Nguyên tác


NGẤM NGẦM TRỪ DỨT TAI HỌA



tải về 32.39 Mb.
trang49/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   130

NGẤM NGẦM TRỪ DỨT TAI HỌA

Giữa trụ mênh mông, thế nào cũng lúc xuất phát những bậc anh hùng tài năng kiệt xuất. Điều quan trọng phải biết vận dụng tài trí hơn người theo những khuynh hướng chân chánh, ắt sẽ thành những bậc cứu thế lưu danh như Trương Lương, Chu Bột, Trần Bình, Tiêu Hà...1 Bằng như vận dụng vào chỗ vạy xấu ác, ắt sẽ trở thành những kẻ như Vương Mãng, Đổng Trác, Tư Mã Ý, Tào Tháo...2

Từ khi thiết đặt chế độ thi cử khoa bảng, tự nhiên khiến cho người ta ngay từ thuở thiếu thời đã lao vào những chuyện bút nghiên giấy mực, hết năm này sang năm khác, bỗng chốc nhìn lại đã đến lúc tóc bạc răng rụng. Trong suốt thời gian ấy, quả không ít người đè nén được tính khí gian hùng, trừ bỏ được tâm tánh giảo hoạt. Lại riêng những bậc tài trí kiệt xuất hơn người, công danh lợi lộc chẳng động tâm, liền lui về những chốn tùng lâm tĩnh mịch, sớm chiều kinh kệ, cầu học đông tây, xem công danh như áng mây trôi, nhìn sống chết khác nào giấc mộng. Lại có những kẻ tính khí ngang bướng ngỗ nghịch, nhưng nhờ niệm Phật tu thiền được chuyển hóa, ngấm ngầm trừ dứt được những nguyên nhân mang đến tai họa. Chẳng thể biết được số người như thế đã lên đến hàng bao nhiêu ngàn vạn vạn người, liệu có thể nói những lợi lạc mang lại cho xã hội như thế là nhỏ nhặt được sao?

Lời bàn

Khổng tử soạn thành sách Xuân Thu, khiến cho bọn loạn thần nghịch tử khi xem đến đều rúng động kinh sợ. Thế thì bọn chúng sợ những gì? Đó sợ tiếng xấu để lại muôn đời sau khi chết. Nhưng đó chỉ chuyện của thời đạo đức văn minh hãy còn hưng thịnh. Nếu bọn loạn thần nghịch tử của đời sau này,





  1. Đây đều những bậc tài trí hơn người, khai quốc công thần của triều Hán, giúp Hán Cao Tổ bình định

thiên hạ về một mối, chấm dứt một thời kỳ loạn lạc chiến tranh kéo dài rất lâu.

  1. Đây những nhân vật tuy tài mưu lược nhưng hành vi gian ác, xảo trá gây hại rất nhiều người.

khi đạo đức đã suy thoái, ắt cũng chẳng sợ việc tiếng xấu truyền lưu. Hơn nữa, cũng chẳng riêng kẻ loạn thần nghịch tử, đến như rất nhiều người được xưng trí thức, đa phần cũng chẳng hề biết đến sách Xuân Thu!



Vậy nên phải nương theo giáo lý nhà Phật mà chỉ ra cho mọi người thấy rằng, đời sống này ngắn ngủi không thường còn, sau khi chết nhất định phải thọ lãnh nghiệp báo; những kẻ bất trung bất hiếu, tạo nhiều ác nghiệp ắt phải đọa làm súc sinh, ngạ quỷ. Khi ấy mới biết rằng suốt đời vất vả chạy theo bao tâm niệm gian tà, lập nhiều mưu ma chước quỷ, rốt cuộc cũng chẳng được gì, nhưng đời sau phải chịu muôn điều khổ não, chung quy cũng chỉ do chính mình tự tạo. Hồi tưởng lại những khi đấu tranh giành giật, mưu đồ vương, nay hốt nhiên thảy đều tan nhanh như sương sớm.

Đáng mừng thay, từ khi đạo Phật đến nay, biết bao kẻ loạn thần nghịch tử phải run sợ, biết bao kẻ gian trá xấu xa phải khiếp đảm, khiến cho người người ngày càng hướng thiện, nhưng lắm kẻ dường như chẳng biết nhờ ai được sự tốt đẹp như thế. Bản thân tôi xem trong giáo pháp đại của đức Như Lai mà nhận biết được hết thảy những điều ấy.



Trưng dẫn sự tích
QUẢ BÁO TỨC THỜI CỦA KẺ HỦY BÁNG GIÁO PHÁP1

Quan đồ thời Bắc Ngụy Thôi Hạo,2 học nhiều biết rộng, tài trí hơn người, được Thái Đế3 hết sức tin dùng, ưu ái. Nhưng ông vốn không tin Phật pháp, thường khuyên vua làm những việc hủy hoại giáo pháp, tiêu diệt Tăng-già. Ông thấy vợ Quách thị tụng kinh Phật thì nổi giận đốt kinh.

Thôi Hạo có 2 người em là Thôi Di và Thôi Mô, hết sức kính tín Tam bảo. Mỗi khi nhìn thấy tượng Phật, cho đang chỗ đất bùn cũng nhất định quỳ xuống lễ lạy. Thôi Hạo thấy vậy thì cười nhạo, hết lời bài xích.

Về sau, Thôi Hạo liên quan trong việc chép quốc sử mà làm cho Đế nổi giận, nhốt vào cũi trên xe đưa ra thành phía nam, bị đánh đập tra tấn cực kỳ tàn khốc. Lại cho 10 người vệ sĩ cùng lúc tiểu tiện lên người ông, nhục nhã đau đớn, than khóc rất thê thảm, người đi đường ai nấy đều nghe thấy. Từ xưa đến nay, thân làm đến trọng thần chấp chính cuối cùng phải chịu khổ nhục đến như Thôi Hạo thật chưa từng có. Toàn gia tộc họ Thôi bất luận già trẻ đều bị mang ra xử tử hình, chỉ riêng Thôi Di Thôi do không cùng chí hướng với Thôi Hạo nên đặc biệt được miễn tội.4

Lời bàn

Sau khi Thái Đế hủy diệt Phật pháp, vị sa môn Đàm Thủy chống tích trượng đi thẳng vào hoàng cung. Thái Đế





  1. Trích từ sách Ngụy thư - 魏書. (Chú giải của soạn giả)

  2. Thôi Hạo tên tự Uyên, quảng văn bác học, mưu trí hơn người, giữ nhiều chức vụ quan trọng thời

Bắc Ngụy. Không rõ năm sinh của ông, nhưng mất vào năm 450.

  1. Tức Ngụy Thái Võ Đế, sinh năm 408 và mất năm 452.

  2. Về vụ án Thôi Hạo, không chỉ một họ Thôi bị tru diệt. Sách Ngụy thư (魏書- sách viết về lịch sử thời Bắc Ngụy)

ghi lại rằng: “Tháng 6 năm Chân Quân thứ 11 (450) tru diệt Thôi Hạo, họ Thôi Thanh Hà, họ Phạm Dương, họ Quách Thái Nguyên, họ Liễu Đông, thân nhân với Thôi Hạo nên đều bị giết hết cả tộc.

sai người bắt mang ra chém, nhưng đao chém không gây được thương tích cho ngài. Vua giận lắm, đích thân đến tận nơi rút đao chém, vị sa môn ấy cũng không hề hấn gì. Vua sai mang ném vào chuồng cọp. Cọp vừa nhìn thấy đại bỗng khiếp sợ nằm mọp xuống sát đất, bất động. Vua lại truyền đưa đạo Khấu Khiêm đến, bảo đi lại gần chuồng cọp. Cọp lập tức gầm lên, nhe răng muốn cắn. Vua kinh sợ, liền thỉnh Đại Đàm Thủy lên đại điện, lễ bái sám hối tội trước, xin hứa sẽ khôi phục lại Phật giáo.1



Than ôi! Các bậc thánh trong Tam giáo, vị nào cũng chỉ muốn giáo hóa con người đến chỗ hiền thiện thôi, lẽ nào lại thể so sánh cho rằng chỗ lập giáo của mỗi đạo sự hơn kém nhau? Tần Thủy Hoàng lầm tin mưu kế của Tư, thực hiện chủ trương đốt hết sách vở, chôn sống Nho sĩ, rốt cùng bỏ mạng tại Sa Khâu, còn bị giết sạch cả họ. Các vua đời Đông Hán như Hoàn Đế, Linh Đế, đời Đường như Chiêu Tông, Tuyên Tông, đều do muội sủng ái tin lời bọn hoạn quan giết hại những bậc danh trong thiên hạ. Rốt cuộc những kẻ bày mưu đều gánh chịu tai họa mất mạng, các vua ấy thì chịu họa mất nước.2

Ngụy Thái Đế muội nghe lời Thôi Hạo, phá chùa chiền, đốt kinh Phật, chưa được 3, 4 năm thì Thôi Hạo mang họa cả họ bị tru diệt, cha con Thái Đế đều chết không an ổn.3

Chu Đế lầm nghe theo lời Vệ Nguyên Tung hủy diệt giáo pháp, chưa quá 3, 4 năm thì Nguyên Tung bị giáng tội chết, Chu Đế mắc bệnh lạ, toàn thân nóng nảy như lửa đốt, rốt lại chỉ mới 36 tuổi đã bỏ mạng, trước giờ chết nhìn thấy số điều




  1. Xem trong Bắc sơn lục -北山錄. (Chú giải của soạn giả)

  2. Xem những điều này trong sách Tư trị thông giám -資治通鑒. (Chú giải của soạn giả)

  3. Xem trong sách Ngụy thư - 魏書. (Chú giải của soạn giả)

xấu ác thảm thương, thật không nỡ kể ra đây.1



Đường Tông tin theo Triệu Quy Chân, Đức Dụ, phá bỏ chùa chiền khắp nơi. Chưa được một năm, Quy Chân bị tội chết, Đức Dụ cũng bị đày đến chết tại Nhai Châu. Đường Tông thì chết lúc mới 32 tuổi, không con nối dõi.2

Các vua đời Ngũ quý,3 không ai tài trí hơn Chu Thế Tông, chỉ điều không biết tin kính Phật pháp, thậm chí về sau cho nấu chảy tượng Phật lấy đồng đúc tiền. Thế nên không quá 6 năm thì mất nước về tay Triệu Khuông Dận của Bắc Tống.4



Rốt cùng xem lại, nhà Tần hủy phá đạo Nho, chỉ sau 30 năm thì Nho giáo hưng thịnh trở lại; các triều Hán, Đường những lúc khắt khe tàn hại các bậc danh trong thiên hạ, nhưng chẳng mấy năm sau thì giới phu cũng dần dần phát triển như trước. Đời Bắc Ngụy Thái Đế hủy phá Phật pháp, chỉ sau 7 năm thì đạo Phật được khôi phục; đời Chu Đế hủy phá Phật pháp, chỉ sau 6 năm thì đạo Phật cũng được khôi phục; Đường Vũ Tông hủy phá Phật pháp, không quá một năm sau thì đạo Phật lại khôi phục; đó chẳng phải ngửa mặt lên trời phun nước bọt, hóa ra tự làm dơ mặt mình đó sao?

Thôi Hạo hai kẻ nặng tội nhất trong việc diệt Nho hủy Phật, nên ngay trong đời đã phải chịu quả báo diệt thân cực kỳ lạ lùng thảm khốc. Tống Huy Tông tuy làm việc sửa đổi chùa chiền Phật giáo thành đạo quán của Đạo giáo, nhưng chưa đến nỗi hủy diệt Chánh pháp, nên tự thân ông ta tuy chịu sự nhục nhã, nhưng vận nước vẫn được nối dài. Đó đều những chuyện đời trước hết sức ràng, thể khảo chứng được. Nguyện cho người người trong thiên hạ đều thể nhận hiểu được ý nghĩa của việc thực hành rộng khắp theo Tam giáo, người theo Nho


  1. Xem trong sách Chu thư - 周書. (Chú giải của soạn giả)

  2. Xem trong sách Đường thư - 唐書. (Chú giải của soạn giả)

  3. Ngũ quý: chỉ năm triều đại gồm Hậu Lương, Hậu Đường, Hậu Tấn, Hậu Hán và Hậu Chu.

  4. Xem trong sách Thông giám -通鉴. (Chú giải của soạn giả)



giáo, kẻ theo Đạo giáo hay người tin Phật giáo, thảy đều thực hành theo lời dạy của đạo mình, đồng tâm hiệp lực trong việc giáo hóa, mang lại sự an ổn cho hội, không còn xung khắc báng bổ lẫn nhau. Được như thế quả thật cùng may mắn cho tất cả chúng sinh.
Phụ đính 2 mục hỏi đáp về tăng

Hỏi: Các vị tăng không bỏ công cày ruộng dệt vải, chỉ ngồi thọ hưởng cúng dường, thật hao phí lương thực, vải vóc trong xã hội, như vậy mang lại những lợi ích gì?

Đáp: Trong hội rất nhiều hạng người không cày ruộng vẫn cơm ăn, đâu chỉ riêng các vị tăng sĩ? như các vị ấy không xuất gia, chẳng lẽ lại không tiêu tốn lương thực, vải vóc? Nếu tiêu tốn lương thực, vải vóc, liệu nhất định phải do các vị ấy tự cày ruộng, dệt vải chăng? Huống chi, nếu họ làm người thế tục thì chẳng phải chỉ một thân một mình, ắt còn phải có thêm vợ con quyến thuộc, tôi tớ giúp việc... nên sự tổn phí còn hơn gấp nhiều lần, sao thể so với cuộc sống tăng lữ chỉ một y một bát, rày đây mai đó giáo hóa người đời?

Người đời dùng da chồn lông cáo làm thành mão quan tôn quý; gấm vóc trang điểm làm thành y phục sang trọng; lên núi cao, xuống biển sâu tìm về đủ các món ngon vật lạ, những người thụ hưởng các thứ ấy, xét kỹ ra đều những kẻ không cày cơm ăn. Vậy thử hỏi những kẻ ấy ai? tăng sĩ chăng? Là người thế tục chăng?

Trong chốn thế tục, những hầu thiếp được yêu mến khi trang sức trên người thật chẳng tiếc châu ngọc quý báu; những đào hát diễn viên chốn cung đình cũng dùng toàn đai ngọc mũ vàng; hoặc như những sòng bạc thâu đêm suốt sáng hoang phí bạc tiền; hoặc những kẻ kết thành đảng ăn chơi, rượu thịt ê hề... Những kẻ không làm ăn như thế quả thật nhiều đến

mức lấy xe mà chở, lấy đấu mà đong cũng không hết được, sao không nhắm đến bọn họ trừ khử, lại chỉ biết quy lỗi vào hàng tăng sĩ?



Lẽ nào những kẻ phàm tục, xấu ác, hèn kém lại được thụ hưởng y phục gấm vóc, món ăn trân quý, còn bậc hiền nhân thấy thật tánh, chân tâm lại không xứng đáng thọ dụng áo vải thô, cơm dưa muối hay sao?

Tôi thường nghe lắm kẻ chuyên đi công kích người không đồng quan điểm với mình, thật không khỏi chút bất bình.

Hỏi: hội ngày xưa 4 thành phần sĩ, nông, công, thương. hội ngày nay lại thêm 2 thành phần nữa tăng sĩ với đạo sĩ, thành cả thảy đến 6 thành phần. Một nhà làm ruộng mà đến sáu nhà ăn, một nhà sản xuất vật dụng đến sáu nhà dùng, như vậy làm sao khỏi đi đến chỗ nghèo đói rồi sinh ra trộm cắp khắp nơi?

Đáp: Nếu số người tiêu thụ lương thực giảm xuống, lúa thóc ắt không bán ra được, nông dân tất nhiên bị tổn hại. Nếu số người sử dụng vật dụng giảm đi, vật dụng làm ra không bán được, ắt công nhân cũng bị tổn hại. Cho nên, nguồn lợi của nông dân chính chỗ nhiều người tiêu thụ lúa thóc, nguồn lợi của công nhân chính chỗ nhiều người tiêu thụ vật dụng.

Thử hỏi, những người ăn lúa thóc của nông dân, dùng vật dụng của công nhân làm ra, lại ngang nhiên lấy không của họ được chăng? Hay phải bỏ tiền ra mua? Giá như không mua thể lấy dùng, tất nhiên số ấy càng đông càng tai hại. Còn nếu như người dùng đều bỏ tiền mua vẫn cứ cho là gây hại cho hội, thì lẽ nào như các nhà buôn bán lớn, mỗi ngày bán ra hàng hóa trị giá cả ngàn nén bạc, cha mẹ vợ con họ nhìn thấy như thế lại phải đau đớn khóc lóc chăng? Những người thắc mắc như thế quả cổ hủ, chẳng hiểu việc đời, thật không đáng để nói đến.







Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương