng

-Đất đỏ badan, giàu chất dinh dưỡng, tầng phong hóa sâu, phân bố tập trung vùng chuyên canh cây công nghiệp quy mô lớn.

-Khí hậu có tính chất cận xích đạo, mùa khô kéo dài thuận lợi phơi sấy, bảo quản các sản phẩm.,Có sự phân hóa theo độ cao

b.Thực trạng

-Café chiếm 4/5 diện tích trồng café cả nước (450.000 ha). Đắc Lắc là có diện tích café lớn nhất nước

+Café chè: Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng.

+Café vối : Đắc Lắk.

- Chè: trồng nhiều ở Lâm đồng

- Cao su lớn thứ 2 sau ĐNB, tập trung ở Gia Lai, Đắc Lắk.



c.Biện pháp khắc phục:

- Phát triển thuỷ lợi, chống xói mòn đất.

- Thu hút lao động từ nơi khác đến tạo ra tập quán sản xuất mới.

- Bảo đảm LT-TP ổn định diện tích cây công nghiệp.

- Hoàn thiện quy hoạch các vùng chuyên canh cây công nghiệp, mở rộng diện tích có kế hoạch, đi đôi với việc bảo vệ rừng và phát triển thuỷ lợi.

- Đa dạng hoá cơ cấu cây công nghiệp.

- Phát triển mô hình KT vườn trồng

- Nâng cấp mạng lưới GTVT

- Đẩy mạnh các cơ sở chế biến, XK & thu hút đầu tư nước ngoài.

3.Khai thác và chế biến lâm sản:

a.Tiềm năng

- Rừng diện tích lớn nhất nước chiếm 36% diện tích đất có rừng & 52% SL gỗ có thể khai thác của cả nước, là “kho vàng xanh”

-Có nhiều gỗ quý, chim, thú có giá trị: cẩm lai, sến, trắc…, voi, bò tót, tê giác…

b.Thực trạng

-Có hàng chục lâm trường khai thác, chế biến & trồng rừng

-Liên hiệp lâm-nông-công nghiệp lớn nhất :Kon Hà Nừng (Gia Lai ), Gia Nghĩa (Đắc lắc)

-Sản lượng khai thác gỗ hàng năm đều giảm

-Nạn phá rừng gia tăng làm giảm sút lớp phủ thực vật, môi trường sống bị đe dọa, mực nước ngầm hạ thấp, đất đai dễ bị xói mòn…

c.biện pháp :

- Biện pháp ngăn chặn nạn phá rừng, khai thác hợp lý đi đôi với trồng rừng mới,

- Đẩy mạnh giao đất, giao rừng, chế biến tại địa phương và hạn chế xuất khẩu gỗ tròn.

4./Khai thác thủy năng kết hợp với thủy lợi:

a.Thực trạng:

-Thế mạnh thủy điện đang khai thác càng hiệu quả

-Đã xây dựng một số nhà máy thuỷ điện:...........................

-Đang xây dựng thêm:......................................................

b.Ý nghĩa:

-Cung cấp năng lượng để phát triển công nghiệp (khai thác và chế biến bột nhôm )

-Giải quyết nước tưới vào mùa khô,du lịch,nuôi trồng thủy sản

5.Sự khác nhau về trồng cây CN lâu năm và chăn nuôi gia súc của vùng TN và TDMN Bắc Bộ

a.TDMNBB:

-Đất feralit có độ phì không cao

-Địa hình đồi núi bị chia cắt,ít mặt bằng lớn

Quy mô sản xuất nhỏ

-Khí hậu lạnh ẩm thích hợp để nuôi trâu

-Người dân có kinh nghiệm trồng và chế biến chè



b.TN :

-Đất badan có độ phì cao

-Địa hình tương đối bằng phẳng

Quy mô sản xuất lớn

-Khí hâu cận xích đạo nóng khô,đồng cỏ lớnnuôi bò đàn,bò sữa theo quy mô lớn

-Người dân có kinh nghiệm trồng và chế biến cà phê




BÀI 39 VẤN ĐỀ KHAI THÁC LÃNH THỔ THEO CHIỀU SÂU Ở ĐÔNG NAM BỘ

1/ Các thế mạnh và hạn chế của vùng:

a/ Vị trí địa lý:

- Nằm liền kề ĐBSCL, Tây Nguyên, Campuchia, Duyên hải NTB là những vùng nguyên liệu dồi dào để phát triển công nghiệp chế biến, dễ dàng giao lưu bằng đường bộ

- Cụm cảng Sài Gòn, Vũng Tàu là cửa ngõ giao thông quốc tế.

b/ ĐKTN & TNTN:

* Thế mạnh

-Đất đỏ badan chiếm 40% diện tích vùng, đất xám phù sa cổ ở Tây Ninh, Bình Dương.

-Khí hậu cận xích đạo thuận lợi trồng cây công nghiệp nhiệt đới:

-Hệ thống sông Đồng Nai có giá lớn về thuỷ điện, GT, thuỷ lợi, thuỷ sản.

-Vùng nằm gần các ngư trường lớn: Ninh Thuận-Bình Thuận-BR-VT, Cà Mau-Kiên Giang có điều kiện xây dựng các cảng cá, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản.

-Rừng: cung cấp gỗ, nguyên liệu giấy ,du lịch. Ven biển có rừng ngập mặn thuận lợi để nuôi trồng thuỷ sản Nam Cát Tiên, Cần Giờ,

-Khoáng sản: dầu, khí trữ lượng lớn ở thềm lục địa Vũng Tàu; đất sét, cao lanh cho công nghiệp VLXD, gốm, sứ ở Đồng Nai, Bình Dương.

* Hạn chế

-Mùa khô kéo dài gây thiếu nước cho sản xuất & sinh hoạt.



c/ ĐKKT-XH:

* Thế mạnh

-Lực lượng lao động lành nghề, có chuyên môn cao.

-Có cơ sở vật chất-kỹ thuật hoàn thiện nhất nước, đặc biệt là GTVT & TTLL.

-Có vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: tp.HCM-ĐN-BD-VT, đặc biệt quan trọng tp.HCM là TTCN, GTVT, DV lớn nhất nước.

-Thu hút vốn đầu tư nước ngoài đứng đầu cả nước.

* Hạn chế

-Giải quyết việc làm cho lao động từ vùng khác đến.

- ô nhiễm môi trường.

-CSHT có phát triển nhưng chậm so với yêu cầu phát triển kinh tế của vùng.



2/Khai thác lãnh thổ theo chiều sâu: -Khai thác lãnh thổ theo chiều sâu là nâng cao hiệu quả khai thác lãnh thổ trên cơ sở đẩy mạnh đầu tư vốn, khoa học công nghệ , nhằm khai thác tốt nhất các nguồn lực tự nhiên và KT-XH, đảm bảo duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đồng thời giải quyết tốt các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường.

a/Trong CN:

*Hướng khai thác theo chiều sâu :

- Chiếm tỷ trọng CN cao nhất nước (khoảng 55,6% GTSLCN cả nước): công nghiệp điện tử, luyện kim, hóa chất, chế tạo máy, tin học, thực phẩm…

- Tăng cường cải thiện & phát triển nguồn năng lượng:

+Xây dựng các nhà máy thuỷ điện:

+Đường dây 500 kv từ Hòa Bình vào Phú Lâm (tp.HCM)

+Phát triển các nhà máy điện tuốc-bin khí: Phú Mỹ, Bà Rịa, Thủ Đức

+Phát triển các nhà máy điện chạy bằng dầu phục vụ các khu công nghiệp, khu chế xuất.

- Nâng cao, hoàn thiện CSHT, nhất là GTVT-TTLL.

- Mở rộng hợp tác đầu tư nước ngoài, chú trọng các ngành trọng điểm, công nghệ cao, đặc biệt ngành hóa dầu trong ương lai.

Tuy nhiên vấn đề môi trường cần phải quan tâm, tránh ảnh hưởng tới ngành du lịch.



*Nguyên nhân:

- Là vùng có vị trí thuận lợi,gần nguồn nguyên liệu

- Là vùng năng động nhất nước

- Lao động có chuyên môn kĩ thuật cao

- Cơ sở hạ tầng hòan thiện nhất nước

b/ Trong nông-lâm nghiệp:

Nông nghiệp :

*Hướng khai thác

-Vấn đề thuỷ lợi có ý nghĩa hàng đầu. Nhiều công trình thuỷ lợi được xây dựng như hồ Dầu Tiếng, Phước Hòa

-Đây là vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn nhất nước.

+ Thay đổi cơ cấu cây trồng,vật nuôi có năng suất cao và ứng dụng công nghệ thông tin

+ Trồng với qui mô lớn các loại cây công nghiệp..................................

* Nguyên nhân

-ĐNB có 1 mùa khô kéo dài cần giải quyết nước tưới

-Do giống cao su cũ ,già cỗi,năng suất thấp

-Người dân có kinh nghiệm trồng cây công nghiệp

- Vùng có điều kiện để phát triển nông nghiệp

- Nhu cầu trong vùng lớn



Lâm nghiệp:

*Hướng khai thác :

- Cần được bảo vệ nhất là ở vùng thượng lưu các con sông để giữ nguồn nước ngầm, môi trường sinh thái.

- Bảo vệ và quy hoạch tốt vùng rừng ngập mặn, vườn quốc gia

*Nguyên nhân:

- Khai thác lãnh thổ theo chiều sâu trong lâm nghiệp đảm bảo cân bằng sinh thái và bảo vệ môi trường,phát triển bền vững.

- Vùng có nhiều rừng

c/ Trong phát triển tổng hợp kinh tế biển:

* Lí do để phát triển kinh tế biển

-Có điều kiện thuận lợi phát triển tổng hợp kinh tế biển:Tài nguyên biển phong phú,đa dạng,nhiều vũng vịnh,nhiều bãi tắm ....

-Khai thác dầu khí ở vùng thềm lục địa Nam Biển Đông, đã tác động đến sự phát triển của vùng, nhất là Vũng Tàu.

-Các dịch vụ về dầu khí & sự phát triển ngành hóa dầu trong tương lai góp phần thúc đẩy sự thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế và sự phân hóa lãnh thổ ở ĐNB

-Phát triển GTVT biển với cụm cảng Sài Gòn, Vũng Tàu.

-Phát triển du lịch biển: Vũng Tàu, Long Hải…

-Đẩy mạnh nuôi trồng & đánh bắt thuỷ sản.

- Ngành công nghiệp dầu khí tác động đến nhiều ngành kinh tế khác

- Ngành công nghiệp dầu khí tác động đến nhiều vùng kinh tế khác

*Lí do bảo vệ môi trường biển

- Vùng có nhiều rừng

-Do khai thác khoáng sản,thủy sản ... dễ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới phát triển du lịch, ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế của vùng

- Công nghiệp rất phát triển tác động đến môi trường


BÀI 41 VẤN ĐỀ SỬ DỤNG HỢP LÝ VÀ CẢI TẠO TỰ NHIÊN Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

1/ Các thế mạnh và hạn chế chủ yếu:

a/ Thế mạnh:

- Chủ yếu đất phù sa, gồm 3 nhóm đất chính:

+Đất phù sa ngọt: (1,2 triệu ha ) ven sông Tiền, sông Hậu, là đất tốt nhất thích hợp trồng lúa.

+Đất phèn ( 1,6 triệu ha) ở ĐTM, tứ giác Long Xuyên, bán đảo Cà Mau.

+Đất mặn ( 75 vạn ha )ven biển Đông và vịnh Thái Lan  sản xuất NN hoặc nuôi trồng thủy sản.

-Khí hậu: có tính chất cận xích đạo, chế độ nhiệt cao ổn định thuận lợi cho trồng trọt.

-Sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, để tháu chua, rửa mặn, phát triển giao thông, nuôi trồng thuỷ sản, sinh hoạt.

-Sinh vật: chủ yếu là rừng ngập mặn (Cà Mau, Bạc Liêu) & rừng tràm (Kiên Giang, Đồng Tháp). Có nhiều loại chim, cá(54% trữ lượng cá biển cả nước) Phát triển LN,TS

-Khoáng sản: không nhiều chủ yếu là than bùn,dầu, khí Phát triển CN năng lượng

b/ Khó khăn:

-Đất phèn, đất mặn chiếm diện tích lớn.

-Mùa khô kéo dài gây thiếu nước & sự xâm nhập mặn

-Thiên tai lũ lụt thường xảy ra.

-Khoáng sản hạn chế

3/ Sử dụng hợp lý và cải tạo tự nhiên ở ĐBSCL:

-Khai thác hợp lí và bảo vệ môi trường

-Nước ngọt là vấn đề quan trọng hàng đầu

-Duy trì và bảo vệ tài nguyên rừng.

-Chuyển đổi cơ cấu kinh tế

-Cần chủ động sống chung với lũ




BÀI 42 VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, AN NINH QUỐC PHÒNG Ở BIỂN ĐÔNG VÀ CÁC ĐẢO, QUẦN ĐẢO

1/ Vùng biển và thềm lục địa của nước ta giàu tài nguyên:

a/Nước ta có vùng biển rộng lớn:

-Diện tích trên 1 triệu km2

-Bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng chủ quyền kinh tế biển, vùng thềm lục địa.

b/Phát triển tổng hợp kinh tế biển:

-Nguồn lợi SV: SV biển rất phong phú, nhiều loài có giá trị kinh tế cao: cá, tôm, mực, cua, đồi mồi, bào ngư…trên các đảo ven bờ NTB có nhiều chim yến.

-Tài nguyên khoáng sản: muối biển, titan, cát thủy tinh, dầu khí

-Có nhiều vũng vịnh thuận lợi xây dựng các cảng nước sâu, tạo điều kiện phát triển GTVT biển.

-Phát triển du lịch biển-đảo thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước.

2/ Đảo và quần đảo là bộ phận quan trọng của nước ta.Đây là nơi có nhiều tài nguyên,có vị trí quan trọng về an ninh,quốc phòng,cần phải bảo vệ :

a/Đảo và quần đảo:

-Có hơn 4.000 đảo lớn, nhỏ. Trong đó đảo lớn nhất là Phú Quốc.

-Quần đảo: Hoàng Sa, Trường Sa, Côn Sơn, Thổ Chu, Nam Du.

- Biển nước ta có nhiều điều kiện để phát triển tổng hợp kinh tế biển:nguồn lợi sinh vật,tài nguyên ks,tài nguyên du lịch.

-Các đảo và quần đảo có ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế và bảo vệ an ninh vùng biển: tiền tiêu để bảo vệ đất liền và cơ sở để tiến ra biển trong điều kiện hiện nay

b/Các huyện đảo ở nước ta: Atlat

3/Khai thác tổng hợp các tài nguyên vùng biển và hải đảo:

a/Tại sao phải khai thác tổng hợp:

-Hoạt động KT biển rất đa dạng và phong phú, giữa các ngành KT biển có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Chỉ trong khai thác tổng hợp thì mới mang lại hiệu quả KT cao.

-Môi trường biển không thể chia cắt được, vì vậy khi một vùng biển bị ô nhiễm sẽ gây thiệt hại rất lớn.

-Môi trường đảo rất nhạy cảm trước tác động của con người, nếu khai thác mà không chú ý bảo vệ môi trường có thể biến thành hoang đảo.



b/Khai thác tài nguyên SV biển và hải đảo:

-Hiện trạng:Biển sâu trung bình,vùng biển nông,ấm quanh năm,sinh vật biển phong phú, ngành đánh bắt và nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh

-Biện pháp :cần tránh khai thác quá mức, đẩy mạnh đánh bắt xa bờ,cấm sử dung các phương tiện đánh bắt có tính hủy diệt, hiện đại hóa các phương tiện đánh bắt

c/Khai thác tài nguyên khoáng sản:

*Hiện trạng :

-Phát triển nghề làm muối, nhất là ở Duyên hải NTB.

-Đẩy mạnh thăm dò và khai thác dầu, khí thềm lục địaphát triển CN hóa dầu, sx nhiệt điện, phân bón…

* Biện pháp :Bảo vệ môi trường trong quá trình thăm dò, khai thác, vận chuyển và chế biến..Xây dựng các nhà máy lọc dầu,hóa dầu

d/Phát triển du lịch biển:

*Hiện trạng :

- Từ B-N có nhiều bãi tắm rộng,phong cảnh đẹp,khí hậu tốtdu lịch,an dưỡng

- Du lịch biển đảo đang là loại hình du lịch thu hút nhiều nhất du khách

- Các trung tâm du lịch biển đã được nâng cấp và đưa vào khai thác như: Khu du lịch Hạ Long-Cát Bà-Đồ Sơn; Nha Trang; Vũng Tàu…

- Các tuyến du lịch biển đảo đã hình thành

*Biện pháp :bảo vệ môi trường,đa dạng hoạt động du lịch,nâng cấp CSHT,khai thác bãi biển mới

e/GTVT biển:

*Hiện trạng :

-Có nhiều vụng biển kín,nhiều cửa sôngxây dựng cảng

-Hàng loạt hải cảng được cải tạo, nâng cấp: cụm cảng SG, HP, Quảng Ninh….

-Một số cảng nước sâu được xây dựng: Cái Lân, Nghi Sơn, Dung Quất, Vũng Tàu…

- Các tuyến vận tải biển đảo đã hình thành



*Biện pháp :

- Phát triển giao thông quốc tế

- Hiện đại hóa các cảng biển

- Phát triển các dịch vụ hàng hải



4/Tăng cường hợp tác với các nước láng giềng trong giải quyết các vấn đề về biển và thềm lục địa:

-Cần tăng cường đối thoại, hợp tác giữa VN và các nước, nhằm tạo sự ổn định và bảo vệ lợi ích chính đáng ,giữ vững chủ quyền,toàn vẹn lãnh thổ nước ta.

-Mỗi công dân có bổn phận bảo vệ vùng biển và hải đảo.

- Biển đông là vùng biển chung có nhiều tiềm năng

- Việt nam là nước có nhiều lợi ích từ biển

=> Do vậy cần hợp tác giải quyết các vấn đề biển




Bài 43 CÁC VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM

1. Đặc điểm:

- Phạm vi gồm nhiều tỉnh, thành phố, ranh giới có sự thay đổi theo thời gian,tùy thuộc vào chiến lược phát triển KT-XH của đất nước.

- Có đủ các thế mạnh, có tiềm lực KT và hấp dẫn đầu tư.

- Vai trò :Có ý nghĩa quyết định đối với nền kinh tế cả nước,có tỉ trọng GDP lớn,tốc độ phát triển kinh tế cao,có khả năng thu hút các ngành mới về CNghệ,DV



2. Quá trình hình thành và phát triển

a. Quá trình hình thành:

b. Thực trạng (2001-2005)

- GDP của 3 vùng so với cả nước: 66,9%

- Cơ cấu GDP phân theo ngành: chủ yếu thuộc khu vực công nghiệp – xây dựng và dịch vụ

Tổng số GDP............ trong đó

+ Nông- lâm- ngư..........

+ Công nghiệp- xây dựng..............

+ Dịch vụ.......................

- Kim ngạch xuất khẩu chiếm 64,5% so cả nước.



3/ Ba vùng kinh tế trọng điểm:

a/ Vùng KTTĐ phía Bắc

*Qui mô

- Gồm 8 tỉnh...................................................................

- Diện tích: 15,3 nghìn km2 (4,7%)

- Dân số: 13,7 triệu người (16,3%)

- Tổng số GDP............ trong đó

+ Nông- lâm- ngư..........

+ Công nghiệp- xây dựng..............

+ Dịch vụ.......................



*Thế mạnh

- Vị trí địa lý thuận lợi trong giao lưu

- Có thủ đô Hà Nội là trung tâm

- Cơ sở hạ tầng phát triển, đặc biệt là hệ thống giao thông

- Nguồn lao dộng dồi dào, chất lượng cao

- Các ngành KT phát triển sớm, cơ cấu tương đối đa dạng

- Có lịch sử khai thác lãnh thổ lâu đời.

*Thực trạng

- Tổng số GDP............ trong đó

+ Nông- lâm- ngư..........

+ Công nghiệp- xây dựng..............

+ Dịch vụ.......................

-Trung tâm: Hà Nội, Hải Phòng, Hạ Long, Hải Dương….



*Định hướng phát triển:

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa

- Đẩy mạnh phát triển các ngành KTTĐ

- Giải quyết vấn đề thất nghiệp và thiếu việc làm

- Coi trọng vấn đề giảm thiểu ô nhiễm MT nước, không khí và đất.

b/ Vùng KTTĐ miền Trung

*Qui mô

- Gồm 5 tỉnh: Thừa Thiên – Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định.

- Diện tích: 28 nghìn km2 (8,5%)

- Dân số: 6,3 triệu người (7,4%)

- Tổng số GDP............ trong đó

+ Nông- lâm- ngư..........

+ Công nghiệp- xây dựng..............

+ Dịch vụ.......................



*Thế mạnh

- Vị trí chuyển tiếp từ vùng phía Bắc sang phía Nam. Là của ngõ thông ra biển với các cảng biển, sân bay: Đà Nẵng, Phú Bài… thuận lợi trong giao trong và ngoài nước

- Có Đà Nẵng là trung tâm

- Có thế mạnh về khai thác tổng hợp tài nguyên biển, khoáng sản, rừng

- Còn khó khăn về lực lượng lao động và cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông

*Thực trạng

- Tổng số GDP............ trong đó

+ Nông- lâm- ngư..........

+ Công nghiệp- xây dựng..............

+ Dịch vụ.......................

-Trung tâm: Đà Nẵng, Qui Nhơn, Nha Trang



* Định hướng phát triển:

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển tổng hợp tài nguyên biển, rừng, du lịch.

- Đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, giao thông

- Phát triển các ngành công nghiệp chế biến, lọc dầu

- Giải quyết vấn đề phòng chống thiên tai do bão.

c/ Vùng KTTĐ phía Nam:

* Qui mô

- Gồm 8 tỉnh: TP.HCM, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Long An, Tiền Giang

- Diện tích: 30,6 nghìn km2 (9,2%)

- Dân số: 15,2 triệu người (18,1%)

- Tổng số GDP............ trong đó

+ Nông- lâm- ngư..........

+ Công nghiệp- xây dựng..............

+ Dịch vụ.......................



* Thế mạnh

- Vị trí bản lề giữa Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ với ĐBSCL

- Nguồn tài nguyên thiên nhiên giàu có: dầu mỏ, khí đốt

- Dân cư, nguồn lao động dồi dào, có kinh nghiệm sản xuất và trình độ tổ chức sản xuất cao

- Cơ sở vật chất kỹ thuật tương đối tốt và đồng bộ

- Có thế mạnh về khai thác tổng hợp tài nguyên biển, khoáng sản, rừng



*Thực trạng

- Tổng số GDP............ trong đó

+ Nông- lâm- ngư..........

+ Công nghiệp- xây dựng..............

+ Dịch vụ.......................

-Trung tâm: TP.HCM, Biên Hòa, Vũng Tàu



*Định hướng phát triển:

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển các ngành công nghệ cao.

- Hoàn thiện cơ sơ vật chất kỹ thuật, giao thông theo hướng hiện đại

- Hình thành các khu công nghiệp tập trung công nghệ cao

- Giải quyết vấn đề đô thị hóa và việc làm cho người lao động

- Coi trọng vấn đề giảm thiểu ô nhiễm môi trường, không khí, nước…





Поделитесь с Вашими друзьями:


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương