Nguyên tác



tải về 32.39 Mb.
trang54/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   130

NHÀ GIÀU SANG PHẢI NÂNG ĐỠ THÂN THÍCH



Giảng rộng

Người giàu sang nên tự suy nghĩ rằng: “Đều sinh làm người cả, sao người kia phải chịu cảnh nghèo khổ, sao ta được giàu sang? Ắt hẳn do đời trước ta đã biết gieo trồng đôi chút phước lành, còn người kia thì không. như đời trước ta chưa từng làm điều hiền thiện, đời nay làm sao được thụ hưởng như thế này?”



Nghĩ như thế thì trong lúc đang được hưởng phước ắt phải lo tính việc gieo trồng phước đức. Cũng giống như ăn quả phải giữ lại hạt gieo trồng cho năm sau, hoặc cũng giống như thắp một ngọn đèn dầu, phải nghĩ đến việc châm thêm dầu trước khi đèn

1 Chữ dĩnh () nghĩa khác lạ, hết sức khác thường.

tắt.

Người thế gian thường cho rằng sự giàu sang thể hiện ra dung mạo con người, nếu gặp lúc nguy nan gấp rút vẫn giữ được dung mạo ung dung, không lộ vẻ quẫn bách ra mặt, ắt phải người giàu sang. Nhưng với những kẻ lệ cho tiền bạc, lúc nào cũng lo sợ những người thân thích đến phiền nhiễu vay mượn nên trước đã tự làm ra vẻ túng quẫn khốn khó, khiến người khác muốn nhờ cậy cũng khó lòng mở miệng. Với những kẻ ấy, nếu xét về tiền bạc của cải thì quả giàu có, xét theo dung mạo thì e rằng không đúng thật.



Luận Trang nghiêm1 nói rằng: “Người biết đủ người giàu nhất.” Kinh Ưu-bà-tắc giới2 dạy rằng: “Nếu nhiều tiền bạc của cải nhưng không thể làm việc bố thí giúp người, thì vẫn chỉ kẻ nghèo khốn thôi.” Những lời ấy thật đúng lắm thay!
Trưng dẫn sự tích
ĐÃI CANH RAU THÀNH TÊN GỌI3

Đời Bắc Tống, vào thời Tống Thái Tông, Trương phụ trách Sử quán,4 trong nhà lúc nào cũng đãi ăn rất nhiều khách.

Một hôm, Tống Thái Tông hỏi Trương Bí: “Vì sao nhà ông lại nhiều khách đến ăn uống thế?” Trương đáp: “Đó đều những thân thích, bằng hữu của hạ thần nơi quê cũ. Họ những





  1. Luận Trang nghiêm, nói đủ Đại thừa Trang nghiêm kinh luận (大乘莊嚴經論), được xếp vào Đại Chánh

tân tu Đại tạng kinh thuộc tập 31, kinh số 1604, tổng cộng 13 quyển, do Bồ Tát Di-lặc thuyết kệ, Bồ Tát Trước tạo luận, ngài Ba-la-phả-mật-đa-la dịch sang Hán ngữ vào đời Đường. Hiện đã bản Việt dịch của Quảng Minh, Nguyễn Minh Tiến hiệu đính, NXB Tôn giáo, 2013.

  1. Kinh Ưu-bà-tắc giới (優婆塞戒經), được xếp vào Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh thuộc tập 24, kinh số 1488,

tổng cộng 7 quyển, do ngài Đàm-vô-sấm dịch sang Hán ngữ vào đời Bắc Lương. Đoạn này trích từ quyển 4, bắt đầu từ dòng thứ 27, trang 1056, tờ a. Nguyên bản kinh nói chi tiết hơn: 若多財寶自在無礙有良福田, 內無信心不能奉施, 亦名貧窮。 (Nếu người có nhiều tiền bạc của cải không thiếu món gì, nhưng gặp cơ hội gieo trồng ruộng phước trong lòng lại không đức tin, không thể làm việc bố thí cúng dường, đó cũng gọi kẻ nghèo khốn. )

  1. Trích từ sách Tống sử - 宋史. (Chú giải của soạn giả)

  2. Sử quán: quan được triều đình giao cho việc ghi chép Quốc sử.

người nghèo khó, không kiếm đủ miếng ăn. Thần được hưởng bổng lộc triều đình, cũng xem chút dả, nên các vị ấy thường đến nhà thần ăn uống, bất quá cũng chỉ cơm rau đạm bạc mà thôi.”

Một hôm, Tống Thái Tông sai người bất ngờ đến nhà Trương Bí, đúng vào lúc khách đang ăn uống, quan sát thấy quả đúng chỉ cơm gạo thô với canh rau thôi. Thái Tông hết lời khen ngợi, nhân đó gọi ông Trương Thái Canh.1

Lời bàn

Vào đời Xuân Thu, Án Anh làm Tể tướng nước Tề, trong suốt 30 năm chỉ mặc mỗi một chiếc áo hồ cừu, tế tự dùng một cái đùi lợn nhỏ không đủ che trọn đĩa, thế người thân trong ba họ2 đều được hưởng nhờ sự giúp đỡ, chia sẻ. Phạm Văn Chánh tự mình suốt đời sống nghèo thanh bạch, nhưng thân tộc nương dựa vào ông để sống qua ngày đến hơn trăm nhà. Do đó mà có thể biết rằng, nếu muốn giúp đỡ cưu mang thân tộc, thì trước tiên phải tự mình biết giữ theo nếp sống kiệm ước thanh bần.


CHUYỆN VUI THÍCH NHẤT3

Vào lúc La Duy Đức nhận chức quan Ninh Quốc thuộc tỉnh An Huy, một hôm đến yết kiến Lưu Dần, sự vui mừng lộ ra nét mặt, nói rằng: “Hôm nay tôi một việc cực kỳ hân hoan thích ý.” Lưu Dần gạn hỏi, Duy Đức đáp: “Trong gia tộc tôi hơn 10 người nghèo khổ, gặp lúc mất mùa tìm đến nhà tôi. Hôm nay tôi mang hết tiền bạc dành dụm được trong nhà ra giúp đỡ, hết thảy mọi người trong nhà tôi đều hoan hỷ tán thành, không ai trở ngại. Vì thế mà tôi hết sức hân hoan vui thích.”



  1. Trương Thái Canh (張菜羹): hai chữ thái canh (菜羹) nghĩa canh rau.

  2. Chỉ họ cha, họ mẹ họ vợ.

  3. Trích từ sách Công quá cách - 功過格. (Chú giải của soạn giả)



Lời bàn

Sách Cảnh hành lục nói rằng: “Nhà giàu sang phú quý, nếu như người thân thích nghèo khó tìm đến, ấy chính là khí tượng của người trung hậu phước đức.” Hiện nay lại có những kẻ ngược lại xem việc đó như điều sỉ nhục nên lấy làm chán ghét, thật hẹp hòi xấu xa biết bao!







Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương