Bộ giáo dục và ĐÀo tạO


C. LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918



tải về 0.49 Mb.
trang3/5
Chuyển đổi dữ liệu07.11.2017
Kích0.49 Mb.
1   2   3   4   5

C. LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918





Stt

Nội dung

Mức độ cần đạt

(Phần chung cho chương trình lớp 11 THPT nâng cao)

Ghi chú

(Phần nâng cao cho lớp chuyên)

1

Việt Nam từ năm 1858 đến cuối thế kỉ XIX

- Trình bày được tình hình Việt Nam ở giữa thế kỉ XIX: Nhà Nguyễn ra sức khôi phôc chế độ quân chủ chuyên chế; nông nghiệp sa sút, công nghiệp phát triển, đường lối đối ngoại của nhà Nguyễn không đúng đắn; đời sống của nhân dân khổ cực, trong khi đó ác nước tư bản phương Tây ra sức nhũm ngú, đặc biệt là Pháp ngày càng can thiệp sâu vào nước ta.

- Trình bày được các sự kiện chủ yếu trong giai đoạn từ năm 1858 đến cuối thế kỉ XIX:

+/ Pháp tấn công Đà Nẵng và chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kì; cuộc kháng chiến của nhân dân ta, khởi nghĩa Trương Định; Pháp đánh chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam Kì, cuộc kháng chiến của nhân dân lôc tỉnh Nam Kì

+/ Pháp mở rộng đánh chiếm toàn bộ Việt Nam, nhân dân ta kháng chiến chống Pháp xâm lược; Hiệp ước 1883 và 1884

+/ Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương (Ba Đình, Bói Sậy, Hương Khê) và khởi nghĩa Yên Thế - phong trào nông dân Yên Thế, các phong trào đấu tranh chống Pháp của đồng bào các dân tộc miền núi.


* Lưu ý:

- Liên hệ kiến thức lịch sử Việt Nam đang học với kiến thức lịch sử thế giới liên quan

- Trình bày tình hình nhà Nguyễn nửa đầu thế kỉ XIX để thấy rừ mặt phát triển, sự sa sút về kinh tế, văn hóa và đường lối đối ngoại không thức thời của nhà Nguyễn.

- Trách nhiệm của triều đình Huế trong việc làm mất nước

- Trên cơ sở kiến thức được học cô thể ở THCS, bồi dưỡng nội dung mang tính chất hệ thống, khái quát nhằm làm cơ sở để khẳng định truyền thống yêu nước của nhân dân ta và thái độ khác nhau của nhân dân và nhà Nguyễn trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược.

- Nhấn mạnh: cuộc kháng chiến của nhân dân ta đó làm cho Pháp bị động, phải sau hơn 40 năm mới “bình định” được nước ta; nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương, phong trào nông dân Yên Thế; Tính chất, nguyên nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử của hai phong trào đó.



2

Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất

Việt Nam trong những năm Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918)

- Trình bày được những chuyển biến về kinh tế: sự xuất hiện đồn điền, hầm má, một số cơ sở công nghiệp và đường sắt, bến cảng. Pháp độc chiếm về nội và ngoại thương; sự chuyển biến về xã hội. Giai cấp địa chủ phong kiến, nông dân, hình thành giai cấp công nhân, tư sản, tầng lớp tiểu tư sản-trí thức; ảnh hưởng của trào lưu tư tưởng tư sản từ bên ngoài vào Việt Nam

- Giải thích nguyên nhân của sự chuyển biến kinh tế là do tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp. Sự chuyển biến về kinh tế dẫn tới sự chuyển biến về xã hội; vì sao trào lưu tư tưởng tư sản vào được Việt Nam?

- Trình bày túm tắt được phong trào yêu nước tiêu biêu đầu thế kỉ XX: Xu hướng bạo động của Phan Bội Châu, xu hướng cải cách của Phan Châu Trinh, Đông Kinh nghĩa thôc, phong trào chống thuế ở Trung Kỳ, vô đầu độc lính Pháp ở Hà Nội, hoạt động của nghĩa quân Yên Thế

- Giải thích được nguyên nhân xuất hiện các phong trào trên; tính chất dân chủ tư sản của phong trào; sự khác nhau về tính chất và hình thức của phong trào; nguyên nhân thất bại của phong trào (con đường cách mạng chưa đúng đắn), sự khủng hoảng của phong trào yêu nước chống Pháp đầu thế kỷ XX.

- Trình bày được chính sách cai trị thời chiến của Pháp, sự biến động về kinh tế, xã hội. Giải thớch được mối quan hệ giữa chính sách của Pháp và sự biến động về kinh tế, xã hội Việt Nam

- Trình bày túm tắt các cuộc đấu tranh vũ trang tiêu biểu: khởi nghĩa của binh lính ở Thái Nguyên, phong trào Hội kín ở Nam Kì

- Nêu được đặc điểm của phong trào trong giai đoạn này, giải thích được nguyên nhân dẫn đến những đặc điểm đó

- Trình bày được quá trình hình thành giai cấp công nhân từ cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp đến Chiến tranh thế giới thứ nhất, những hình thức đấu tranh của công nhân: bá việc, bói công, tham gia phong trào yêu nước

- Trình bày được hoàn cảnh dẫn đến Nguyễn Ái Quốc quyết tâm ra đi tìm con đường cứu nước mới; buổi đầu hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc (1919 – 1918)


- Nguyên nhân sự chuyển biến của xã hội Việt Nam vào đầu thế kỉ XX.
- Làm rừ mối quan hệ giữa chuyển biến về kinh tế, chuyển biến về xã hội và cuộc đấu tranh chống Pháp.

- So sánh được sự khác nhau và giống nhau giữa phong trào cách mạng đầu thế kỉ XX và cuối thế kỉ XIX(Chú ý đến hai xu hướng đấu tranh của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh)


- Trong hai nguyên nhân xuất hiện phong trào, nguyên nhân trong nước là nguyên nhân chính

- Thấy rừ sự khác nhau giữa phong trào trong giai đoạn này với các phong trào đầu thế kỉ XX

- Tìm hiểu về quê hương, gia đình và thời niên thiếu của Nguyễn Tất Thành và ảnh hưởng của quê hương, gia đình đến Nguyễn Tất Thành.



3.2. Nội dung chuyên sâu

Chuyên đề 1: Thành tựu khoa học kĩ thuật nửa sau thế kỷ XIX

Số tiết: 7 tiết

STT

Nội dung

Mức độ cần đạt

Ghi chú

1


2

3
4

Bối cảnh lịch sử nửa sau thế kỷ XIX.

- Cách mạng tư sản đã hoàn thành ở hầu hết các nước châu Âu và Bắc Mĩ.

- Chủ nghĩa tư bản đã được xác lập ở châu Âu và Bắc Mĩ.

- Cách mạng công nghiệp đã hoàn thành ở Anh, Pháp, Đức và tiếp tôc diễn ra ở các nước châu Âu

- Cuộc đấu tranh giai cấp giữa giai cấp tư sản và vô sản, đấu tranh dân tộc giữa chủ nghĩa thực dân với các nước thuộc địa lên cao.

Những thành tựu tiêu biểu của khoa học kĩ thuật nửa sau thế kỉ XIX.

- Những phát minh trong lĩnh vực khoa học tự nhiên: về Sinh học, Vật lý, Hoá học…

- Những thành tựu của khoa học xã hội (những điểm chủ yếu).

Những thành tựu tiêu biểu về kĩ thuật nửa sau thế kỉ XIX.

Kết quả và ý nghĩa lịch sử của nhưng thành tựu khoa học kĩ thuật nửa sau thế kỉ XIX


Kiến thức: Những điều kiện lịch sử thúc đẩy nhanh chóng sự phát triển khoa học kỹ thuật nửa sau thế kỉ XIX

  • Các cuộc cách mạng tư sản nửa đầu thế kỉ XIX.

  • Chủ nghĩa tư bản đã được xác lập ở hầu hết các nước châu Âu và Bắc Mĩ.

  • Các cuộc cách mạng công nghiệp hoàn thành ở châu Âu và Mĩ: Anh, Pháp, Đức, Mĩ…

  • Cuộc đấu tranh giai cấp giữa tư sản và vô sản lên cao dẫn tới sự ra đời của nhiều học thuyết chính trị.

  • Quá trình xâm lược thuộc địa của các nước tư bản dẫn tới phong trào giải phóng dân tộc á, Phi, Mĩ latinh.

  • Những thành tựu tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học tự nhiên phần nào về khoa học xã hội nửa sau thế kỷ XIX.

  • Những thành tựu tiêu biểu về kĩ thuật nửa sau thế kỉ XIX.

  • Kết quả và ý nghĩa của những thành tựu khoa học kĩ thuật nửa sau thế kỉ XIX: Về kinh tế, về chính trị, xã hội…

Kĩ năng:

  • Tái hiện được bối cảnh lịch sử thế giới cuối thế kỉ XIX.

  • Phân tích và đánh giá được vai trò, ý nghĩa của những thành tựu tiêu biểu về khoa học, kĩ thuật cuối thế kỉ XIX.

  • Sưu tầm tranh ảnh phản ánh những thành tựu khoa học kĩ thuật nửa sau thế kỉ XIX.

  • Liên hệ với khoa học kĩ thuật ở nước ta hiện nay.

- Sử dông lược đồ châu Âu, xác định vị trí địa lý của một số quốc gia tiêu biểu nửa sau thế kỉ XIX.

- Sưu tầm bổ xung một vài tư liệu cần thiết để hiểu thêm về những phát minh lớn trong lĩnh vực khoa học và kĩ thuật nửa sau thế kỉ XIX.

- Liên hệ với thực tiễn nước ta.

- Tích hợp các kiến thức về khoa học tự nhiên đã học ở các môn Toán, Lý, Hoá, Sinh…với kiến thức lịch sử đang học.

- Sử dông các loại phương tiện trực quan (chú ý các thành tựu công nghệ thiên tài).

- Liên hệ với nhiệm vô hiện đại hóa, công nghiệp hóa nước ta hiện nay trong xây dựng chủ nghĩa xã hội.




Chuyên đề 2: Hai xu hướng giải phóng dân tộc trên thế giới từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến năm 1945

Số tiết: 7 tiết

STT

Nội dung

Mức độ cần đạt

Ghi chú

1


2

3

Tình hình thế giới giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918-1939)

- Sự ra đời và tồn tại của hệ thống Vecxai-Oasinhtơn. Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề thuộc địa.

- Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 tác động đến các nước- các nước tư bản và thuộc địa.

- Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, sự ra đời Quốc tế Cộng sản, các đảng cộng sản…

- ảnh hưởng, tác động của thế giới tư bản chủ nghĩa vào các nước thuộc địa. Thắng lợi của cách mạng Tân Hợi…
Sự hình thành và phát triển của 2 xu hướng giải phóng dân tộc trên thế giới sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến năm 1945.

- Sự hình thành và phát triển xu hướng tư sản trong phong trào giải phóng dân tộc.

- Sự hình thành và phát triển xu hướng vô sản trong phong trào giải phóng dân tộc.

Kết quả và ý nghĩa của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới từ 1918 đến 1945.

- Kết quả

- ý nghĩa lịch sử.


Kiến thức:

  • Biết râ bối cảnh lịch sử nổ ra phong trào giải phóng dân tộc giữa 2 cuộc chiến tranh thế giới. Nguyên nhân dẫn tới sự xuất hiện 2 khuynh hướng tư sản và vô sản trong phong trào giải phóng dân tộc.

  • Hiểu râ và giải thích được tính tất yếu của hai xu hướng giải phóng dân tộc từ 1918 đến 1945. Vì sao phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới thời kì này lại chủ yếu đi theo 2 xu hướng tư sản và vô sản.

  • Trình bày được những biểu hiện của 2 xu hướng cứu nước ở một số quốc gia, khu vực cũng như trong một nước.

Kĩ năng:

  • Đánh giá 2 xu hướng chính trong phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

  • Rút ra những bài học qua việc nghiên cứu phong trào giải phóng dân tộc. Biết liên hệ với cách mạng Việt Nam.

- Sử dông lược đồ thế giới để phân biệt được các quốc gia, khu vực diễn ra phong trào giải phóng dân tộc.

- Bằng quan điểm lịch sử để giải thích sự xuất hiện 2 xu hướng tư sản và vô sản trong phong trào giải phóng dân tộc.

- Liên hệ với phong trào giải phóng dân ở Việt Nam.

- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh phản ánh 2 xu hướng cứu nước từ 1918 đến 1945.

- Tiến hành cuộc trao đổi, thảo luận của học sinh về một số vấn đề cơ bản của chủ đề.



Chuyên đề 3 : Phong trào yêu nước chống Pháp ở Việt Nam 1858 – 1918: Tiến trình , đặc điểm cơ bản

Số tiết: 7 tiết

Số TT

Nội dung

Mức độ cần đạt

Ghi chú




- Bối cảnh lịch sử 1858-1918.

- Các phong trào yêu nước chống Pháp từ 1858 đến 1918

- Khái quát chung về phong trào yêu nước chóng Pháp 1858-1918: đặc điểm, tích chất, sự phát triển, kết quả, ý nghĩa .


Kiến thức:

Tiến trình, nội dung , các bước phát triển cơ bản và đặc điểm của phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân ở Việt Nam từ khi Pháp nổ súng xâm lược(1858) đến khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc (1918) , trải qua các thời kỳ : 1858-1884; 1885-1896; đầu thế kỷ XX đến 1918.

Để giúp học sinh nắm được các nội dung trên, chủ đề đi sâu vào một số điểm :

-Diễn biến cuộc đấu tranh , nhất là về sự hình thành trận tuyến nhân dân trong giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống xâm lược Pháp với những đặc điểm, tính chất , hình thức biểu hiện độc đáo của nó.;sự khác biệt so vói cuộc kháng chiến do triều đình Huế tổ chức. Mối quan hệ giữa hai trận tuyến chống xâm lược của nhân dân và trận tuyến kháng Pháp của triều đình.Biểu hiện , hệ quả,…

- Từ năm 1885 , khi nước ta hoàn toàn rơi vào tay Pháp, phong trào yêu nước chống Pháp ở Việt Nam mang tính chất của một cuộc đấu tranh giải phóng ( giành lại nền độc lập đã bị mất). Trong cuộc đấu tranh này, ngoài “dòng chính” là Cần vương,hoặc mang danh nghĩa Cần vương ,còn có những cuộc đấu tranh khác mang đậm tính dân tộc: đấu tranh chống chính sách áp bức , bóc lột , bất công của đế quốc Pháp , vì cuộc sống độc lập tự do . Tuy nhiên các phong trào này, do điều kiện lịch sử chi phối , còn “ mang nặng cốt cách phong kiến”.Sự thất bại của phong trào liên quan đến giai cấp lãnh đạo, đường lối, hệ tư tưởng và các cấn đề khác.
-Từ đầu thế kỷ XX đến hết chiến tranh thế giới thứ nhất , phong trào yêu nước và cách mạng Việt Nam diễn ra trong bối cảnh mới của Việt Nam và thế giới. Những biến đổi về kinh tế, xã hội và văn hóa tư tưởng đã làm thay đổi lối tư duy và hành động của những người yêu nước đương thời. Nhiều hình thức và biện pháp cứu nước mới đã được đề xuất , biến thành cuộc vận động sôi nổi đầu thế kỷ XX . ý thức vươn ra thế giới, hòa nhập cùng thời đại, muốn tìm trong thế giới một mô hình xã hội phù hợp , vừa đáp ứng nguyện vọng giải phóng dân tộc , vừa tháa mãn yêu cầu tiến bộ xã hội ... một lần nữa đã chứng tá sức sống , sức sáng tạo to lớn của con người Việt Nam

-Tuy nhiên, trong khuôn khổ xã hội đầu thế kỷ XX, con đường cứu nước có tính chát tư sản ở VN đã không thể đi tới đích . Một bộ phận của phong trào ( ở các vùng xa xôi , hẻo lánh, vùng đồng bào dân tộc ít người...)vẫn tiếp tôc đi theo khuynh hướng cũ : vũ trang bạo động chống Pháp. Chính trong bối cảnh lịch sử đó , Nguyễn Tất Thành đã quyết tam ra đi tìm con đường cứu nước mới.



Kĩ năng:

- Phân tích được đặc điểm phong trào yêu nước chống Pháp ở Việt Nam 1858 - 1918

- Phân tích những điểm mới và khác trong con đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành.


Chủ đề bám sát nội dung cơ bản của chương trình Lịch sử 11 nâng cao

Tổ chức trao đổi, thảo luận một số vấn đề của chủ đề.

- Sự khủng hoảng của phong trào yêu nước chống Pháp vào đầu thế kỷ XIX “dường như trong đêm tối không có đường ra”.

- Quyết định của Nguyễn Tất Thành sang phương Tây tìm con đường cứu nước đúng cho dân tộc.



Chuyên đề 4 : Cuộc vận động Duy tân ở Việt Nam đầu thế kỷ XX: Tiến trình, Kết quả và ảnh hưởng

Số tiết: 7 tiết

Số TT

Nội dung

Mức độ cần đạt

Ghi chú


- Bối cảnh lịch sử: quốc tế và trong nước, yêu cầu duy tân đất nước.

- Những người khởi xướng phong trào.

- Nội dung các chủ trương duy tân.

- Ảnh hưởng, tác động.

- Đánh giá.


Kiến thức:

Đầu thế kỷ XX, trước những biến đổi to lớn của tình hình kinh tế, xã hội trong nước; những ảnh hưởng của các cuộc duy tân Trung Quốc, Nhật Bản trào lưu tư tưởng tư sản từ nước ngoài dội vào và sự giao thoa giữa hai nền văn hóa Đông - Tây, ở Việt Nam đã làm xuất hiện một cuộc vận động yêu nước và cách mạng sôi nổi mang khuynh hướng DCTS . Chúng ta gọi chung đó là phong trào Duy tân

-Theo cách hiểu xưa nay, phong trào Duy tân chỉ chủ yếu diễn ra ở Trung Kỳ và gắn với tên tuổi của Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng , Trần Quý Cáp, Ngô Đức Kế ...

-Thực ra Duy tân phải được hiểu rộng hơn. Nó bao gồm rất nhiều hoạt động, trên nhiều phương diện : Kinh tế, chính trị , văn hóa, xã hội.

-Tư tưởng Duy tân xuất hiện ở nước ta từ khá sớm. Sôi nổi từ những năm 60 ( thế kỉ X I X) . Sang đầu thế kỉ XX, tân thư, tân văn , tân báo... từ nước ngoài đưa vào nước ta,kết hợp với tư tưởng có sẵn ở trong nước và những điều kiện mới về kinh tế , xã hội đã làm dấy lên cuộc vận động động cách mạng theo trào lưu tư tưởng mới, trong đó nội dung chủ yếu là trấn hưng kinh tế, cải cách văn hóa,phong tôc, đào đạo bồi dường nhân tài, hướng tới việc tự lực tự cường xây dựng một xã hội văn minh,giàu mạnh, phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa.

-Trào lưu duy tân ( hay cuộc vận động Duy tân, phong trào Duy tân) diễn ra trên khắp ba miền : Bắc , Trung , Nam với những đặc điểm khác nhau.

Biểu hiện của Duy tân có thể khái quát trên hai phương diện : truyền bá tư tưởng và hoạt động thực tiễn.

Tư tưởng và ý thức duy tân là cái bao trùm; Tư tưởng duy tân ( đổi mới ) cũng đồng nghĩa với việc tấn công vào các quan niệm cũ, hướng tới việc xây dựng một nền kinh tế, văn hóa dân tộc độc lập, tự chủ, tiên tiến.Với quan niệm như vậy, phong trào Duy tân phải được xem xét đầy đủ hơn, toàn diện hơn ( cả những thành công và thất bại)

- Diện mạo phong trào và những ảnh hưởng của phong trào Duy tân ở Việt Nam đầu thê kỷ XX đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho việc xây dựng đất nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Kĩ năng:

- Tái hiện tình hình xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX

- Đánh giá vai trò, ý nghĩa của phong trào Duy Tân.


- Liên hệ đến phong trào duy tân ở các nước (chủ yếu Trung Quốc, Nhật Bản).

- Hướng dẫn học sinh đi sâu đánh giá về chủ trương, nội dung duy tân, kết quả.

- Những bài học lịch sử rút ra từ phong trào duy tân

Chuyên đề 5: Liên minh chiến đấu của nhân dân Việt Nam, Campuchia, Lào trong cuộc đấu tranh chống Pháp từ 1858-1918





Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương