ĐỀ VÀ ĐÁP Án sinh 11 2012



tải về 304.5 Kb.
Chuyển đổi dữ liệu09.12.2017
Kích304.5 Kb.
#4327

HỘI CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN

KHU VỰC DH & ĐB BẮC BỘ


ĐỀ CHÍNH THỨC


HƯỚNG DẪN CHẤM KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI KHU VỰC MỞ RỘNG

NĂM HỌC 2011- 2012

MÔN THI: SINH HỌC - LỚP 11


Câu 1 (2,0 điểm)

a. Dựa trên đặc điểm cấu tạo và hoạt động trao đổi nước ở tế bào và cơ thể thực vật, hãy giải thích hiện tượng sau: khi cùng bị mất nước đột ngột (ví dụ vào buổi trưa nắng to, nhiệt độ cao, có gió khô và mạnh …) cây non bị héo rũ còn cây già chỉ biểu hiện héo ở những lá non?

b. Quá trình trao đổi nước ở thực vật CAM có đặc điểm gì độc đáo? Đặc điểm này dẫn tới sự khác nhau về nhu cầu nước ở thực vật CAM và các nhóm thực vật khác như thế nào?


Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 1 (2,0 điểm)


a

- Khi bị mất nước, các tế bào thực vật có hiện tượng co nguyên sinh. Nếu bị mất nước đột ngột, không bào và màng sinh chất co nhanh, có thể kéo thành tế bào cùng bị co vào làm tế bào giảm thể tích  bộ phận cơ thể hoặc cả cơ thể bị giảm thể tích  xuất hiện hiện tượng héo.

- Ở cây non hoặc bộ phận cơ thể còn non, thành xellulozơ còn mỏng, yếu nên dễ bị kéo vào cùng màng sinh chất  dễ biểu hiện héo. Ở các tế bào già, thành xelluozơ dày, cứng  khó bị kéo vào hơn  tế bào vẫn giữ được nguyên thể tích  không biểu hiện héo.



0,5

0,5





b

- Điểm độc đáo : Thực vật CAM thường sống ở vùng sa mạc hoặc bán sa mạc trong điều kiện thiếu nguồn nước. Ở nhóm thực vật này, hiện tượng đóng khí khổng vào ban ngày có tác dụng tiết kiệm nước dẫn tới quá trình cố định CO2 chuyển vào ban đêm.

- Sự khác nhau về nhu cầu nước ở các nhóm thực vật : C3 là cao, C4 bằng 1/2 C3, CAM thấp hơn C4.



0,5

0,5

Câu 2 (1,0 điểm)

Trong quá trình sống của thực vật, hãy giải thích các hiện tượng:

- Khi thiếu N, Mg và Fe thì lá cây bị vàng.

- Sau một thời gian dài mưa nhiều người ta thấy các lá già ở cây lạc biến thành màu vàng.



Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 2 (1,0 điểm)





- Khi thiếu N, Mg và Fe thì lá cây bị vàng vì: N, Mg là thành phần cấu tạo nên clorophyl, Fe hoạt hóa enzim tổng hợp clorophyl.

- Sau một thời gian dài mưa nhiều người ta thấy các lá già ở cây lạc biến thành màu vàng, đây là triệu chứng thiếu nitrogen (sự hóa vàng của lá già) vì:

+ Ở rễ cây lạc có vi khuẩn Rhizobium sống cộng sinh tạo nốt sần, có khả năng cố định N2. Vi khuẩn này sinh trưởng, phát triển trong điều kiện hiếu khí. Mưa nhiều làm cạn kiệt oxi trong đất làm cho cây không hình thành được nốt sần dẫn đến không chuyển được N2 thành NH4+ nên cây thiếu N  lá vàng.

+ Mặt khác, trời mưa nhiều làm rửa trôi NO3- trong đất.



0,25

0,25

0,25

0,25

Câu 3 (2,0 điểm)

a. Nêu sự khác nhau về cấu tạo và chức năng của lục lạp tế bào mô giậu với lục lạp tế bào bao bó mạch của thực vật C4?

b. Hiệu quả quang hợp của thực vật C4 lớn gấp 2 lần thực vật C3 nhưng hiệu quả năng lượng thực vật C3 lại lớn hơn thực vật C4. Hãy chứng minh nhận định trên.


Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 3 (2,0 điểm)


a

Sự khác nhau giữa cấu tạo và chức năng giữa lục lạp tế bào mô giậu và tế bào bao bó mạch ở thực vật C4:




Lục lạp tế bào mô giậu

Lục lạp tế bào bao bó mạch

Hạt Grana

Lớn hơn, phát triển

Nhỏ hơn, kém phát triển hoặc tiêu biến

Khối lượng

Nhỏ hơn

Lớn hơn

Enzim cố định CO2

PEP- cacboxylaza

Ribulozo 1,5 di P cacboxylaza

Quang hệ xảy ra

PSI và PSII

Chỉ xảy ra PSI, không xảy ra PSII

Chức năng

Chủ yếu làm nhiệm vụ pha sáng, không xảy ra chu trình Calvin.

Chủ yếu làm nhiệm vụ pha tối, có xảy ra chu trình Calvin.



0,25

0,25

0,25

0,25

0,5



b

- Hiệu quả quang hợp của TVC4 > TVC3 do TVC3 có hô hấp sáng còn TVC4 không có hô hấp sáng.

- Hiệu quả năng lượng TVC3 > TVC4 vì:

TVC3 để hình thành 1 Glucôzơ cần 18 ATP

TVC4 để hình thành 1 Glucôzơ cần 24 ATP



0,25

0,25

Câu 4 (2,0 điểm)

a. So sánh sự khác nhau giữa hô hấp tế bào và hô hấp sáng.

b. Ở thực vật, phân giải kị khí có thể xảy ra trong những trường hợp nào? Vì sao một số thực vật ở vùng đầm lầy có khả năng sống được trong môi trường thường xuyên thiếu oxi?


Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 4 (2,0 điểm)


a



Tiêu chí

Hô hấp sáng

Hô hấp tế bào

Điều kiện

- Có ánh sáng mạnh

- Nồng độ CO2 thấp, O2 cao



- Không cần ánh sáng

- Có O2



Nơi xảy ra

Ti thể

lục lạp, peroxixom, ti thể

Nguyên liệu

Axit glicolic

Glucozơ

Cơ chế

RiDP  axit glicolic  axit glioxilic  glixin  serin

3 giai đoạn: đường phân, chu trình Crep, chuỗi chuyền e

Năng lượng

Không tích lũy năng lượng

Tích lũy dạng ATP

Vai trò

- Có hại cho cây trồng vì làm giảm năng suất.

- Tạo ra một số axit amin cho cây.



Có lợi, cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động.



0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25



b

- Khi rễ cây bị ngập úng, hạt ngâm trong nước hay cây trong điều kiện thiếu oxi.

- Một số thực vật: (HS trả lời 1 trong 3 ý cho điểm tối đa)

+ Rễ mọc ngược lên để hấp thụ oxi không khí như rễ thở ở sú, vẹt, mắm...

+ Hệ rễ ít mẫn cảm với điều kiện kị khí.

+ Trong thân và rễ có hệ thống gian bào thông với nhau dẫn oxi từ thân xuống rễ.


0,25

0,25

Câu 5 (2,0 điểm)

a. Sau một bữa ăn giàu tinh bột của cơ thể, thành phần máu trước khi qua gan (tại tĩnh mạch cửa gan) có gì khác với sau khi qua gan (tại tĩnh mạch gan)? Vì sao lại có sự khác nhau đó?

b. Hai ưu điểm của ống tiêu hóa dài hơn trong xử lí thức ăn từ thực vật khó tiêu hóa là gì?


Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 5 (2,0 điểm)


a

- Tĩnh mạch cửa gan chủ yếu nhận máu từ ruột về nên trong thành phần giàu các chất vừa được hấp thụ từ ruột (các chất dinh dưỡng: axit amin, các monosaccarit…, các sản phẩm trao đổi chất khác, thậm chí cả chất độc). Một bữa ăn giàu tinh bột sẽ làm tăng nồng độ glucoz trong tĩnh mạch cửa gan.

- Khi qua gan, các chất cần thiết được điều chỉnh để có nồng độ thích hợp: nều thừa, gan sẽ tích lũy lại hoặc phân hủy. Nếu thiếu, gan sẽ tổng hợp hoặc tham gia chuyển đổi từ chất khác sang. Chất độc sẽ được khử độc…

- Khi qua gan, lượng glucoz dư thừa sẽ được tích lũy lại ở dạng glycogen, do đó làm cho nồng độ glucoz tại tĩnh mạch gan thấp hơn tại tĩnh mạch cửa gan. Mặt khác, một số chất cần thiết cho cơ thể được tổng hợp tại gan do đã được sử dụng  gan cần tổng hợp bổ sung để chuyển đi theo đường máu  tại tĩnh mạch gan các chất này sẽ có nồng độ cao hơn tại tĩnh mạch cửa gan.


0,5

0,5

0,5





b

Tăng thời gian chế biến và tăng bề mặt hấp thụ.

0,5

Câu 6 (3,0 điểm)

a. Quá trình trao đổi khí ở côn trùng có ưu điểm gì?

b. Sự tăng lên của nồng độ ion H+ hoặc thân nhiệt có ảnh hưởng như thế nào đến đường cong phân li của ôxi - hêmôglobin (HbO2)? Liên hệ vấn đề này với sự tăng cường hoạt động thể lực?

c. Nêu các dẫn chứng cho thấy cấu tạo phổi và hoạt động thông khí ở phổi chim khác hẳn các động vật có phổi khác?



Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 6 (3,0 điểm)


a

Ưu điểm:

- Hệ thống ống khí côn trùng đã giảm xuống tối thiểu mức hao phí năng lượng trong trao đổi khí do các ống khí trực tiếp đến các tế bào cơ thể → không tốn năng lượng vận chuyển khí trung gian qua hệ tuần hoàn.

- Hình thức trao đổi khí này thích nghi với một số loài động vật có kích thức nhỏ, hệ tuần hoàn hở.


0,5

0,5




b

- Sự tăng ion H+ và nhiệt độ máu làm đường cong phân li dịch về phía phải nghĩa là làm tăng độ phân li của HbO2, giải phóng nhiều O2 hơn.

- Sự tăng giảm về ion H+ và nhiệt độ máu liên quan đến hoạt động của cơ thể. Cơ thể hoạt động mạnh sẽ sản sinh ra nhiều CO2 làm tăng ion H+ và tăng nhiệt độ cơ thể cũng sẽ làm tăng nhu cầu oxi, nên tăng độ phân li HbO2 giúp giải phóng năng lượng.



0,5

0,5




c

Cấu tạo và hoạt động thông khí ở phổi chim khác hẳn các động vật có phổi khác:

- Cấu tạo phổi:

+ Không có phế nang mà cấu tạo bởi hệ thống ống khí.

+ Các ống khí nằm dọc trong phổi và được bao quanh bởi hệ thống mao mạch dày đặc.

+ Phổi thông với hệ thống túi khí gồm nhóm túi khí trước và nhóm túi khí sau.

- Hoạt động thông khí:

+ Khi chim đậu: Sự thông khí qua phổi chủ yếu do cơ liên sườn co dãn → thay đổi thể tích khoang thân → phồng các túi khí sau → không khí từ ngoài tràn vào các túi khí sau và các ống khí trong phổi.

+ Khi chim bay: Hoạt động của đôi cánh → thay đổi thể tích các túi khí trước theo nhịp cánh bay.

+ Các túi khí hoạt động như một hệ thống bơm hút đẩy không khí từ ngoài qua khí quản vào các túi khí sau, qua các ống khí với mao mạch bao quanh ống khí, nhận CO2 qua các túi khí trước để ra ngoài.


0,5

0,5

Câu 7 (4 điểm)

a. Giải thích tại sao động mạch của người không có van nhưng tĩnh mạch lại có van, giải thích tại sao?

b. Chức năng của hệ tuần hoàn ở sâu bọ khác với của thú ở điểm nào?

c. Lượng hêmôglôbin trong máu của động vật có xương sống ở nước phụ thuộc vào nhiệt độ của nước nơi chúng sống. Đường cong nào của đồ thị dưới đây mô tả đúng sự biến đổi này? Giải thích.



d. Điểm khác nhau cơ bản về hoạt động của hệ tuần hoàn ở ếch khi chúng sống trên cạn và ở dưới nước?



Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 7 (4,0 điểm)


a

- Tĩnh mạch phần dưới cơ thể có van. Do huyết áp trong tĩnh mạch thâp, máu có xu hướng rơi xuống phía dưới. Van tĩnh mạch ngăn không cho máu xuống phía dưới, chỉ cho máu đi theo một chiều về phía tim.

- Huyết áp trong động mạch cao làm cho máu chảy trong mạch nên không cần van.



0,5

0,5




b

Khác nhau:

- Chức năng của hệ tuần hoàn ở sâu bọ chỉ vận chuyển chất dinh dưỡng và các sản phẩm bài tiết.

- Chức năng của hệ tuần hoàn ở thú vận chuyển chất dinh dưỡng, sản phẩm bài tiết, chất khí trong hô hấp.


0,5

0,5




c

- Đường cong b

- Giải thích: Nhiệt độ càng cao thì lượng oxi hòa tan trong nước càng giảm, do đó lượng hêmôglôbin trong máu tăng.



0,5

0,5




d

- Khi ở trên cạn: Một dải hẹp trong tâm thất chuyển hướng phần lớn máu nghèo oxi từ tâm nhĩ phải vào vòng phổi – da và phần lớn máu giàu oxi từ tâm nhĩ trái vào vòng tuần hoàn hệ thống.

- Khi ở dưới nước, ếch điều chỉnh tuần hoàn của nó với phần lớn các bộ phận dòng máu được ngăn không cho tới phổi (vì lúc đó phổi không hoạt động) mà tới da để trao đổi khí.



0,5

0,5

Câu 8 (2,0 điểm)

a. Tại sao ở động vật bậc thấp có hệ thần kinh dạng lưới và dạng chuỗi hạch, hầu hết tập tính của chúng là tập tính bẩm sinh?

b. Trong bệnh xơ cứng lan tỏa, các bao myelin dần dần bị cứng lại và thoái hóa. Điều này có thể ảnh hưởng như thế nào đến sự dẫn truyền xung thần kinh?


Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 8 (2,0 điểm)


a

Ở động vật bậc thấp có hệ thần kinh dạng lưới và dạng chuỗi hạch, hầu hết tập tính của chúng là tập tính bẩm sinh vì:

- Hệ thần kinh dạng lưới và dạng chuỗi hạch có ít tế bào thần kinh, cấu tạo đơn giản nên khả năng học tập và rút kinh nghiệm kém.

- Động vật có hệ thần kinh dạng lưới và dạng chuỗi hạch thường có tuổi thọ ngắn nên ít thời gian học tập và rút kinh nghiệm.


0,5

0,5




b

- Mất vỏ bọc mielin dẫn tới sự gián đoạn lan truyền điện thế hoạt động theo dọc các sợi trục.

- Các kênh Natri điện thế giới hạn ở các eo Ranvier và không có tác dụng của vỏ bọc mielin thì dòng đi vào tạo tại mỗi eo trong một điện thế hoạt động không thể khử cực màng tới ngưỡng ở eo tiếp theo.



0,5

0,5

Câu 9 (1,0 điểm)

Tại sao động vật sống trên cạn không thể thải NH3 theo nước tiểu, trong khi các động vật sống trong nước ngọt có thể thải NH3 theo nước tiểu?



Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 9 (1,0 điểm)





- NH3 là chất rất độc, nồng độ thấp đã có thể gây rối loạn hoạt động của tế bào. Để tránh tác động có hại của NH3 cơ thể phải loại thải NH3 dưới dạng dung dịch càng loãng càng tốt.

- Động vật sống trên cạn không có đủ nước để pha loãng NH3 và thải nó cùng nước tiểu.

- Động vật sống trong môi trường nước ngọt có dịch cơ thể ưu trương so với môi trường nước nên nước có xu hướng đi vào cơ thể, vì vậy chúng có thể thải nhiều nước tiểu loãng chứa NH3.


0,25

0,5

0,25

Câu 10 (1,0 điểm)

Em hãy thiết kế thí nghiệm để chứng minh quá trình hô hấp ở thực vật có sự tỏa nhiệt?



Câu

Ý

Nội dung

Điểm

Câu 10 (1,0 điểm)





- Chuẩn bị: hạt đang nảy mầm, mùn cưa, hộp xốp, nhiệt kế, túi lưới đựng hạt

- Tiến hành:

+ Cho các hạt đang nảy mầm vào túi lưới, rồi đặt vào hộp xốp có đựng mùn cưa

+ Đặt nhiệt kế vào túi hạt, rồi theo dõi sự thay đổi giá trị trên nhiệt kế.



- Giải thích: C6H12O6 + 6 O2 → 6 CO2 + 6 H2O + Q (ATP & nhiệt)

0,25

0,25

0,25

0,25






Каталог: download -> HSG
download -> Truyện Tiểu thuyết
download -> TrưỜng thcs tiến dũng báo cáo tự ÐÁnh giá
download -> I. Tìm hiểu chung
download -> Nhiễm trùng đường tiểu là gì?
download -> Sốt là gì? Sốt là khi thân nhiệt của con quý vị cao hơn bình thường. Thân nhiệt bình thường là khoảng 37º Celsius, nhưng nhiệt độ này có thể thay đổi trong ngày. Ở trẻ em, nhiệt độ trên 38ºC cho biết là có sốt
download -> Đau bụng là gì? Đau bụng (đau dạ dày) xảy ra ở giữa phần cuối của xương sườn và khung xương chậu của quý vị. Khu vực này, nghĩa là bụng, chứa đựng nhiều bộ phận, bao gồm dạ dày, gan, lá lách
download -> Giới thiệu sách mới tháng 10/2012
download -> Chỉ thị Về công tác phòng, chống lụt, bão, thiên tai
HSG -> Câu Nội dung Điểm

tải về 304.5 Kb.

Chia sẻ với bạn bè của bạn:




Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2022
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương