Nguyên tác


CẤT BƯỚC PHẢI QUAN SÁT, KHÔNG GIẪM ĐẠP CÔN TRÙNG



tải về 32.39 Mb.
trang72/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   68   69   70   71   72   73   74   75   ...   130

CẤT BƯỚC PHẢI QUAN SÁT, KHÔNG GIẪM ĐẠP CÔN TRÙNG



Giảng rộng

Người đời cũng những kẻ biết thương xót các loài trâu, dê, chó, ngựa... Nhưng nếu nói đến việc thương xót các loài côn trùng, kiến, mối... hẳn nhiều người sẽ chê cười cho ngu ngốc. Ấy người đời không biết suy xét rằng, hình thể tuy lớn nhỏ khác nhau, nhưng thể tánh của muôn loài đều không có lớn nhỏ. Nếu cho rằng giết những con vật lớn thì tội lớn hơn, còn hại chết những loài vật nhỏ lại không tội, như vậy ắt con người tuy lớn nhưng vẫn còn nhỏ hơn con trâu, vậy thay giết trâu chẳng bằng giết người lại tốt hơn sao? Lại nếu xét theo cách đó thì bậc tôn quý nhất trong thiên hạ phải loài lớn ma- kiệt1 chứ chẳng phải con người, vì chúng to lớn nhất.



Lời dạy này của Đế Quân muốn cho mọi người trừ bỏ đi cái nhìn phân biệt lớn nhỏ như trên đối với vật mạng, khiến cho mỗi khi cất bước đều phải thận trọng không dám tình mà phạm vào sự giết hại.

Người đời động chân nhấc tay, không làm sao khỏi phạm vào tội lỗi. Chỉ lấy riêng chuyện đi đườngnói, trong suốt một đời đã hại chết không biết đến bao nhiêu ngàn vạn sinh mạng... Tôi từng được thấy trong quyển Luật sa-di bài kệ chú nói về việc đi đứng không làm tổn hại đến côn trùng, sâu kiến, thật hết sức giản dị ý nghĩa cùng sâu sắc. Mỗi buổi sáng sớm, trước khi đặt chân xuống giường nên niệm mấy câu Phật hiệu, sau đó nhất tâm đọc kệ rằng:

1 Loài ma-kiệt to lớn đến nỗi mỗi khi chúng thấy ngứa bên trong vảy thì lấy thân cọ vào núi pha-lê, máu

chảy ra thể làm cho toàn bộ nước biển quanh đó đều bị nhuộm hồng.
從朝寅旦直至暮, 一切眾生自回護, 若於足下誤傷時, 願汝即時生淨土。

Tùng triêu dần đán trực chí mộ, Nhất thiết chúng sinh tự hồi hộ. Nhược ư túc hạ ngộ thương thời,1 Nguyện nhữ tức thời sinh Tịnh độ.

Tạm dịch:



Sáng sớm đến chiều tối, Nguyện muôn loài chúng sinh, Thảy thảy tự phòng hộ.

Chúng sinh nào vô tình, Bị giẫm đạp mất mạng, Xin nguyện cho tất cả, Đều sinh về Tịnh độ.

Kèm theo bài kệ này cũng trì tụng 7 lần câu chú: “Án, địa lợi chi lợi ta ha.”2



Sau khi trì tụng đủ 7 lần câu chú trên rồi mới đặt chân xuống giường, với tâm tỉnh giác thận trọng đó thì sẽ tránh được sự vô tình giẫm đạp giết hại các loài côn trùng. Việc trì tụng kệ chú này không phân biệt kẻ trí người ngu, ai cũng thể trì tụng được. Con cháu từ khoảng 6, 7 tuổi nên dạy cho biết hành động và suy nghĩ theo cách này. Lâu ngày thành thói quen, nề nếp,



  1. Chúng tôi ghi lại theo như nguyên bản An Sỹ toàn thư, nhưng theo Sa-di luật nghi yếu lược tăng chú ( 彌律儀要略增註), thuộc tập 60 của Tục tạng kinh, kinh số 1118 (tổng cộng hai quyển), bắt đầu từ dòng thứ 10, trang 258, tờ a, quyển 2, thì câu này là: 若於足下喪身形 - Nhược ư túc hạ tán thân hình. (Nếu dưới

chân tôi bị tan nát hình hài.) Nhiều bản văn khác cũng chép giống như câu này, hoặc theo Tỳ-ni nhật dụng thiết yếu (毗尼日用切要 - quyển 1) thì là: 若於足下喪其形 - Nhược ư túc hạ tán kỳ hình.

  1. Câu chú này cũng được ghi theo An Sỹ toàn thư: 唵地利日(音支) 利娑婆訶- nhưng theo Tỳ ni nhật dụng

thiết yếu (毗尼日用切要), thuộc tập 60 của Tục tạng kinh, kinh số 1115, một quyển, thì câu chú này là:

逸帝律尼莎訶 - Án dật đế luật ni sa ha.

nên ý niệm nhân từ sẽ sớm được vun bồi từ thuở nhỏ. Mạnh tử nói: “Gà gáy sớm lập tức vùng dậy, chuyên tâm nuôi dưỡng vun bồi cho tâm thiện ngày càng thêm lớn.” Làm được như trên, chẳng phải lại càng giúp ích thêm cho lời dạy của Mạnh tử đó sao?
Trưng dẫn sự tích
THÀ CHẾT KHÁT, KHÔNG PHẠM GIỚI1

Khi đức Phật đang thuyết pháp tại tinh Kỳ Viên, hai vị tỳ-kheo mới học Phật pháp chưa bao lâu, nên từ nước La-duyệt- kỳ phát tâm tìm đến để được gặp Phật, nghe Pháp.



Đường đi quá xa xôi, lại gặp lúc trời khô hạn, hai vị bị thiếu nước uống nên khát đến mức sắp chết. Bỗng gặp một hố sâu, bên dưới một ít nước, nhưng trong nước lại rất nhiều trùng nhỏ li ti, theo giới luật thì không thể uống nước ấy.

Một vị nói: “Chúng ta nên uống nước này, như thế sẽ cứu được thân, sau đó mới còn thể đến gặp Phật, nghe Pháp.”

Vị kia liền nói: “Giới luật do Phật chế định nếu không giữ theo thì việc đến gặp Phật liệu ích gì?” Liền chịu khát mà chết. Thần thức vị này lập tức sinh lên cõi trời Đao-lợi. Vị này tự biết được nhân duyên trước khi sinh về cõi trời, liền mang hương hoa đến tinh xá Kỳ Viên cúng dường đức Phật.

Vị tỳ-kheo kia uống nước trùng nên khỏi chết khát, hôm sau đến được Kỳ Viên, khóc trình nỗi khổ của mình lên Phật, lại nhắc đến người bạn đồng hành đã chết khát.

Đức Phật dạy: “Ta đã biết trước rồi.” Liền đưa tay chỉ vị trời vừa đến cúng dường nói: “Đây chính người bạn hôm trước



1 Trích từ kinh Pháp dụ (法句喻經). (Chú giải của soạn giả) Tên kinh đầy đủ Pháp thí dụ kinh (法句

譬喻經), được đưa vào Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh thuộc tập 4, kinh số 211, tổng cộng bốn quyển, do hai ngài Pháp Cự Pháp Lập cùng dịch từ Phạn văn sang Hán văn vào đời Tấn. Câu chuyện này nằm trong phẩm Hộ giới, bắt đầu từ dòng thứ 6, trang 578, tờ a, quyển 1. Nội dung kinh văn có nhiều chi tiết quan trọng nhưng do lược kể nên soạn giả đã bỏ bớt.

cùng đi với ông, đã đến đây rồi. Ông đến đây chỉ nhìn thấy hình tướng bên ngoài của ta, nhưng không giữ gìn giới luật do ta chế định, nên tuy nói đến gặp được ta ta thật không gặp ông. Những ai cách xa ta ngàn dặm, nhưng nếu thực hành theo Kinh điển, giữ gìn theo Giới luật, thì người ấy lúc nào cũng như ở trước mặt ta.”1



Lời bàn

Phật dạy các tỳ-kheo rằng những chum, vại... rỗng đều nên lật úp lại hoặc đậy kín, không nên để ngửa lên. sao? khi để ngửa lên không đậy kín, tất nhiên sẽ chứa đọng nước mưa, từ đó sinh ra các loài trùng. Khi có người dùng đến, đổ nước ra tức là giết hại các loài trùng ấy.



Trong mùa thu, nước mưa đọng thành vũng trên đất, sau một hai hôm thế nào cũng phát sinh các loài trùng trong nước. những con trùng ấy, hầu hết đều phải chết khi cạn nước. Do đó, nên khai thông cống rãnh để quanh nhà không chỗ nào nước đọng thành vũng. Không dùng nước đọng trong lòng cống rãnh để tưới cây, tưới hoa, nước khô cạn đi cũng giết chết nhiều trùng trong đó. Nước mưa mới hứng vào chum, vại... nên dùng than sạch cho vào bên trong để không sinh trùng. Không vứt xương cá, thịt, các thức ăn thừa mùi hôi tanh... bừa bãi trên mặt đất, như vậy tức nhử cho đàn kiến kéo đến, ắt sẽ bị người giẫm đạp chết. Hết thảy các loại nước chất kiềm, nước muối, nước sôi, nước vôi sống... đều không được đổ bừa lên mặt đất làm chết côn trùng.2

Những điều như trên đều để tránh sự tình giết hại các loài côn trùng.





  1. Câu này chúng tôi y theo kinh văn bổ sung cho trọn ý nghĩa lời Phật dạy, An Sỹ toàn thư lược kể

nên phần thiếu nghĩa.

  1. Câu này trong nguyên bản khắc vào phần dưới đây: “Không đốt lửa gây cháy rừng, cháy núi”. Nhưng xét

kỹ, ràng nội dung thuộc về phần này nên chúng tôi đã xếp lại cho đúng với ý nghĩa cả đoạn. Đây rất thể lỗi nhầm lẫn khi khắc bản in.





Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   68   69   70   71   72   73   74   75   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương