Nguyên tác



tải về 32.39 Mb.
trang7/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   130

PHẦN BỔ KHUYẾT


Tiên sinh An Sỹ biên soạn sách này, từ những lẽ, sự kiện cho đến văn chương ý nghĩa đều trọn vẹn, chu đáo. Tuy nhiên, 5 sự việc đáng lưu ý là:

  1. Hóa thân sau cùng của Đế Quân

  2. Vu Công giữ việc xử án

  3. Đậu thị giúp đỡ muôn người

  4. Tống Giao cứu kiến

  5. Thúc Ngao chôn xác rắn

Tiên sinh khi khảo xét các chuyện này, hoặc những

chuyện chưa từng được chính thức ghi chép, hoặc những chuyện thấy đã đăng tải đầy đủ nơi các sách khác, người đời sau đều biết, nên lược bỏ đi.

Thế nhưng, như vậy thì người chưa từng đọc qua nhiều sách vở hẳn không thể biết được những chuyện này. Đây quả thật là một điều hết sức đáng tiếc cho đời sau. vậy, nay căn cứ vào các bản chú thích, dẫn chứng của bài văn Âm chất để ghi chép thêm vào bản in lần này các chuyện nói trên, khiến cho sự thật được rõ ràng.

Nhưng cũng chỉ y theo nguyên văn chép lại, không sửa đổi gì cả.

Thích Ấn Quang kính ghi


Hóa thân sau cùng của Đế Quân

Đế Quân sinh vào đời nhà Tấn,1 họ Trương, tên Á, tổ tiên vốn người đất Việt, sau dời về đất Thục, sống Tử Đồng (Tứ Xuyên). Ngài lớn lên tuấn nho nhã, tánh tình phóng khoáng, độ lượng, văn chương diễm tuyệt, sáng khoáng đãng, trở thành bậc thầy nơi đất Thục. Cảm khái trước thời cuộc bất ổn lúc bấy giờ, ngài lên đường chu du phương xa. Về sau, những môn nhân đã từng theo học liền cùng nhau lập đền thờ ngài, đề tên là Văn Xương Quân.

Vào đời nhà Đường, hai vị vua Đường Huyền Tông2 Đường Hy Tông3 nhân khi tránh giặc loạn chạy vào đất Thục, đều được ngài hiển linh bảo vệ, giúp đỡ. Giặc yên, vua xuống




  1. Triều đại nhà Tấn kéo dài từ năm 266 đến năm 420, phân ra làm hai thời kỳ Tây Tấn (266-316) Đông

Tấn (317-420). Phần sau nói hơn rằng Đế Quân sinh vào năm 287, tức khoảng gần cuối thời kỳ Tây Tấn.

  1. Đường Huyền Tông trị từ năm 712 đến năm 756, gặp loạn An Lộc Sơn tạo phản vào năm 755.

  2. Đường Hy Tông trị từ năm 873 đến năm 888, gặp loạn Hoàng Sào vào khoảng năm 874. Khoảng cuối

năm 880 phải bỏ kinh thành Trường An chạy đến Thành Đô, sang đến năm 885 mới về lại Trường An. Năm 886 ông lại gặp nội loạn giữa các tướng lãnh, phải bỏ Trường An chạy đến Hưng Nguyên, đến năm 888 mới trở về lại Trường An chỉ được một tháng thì mất.

chiếu phong ngài Tấn vương.1 Người đời sau tôn xưng Đế, đều là do nơi lòng tôn kính đối với ngài.




Vu Công x án, y cổng lớn đợi xe bốn ngựa

Vu Công sinh vào thời nhà Hán, người quận Đông Hải,2 giữ chức quan coi việc xử án trong huyện. Quận Đông Hải người thiếu phụ góa chồng hết sức hiếu thảo, quyết lòng vậy thủ tiết thờ chồng, nuôi dưỡng mẹ chồng cùng chu đáo. Mẹ chồng thương, sợ mình làm cản trở việc tái giá của con dâu, liền treo cổ tự vẫn. Đứa con gái bà lại vu cáo rằng cô con dâu đã bức tử mẹ chồng. Người góa phụ kia không sao tự mình biện bạch.

Vu Công biết án oan, cố sức bảo vệ, nhưng quan thái thú khi ấy chẳng nghe lời. Người góa phụ bị xử tội chết. Liền sau đó quận Đông Hải bị hạn hán suốt 3 năm.

Nhân khi quan thái thú mới đến thay, Vu Công mang vụ án oan trình lên. Quan thái thú nhờ ông đến trước mộ người góa phụ hiếu thảo bị oan cúng tế. Ngay sau đó trời đổ mưa lớn.



Vu Công làm việc, mỗi khi đưa ra nhận định, phán đoán quyết án đều được người dân kính phục nghe theo. Cổng lớn nhà ông bị đổ, các vị phụ lão hương thân cùng kéo đến bàn việc xây lại. Vu Công nói: “Nên làm cổng sao cho xe bốn ngựa sau này thể đi qua được.3 Ta giữ việc xử án, tích chứa nhiều âm đức, chưa từng quyết xử oan uổng, con cháu sau này ắt phải hưng thịnh.”



  1. Hai vua sống cách nhau hàng thế kỷ, đây không thấy nói vua nào xuống chiếu phong. Tuy nhiên, xét

rằng nếu Huyền Tông đã chiếu phong thì Hy Tông phải gia phong mới đúng, do đó chiếu phong Tấn vương lẽ của Đường Hy Tông.

  1. Thuộc Đàm huyện, ngày nay Đàm thành thuộc tỉnh Sơn Đông. Cách phân chia địa giới hành chánh của

Trung Hoa thời ấy mỗi tỉnh chia thành các huyện, mỗi huyện chia thành các quận.

  1. Xe do bốn ngựa kéo là loại xe lớn, xưa chỉ các quan chức bậc cao, nhà quyền thế mới có được. Nhà Vu

Công khi ấy không xe bốn ngựa, nhưng ông tin rằng mình làm nhiều việc thiện, lợi lạc dân chúng, tích chứa âm đức, nên con cháu sau này chắc chắn sẽ được hưng thịnh như thế.

Sau con trai ông công lớn với nước nhà, quả nhiên làm đến chức Thừa tướng, được phong tước Bình Tây Hầu, con cháu đời đời được nối truyền giữ chức Ngự sử Đại phu.



Họ Đậu giúp đỡ muôn người, một cội sinh năm cành quế

Thời Ngũ đại,1 Đậu Quân người Yên Sơn,2 đã hơn 30 tuổi chưa con. Một hôm nằm mộng thấy ông nội đã mất hiện về dạy rằng: “Con chẳng những không con, còn yểu mạng nữa. Nên sớm lo tu dưỡng phước đức, cầu chuyển mệnh trời.”

Đậu Quân do chuyện ấy nỗ lực làm nhiều việc thiện. Có người giúp việc trong nhà lấy trộm của ông hai trăm ngàn đồng tiền, chuyện vỡ lở, liền tự viết giấy bán đứa con gái nhỏ để bồi hoàn. Giấy viết rằng: “Tôi bán đứa con gái này vĩnh viễn để bồi thường vào khoản tiền thiếu nợ.” Về sau, người này lại trốn đi mất. Đậu Quân thương xót, liền đốt giấy nợ, nhận đứa con gái ấy làm con nuôi, lớn lên lại lo chu đáo việc chọn nơi gả chồng. Những người thân thích nội ngoại, nhà ai tang nghèo túng không thể lo liệu, ông đều xuất tiền giúp việc mai táng; nhà ai con gái không đủ tiền lo việc cưới gả, ông cũng xuất tiền giúp cho.

Ông tính toán thu nhập trong mỗi năm, giữ lại vừa đủ chi dùng, còn bao nhiêu đều mang ra giúp đỡ người khác. Sinh hoạt trong gia đình lại hết sức cần kiệm, không vàng ngọc trang sức, không thê thiếp nàng hầu. Ông lập một thư viện góc phía nam trong nhà, sưu tập được đến hơn ngàn quyển sách, rồi mời thầy đến mở lớp dạy học cho những học trò mồ côi hoặc nghèo khó khắp nơi, cung cấp đầy đủ mọi nhu cầu ăn học. Rất nhiều người nhờ ông giúp đỡ như thế mà về sau được hiển đạt.





  1. đây chỉ thời Hậu chu, Ngũ đại của Trung Hoa lúc bấy giờ bao gồm các triều Hậu Lương, Hậu Đường,

Hậu Tấn, Hậu Hán Hậu Chu.

  1. Nay thuộc huyện Mật Vân, tỉnh Bắc.

Chẳng bao lâu sau, ông liên tiếp sinh được 5 người con trai, tất cả đều thông minh tuấn tú. Sau đó, ông lại nằm mộng thấy ông nội hiện về nói: “Từ nhiều năm nay, con làm được những việc công đức lớn lao lắm. Tên con nay đã được ghi trên sổ thiên tào, con sẽ sống thêm được 3 kỷ nữa.1 Năm đứa con rồi đây đều sẽ được vinh hiển. Con nên cố gắng làm việc thiện nhiều hơn, không được lười nhác, thối thất tâm lành xưa nay.”

Về sau, con trưởng của ông Đậu Nghi làm đến chức Lễ Bộ Thượng Thư. Con thứ là Đậu Nghiễm làm đến Lễ Bộ Thị Lang. Con thứ ba Đậu Khản làm quan Tả Bổ Quyết. Con thứ là Đậu Xưng làm Tả Gián Nghị Đại phu, được tham gia những việc chính sự quan trọng. Con thứ năm Đậu Hy làm quan Khởi Lang. Tám người cháu sau đó cũng đều được vinh hiển phú quý.

Ông thọ đến 82 tuổi, một hôm không bệnh, trong lúc đang cùng thân quyến trò chuyện cười nói, bỗng an nhiên mà đi.

Bậc danh thời ấy Phùng Đạo bài thơ tặng ông như sau:

燕山竇十郎, 敎子有義方。 靈椿一株老, 丹桂五枝芳。



Yên Sơn Đậu Thập lang, Giáo tử hữu nghĩa phương. Linh xuân nhất chu lão, Đan quế ngũ chi phương.

Tạm dịch:



Yên Sơn có Đậu Vũ Quân,

Dạy con theo đạo nghĩa nhân chí tình,


1 Theo cách tính ngày xưa thì mỗi kỷ 12 năm, do đó 3 kỷ 36 năm.

Cha lành một cội uy linh,

Sinh con hiển hách năm cành quế thơm.1

Tống Giao cứu kiến, trúng tuyển trạng nguyên

Đời nhà Tống, hai anh em Tống Giao, Tống Kỳ. Một hôm đang cùng ngồi đọc sách, vị tăng nhìn thấy, xem tướng mạo rồi nói: “Người em sẽ chiếm bảng khôi nguyên, người anh cũng sẽ đỗ cao.”

Mùa xuân năm sau, vị tăng ấy gặp lại, vui mừng nói với người anh Tống Giao rằng: “Con hẳn đã từng cứu sống được trăm vạn sinh mạng!” Tống Giao bật cười nói: “Con học trò nghèo khổ, có sức đâu làm được việc như thế!”

Vị tăng nói: “Không nhất thiết phải việc cứu người, dẫu muôn loài trùng bọ có sự sống đều kể là sinh mạng.”

Tống Giao nói: “Có một tổ kiến bị mưa lớn tràn ngập, con lấy cành trúc làm cầu cứu sống đàn kiến. Có lẽ là việc ấy chăng?”

Vị tăng nói: “Quả đúng vậy rồi. Do chuyện này năm nay em con tuy vẫn chiếm khôi nguyên, nhưng cuối cùng rồi con không thể kém nó.”

Đến kỳ công bố kết quả thi, quả nhiên Tống Kỳ đỗ trạng nguyên. Triều đình lập biểu chương trình lên Thái hậu. Thái hậu xem qua, cho rằng em không thể đặt trên anh, liền phóng bút sửa bài Tống Giao thành đệ nhất, còn Tống Kỳ thì từ đệ nhất (一) thêm vào một nét thành đệ thập ().

Khi ấy mới biết lời vị tăng đã nói quả nhiên không sai.

1 Do điển tích này mà người đời sau thường dùng “năm cành quế” để chỉ việc tích âm đức sinh con cháu

hiển vinh.


Thúc Ngao chôn rắn, sau làm Tể tướng

Tôn Thúc Ngao người nước Sở, thuở thiếu thời thường đi chơi đó đây. Một hôm nhìn thấy con rắn có hai đầu, liền giết đi rồi đem chôn. Về nhà lo buồn bỏ ăn. Người mẹ gạn hỏi sự việc, Thúc Ngao khóc nói rằng: “Con nghe người ta nói rằng ai nhìn thấy rắn hai đầu ắt phải chết. Hôm nay con đã nhìn thấy, sợ rằng phải chết mà bỏ mẹ.”

Người mẹ hỏi: “Hiện giờ con rắn ấy ở đâu?”

Thúc Ngao đáp: “Con sợ người khác nhìn thấy mang hại nên đã giết mang chôn đi rồi.”

Người mẹ nói: “Đừng lo, mẹ nghe nói rằng người làm việc tích âm đức ắt được báo ứng tốt đẹp. Con ngày sau ắt sẽ được hưng vượng nơi đất Sở này.”



Quả nhiên, về sau Tôn Thúc Ngao làm Lệnh Doãn,1 giữ quyền chính nước Sở.

1 Chức Lệnh Doãn của nước Sở tương đương với Tể tướng, quan đứng đầu trong triều đình.


Thư mục kinh sách tham khảo trong Tam giáo



  1. A-dục vương kinh

  2. A-xà-thế vương thọ quyết kinh

  3. Bắc ngụy sử

  4. Bách duyên kinh

  5. Bà-sa luận

  6. Bộ hư kinh

  7. Bút thừa

  8. Cảm ứng thiên khuyến trừng lục

  9. Cát an phủ cựu chí

  10. Chánh pháp niệm xứ kinh

  11. Chiết phục la-hán kinh

  12. Chu lễ

  13. Chu thư dị ký

  14. Cổ sử đàm uyển

  15. Côn sơn huyện chí

  16. Công quá cách

  17. Danh thần ngôn hành lục

  18. Di-lặc hạ sanh kinh

  19. Đại A-di-đà kinh

  20. Đại Bảo Tích kinh

  21. Đại Bát Niết-bàn kinh

  22. Đại Bát-nhã kinh

  23. Đại phương quảng tổng trì kinh

  24. Đại quyền Bồ Tát kinh

  25. Đại tạng nhứt lãm

  26. Đại tập kinh

  27. Đại Trí độ luận

  28. Đạo tạng pháp luân kinh

  29. Đạo tạng toàn tập chú

  30. Đồng nhơn phủ chí

  31. Đường thư

  32. Giải thoát yếu môn



  1. Hán pháp bổn nội truyện

  2. Hán thư

  3. Hiền ngu nhân duyên kinh

  4. Hiện quả tùy lục

  5. Hộ pháp luận

  6. Hoa nghiêm kinh

  7. Hoang chánh bị lãm

  8. Hoằng minh tập

  9. Hoàng minh thông kỷ

  10. Học sĩ yếu châm

  11. Khởi thế nhân bản kinh

  12. Khổng tử tập ngữ

  13. Kim cang kinh giải

  14. Kim sử

  15. Kim thang biên

  16. Kinh luật dị tướng

  17. Lăng nghiêm kinh

  18. Lão tử thăng huyền kinh

  19. Lập thế A-tỳ đàm luận

  20. Lâu thán chánh pháp kinh

  21. Lâu-chí trưởng giả kinh

  22. Lễ ký

  23. Liệt tử

  24. Linh bảo kinh

  25. Lương Cao tăng truyện

  26. Lương hoàng bảo sám

  27. Lương thư

  28. Mặc tử truyện

  29. Minh báo thập di

  30. Minh tường ký

  31. Mộng khê bút đàm

  32. Nam xương phủ chí

  33. Nghiệp báo sai biệt kinh

  34. Ngũ mẫu tử kinh

  35. Nhật minh Bồ tát kinh

  36. Nhật tri lục



  1. Phân biệt công đức kinh

  2. Pháp cú dụ kinh

  3. Pháp giới an lập đồ

  4. Pháp hoa kinh

  5. Pháp hỷ chí

  6. Pháp uyển châu lâm

  7. Phát giác tịnh tâm kinh

  8. Phật tổ thông tải

  9. Phó pháp tạng kinh

  10. Phước báo kinh

  11. Quần tiên châu ngọc

  12. Quảng nhơn lục

  13. Quảng từ biên

  14. Sa-di luật

  15. Sử ký chánh nghĩa

  16. Sử lâm

  17. Tả truyện

  18. Tam giáo bình tâm luận

  19. Tam thiên Phật danh kinh

  20. Tấn thư

  21. Tạp bảo tạng kinh

  22. Tạp thí dụ kinh

  23. Thái thượng thanh tịnh kinh

  24. Thánh học tông truyền

  25. Thiền bí yếu kinh

  26. Thiên nhân cảm thông ký

  27. Thọ-đề-già kinh

  28. Thư kinh

  29. Thượng phẩm đại giới kinh

  30. Thượng thanh kinh

  31. Thượng trực thượng lý biên

  32. Thụy châu phủ chí

  33. Thủy sám duyên khởi

  34. Tiểu học

  35. Tiêu ma an chí kinh

  36. Tịnh minh chân kinh



  1. Tô châu phủ chí

  2. Tỏa vi quản kiến

  3. Tống sử

  4. Triều dã thiêm tải

  5. Trúc song tam bút

  6. Trường sanh yếu chỉ

  7. Truy môn sùng hành lục

  8. Truyền đăng lục

  9. Tú hổ hiên thứ tập

  10. Tứ phần luật

  11. Tư trị thông giám

  12. Tùng giang phủ chí

  13. Tùy đường kỷ sự

  14. Tùy thư

  15. Ưu-bà-tắc giới kinh

  16. Vân cấp thất tiên

  17. Văn hiến thông khảo

  18. Vận ngữ dương thu

  19. Văn Xương hóa thư

  20. Viên châu phủ chí

  21. Xuất diệu kinh

  22. Xương lê văn tập





Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương