Nguyên tác



tải về 32.39 Mb.
trang33/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   130

NĂM DẶM BỒN ĐỒNG

Ngày xưa, tại nước Câu-lưu-xa vị vua tên Ác Sinh. Một hôm, vua nhìn thấy con mèo vàng từ phía đông bắc của đại sảnh đi vào rồi chui xuống đất chỗ góc tây nam. Vua liền ra lệnh khai quật ngay chỗ góc nhà ấy lên, tìm được một cái bồn bằng đồng, trong 3 hộc, đều chứa đầy những đồng tiền vàng. Từ chỗ cái bồn ấy đào sâu xuống một chút lại gặp một cái bồn bằng đồng nữa, cũng 3 hộc cũng chứa đầy tiền vàng bên trong. Tiếp tục đào xuống thì tìm được thêm cái bồn thứ ba, cũng giống hệt như vậy. Lại từ chỗ đào được ấy, tiếp tục tìm ra quanh đó thì cứ cách khoảng một bước đi lại tìm được bồn đồng chứa tiền vàng, như vậy rộng ra đến 5 dặm đều tìm được rất nhiều bồn đồng chứa tiền vàng như vậy.

Vua cho việc quái dị, trong lòng sinh nghi, liền tìm đến chỗ Tôn giả Ca-chiên-diên thưa hỏi. Tôn giả đáp rằng: “Vào đời quá khứ cách nay 91 kiếp, đức Phật ra đời hiệu Tỳ-bà-thi.1 Sau khi đức Phật ấy nhập Niết-bàn, một vị tỳ-kheo đi khất thực đến ngã đường liền ngồi xuống, muốn giáo hóa mọi người nên chỉ tay vào bát nói rằng: ‘Nếu ai biết mang tiền bạc cất vào trong thành quách kiên cố này,2 thì bất luận vua chúa, kẻ trộm cướp, cho đến các nạn lớn như lụt, hỏa hoạn, thiên tai, cũng đều không thể cướp mất đi tài sản của người ấy.’

“Có một người nghèo nghe vị tỳ-kheo nói thế thì hết sức hoan hỷ phấn khích, nhân lúc ấy lại vừa bán củi chợ được 3 đồng tiền, liền cúng dường tất cả vào trong bát. Cúng dường xong, người ấy quay về nhà cách đó 5 dặm, cứ mỗi bước đi trên đường đều sinh


  1. Tức vị Phật thứ 998 trong số 1000 vị Phật của kiếp Trang nghiêm. (Chú giải của soạn giả)

  2. Ý ngài chỉ đến việc dùng tài vật, tiền của để cúng dường vào bát.



tâm hoan hỷ. Về đến trước cửa nhà rồi, trước khi vào nhà lại quay về hướng vị tỳ-kheo thành tâm đảnh lễ, phát tâm bố thí rồi mới vào. Người nghèo khổ ngày xưa ấy, nay không phải ai khác, chính đại vương đó.”1

Lời bàn

Khi đức Phật đang tại thành Xá-vệ, người phụ nữ với tâm chí thành dâng cúng một bát cơm. Đức Phật dạy rằng phước đức của người phụ nữ ấy rất lớn. Chồng của người phụ nữ ấy nghe rồi trong lòng rất hoài nghi, không tin rằng chỉ cúng dường một bát cơm nhỏ lại được phước rất nhiều như lời Phật dạy. Đức Phật liền gọi người ấy đến hỏi rằng: “Ông thấy cây ni-câu-đà2 cao lớn như thế nào chứ?”

Người kia thưa: “Dạ thấy, cây ấy cao chừng 4 đến 5 dặm, mỗi năm rụng quả xuống ước chừng vạn hộc.”3

Đức Phật lại hỏi người ấy hạt cây ni-câu-đà lớn hay nhỏ, người ấy đáp: “Chẳng qua cũng chỉ nhỏ bằng hạt cải.”



Đức Phật dạy: “Lòng đất chỉ sự vật tình gieo vào đó một hạt giống nhỏ bằng hạt cải, về sau thể thu được mỗi năm đến vạn hộc quả, huống chi con người vốn tâm thức, nếu thể chí thành dâng cúng lên đức Như Lai một bát cơm, sao lại nghi ngờ không thể được phước báo lớn lao?”

Hai vợ chồng người kia nghe lời Phật dạy tâm ý liền thông suốt thấu rõ, không còn hoài nghi nữa.





  1. Phần này trích từ Tạp bảo tạng kinh - 雜寶藏經. (Chú giải của soạn giả) Tuy nhiên, khi tra cứu lại chúng

tôi không tìm thấy câu chuyện này trong Tạp bảo tạng kinh (Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh, tập 4, kinh số 203, tổng cộng 10 quyển, do 2 ngài Kiết-ca-dạ Đàm Diệu cùng dịch), chỉ thấy ghi trong sách Pháp uyển châu lâm (法苑珠林 - Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh, tập 53, kinh số 2122, tổng cộng 100 quyển, do ngài Đạo Thế soạn vào đời Đường) với câu mở đầu Tạp bảo tạng kinh vân - 雜寶藏經云. thể tiên sinh An Sỹ đã căn cứ câu này cho câu chuyện nằm trong Tạp bảo tạng kinh. Ngoài ra, sau khi đối chiếu thấy một vài chi tiết không hoàn toàn giống với trong nguyên bản sách Pháp uyển châu lâm, chúng tôi cũng đã điều chỉnh lại trong khi dịch để nội dung được ràng, mạch lạc hơn. Nội dung

trích dẫn này được bắt đầu từ dòng thứ 26, trang 887, tờ c của sách Pháp uyển châu lâm, quyển thứ 81.

  1. Tên một loài cây Ấn Độ. (Chú giải của soạn giả)

  2. Đơn vị đong lường ngày xưa, mỗi hộc bằng 10 đấu.



Những người phước mỏng sinh vào thời mạt pháp, kiến giải hết sức hẹp hòi, nghe chuyện “năm dặm bồn đồng” này làm sao thể không khởi lên mối nghi “bát cơm nhỏ, phước báo lớn” như người xưa?
CÚNG DƯỜNG ĐƯỢC MỘT THÁNG1

Trong thành Xá-vệ một nhà kia hết sức nghèo khổ, trong sân nhà có một cây nho, muốn hái một chùm để dâng lên cúng dường các vị tỳ-kheo. Lúc ấy, nhằm khi quốc vương đã lời cầu thỉnh chư tăng thọ nhận cúng dường trong suốt một tháng, ngày nào vua cũng dâng cúng đồ ăn thức uống. vậy, người nhà nghèo không hội để cúng dường, phải chờ đợi hết một tháng đó mới thể mang chùm nho đến dâng cúng lên một vị tỳ-kheo. Vị tỳ-kheo thọ nhận rồi bảo rằng: “Ông đã cúng dường được một tháng rồi.” Người nghèo không hiểu, thưa hỏi lại: “Con chỉ dâng cúng một chùm nho, sao ngài lại nói đã cúng dường được trọn một tháng?”

Vị tỳ-kheo dạy: “Tuy chỉ một chùm nho này, nhưng ông đã khởi tâm từ một tháng trước, luôn nghĩ nhớ đến việc cúng dường không lúc nào gián đoạn, như vậy chẳng phải đã cúng dường được một tháng rồi sao?”



Lời bàn

Xét về sự việc thì bố thí cúng dường vốn thể gián đoạn, nhưng tâm niệm bố thí cúng dường thì không nên gián đoạn, phải giữ cho niệm niệm nối nhau không dứt thì mới thể vun bồi được hạt giống Bồ-đề. Việc cúng dường cơm nước cho các chùa chiền, tự viện... mang lại lợi ích lớn lao nhất, giúp cho người cúng dường kia trong chỗ tự mình không hay biết



1 Trích từ sách Pháp uyển châu lâm - 法苑珠林. (Chú giải của soạn giả) Nội dung đoạn này lược ý chứ

không trích nguyên văn, bắt đầu từ dòng thứ 14, trang 609, tờ b, quyển 41 của sách Pháp uyển châu lâm. Sách này ghi trích dẫn từ Tạp thí dụ kinh nội dung khác biệt đôi chút. Chúng tôi trong lúc Việt dịch đã căn cứ nguyên bản này để thêm vào một số chi tiết giúp đoạn văn trên được ràng hơn.

tự nhiên mỗi ngày đều cúng dường Tam bảo.


GIEO TRỒNG PHƯỚC ĐỨC TRÊN ĐẦU NGÓN TAY1

Xưa người trưởng giả tên A-cưu-lưu, vốn không tin rằng sau khi chết còn kiếp sau, cũng không tin lẽ nhân quả, thiện ác. Ngày kia, A-cưu-lưu với 500 người khách buôn mang theo rất nhiều vàng ngọc châu báu, dự định cùng nhau thực hiện một chuyến buôn xa. Không may cả đoàn cùng lạc vào một con đường hết sức hiểm trở, đi suốt ba, bốn ngày qua mà chẳng nhìn thấy một ngọn cỏ, không tìm được một giọt nước, trong khi lương thực, nước uống mang theo đều đã cạn hết. Tình thế cùng nguy ngập, ắt không thể tránh khỏi phải chết vì đói khát.



Khi ấy, trưởng giả A-cưu-lưu trong lúc đi loanh quanh tìm nguồn nước bỗng gặp một vị thần cây, liền đem việc nguy khốn đói khát của mình nói với thần. Vị thần đưa cánh tay phải lên, từ các ngón tay của ông liền hóa ra rất nhiều thức ăn, nước uống, cung cấp đầy đủ cho A-cưu-lưu cả những người cùng đi đều thoát khỏi cơn đói khát.

Trưởng giả A-cưu-lưu liền thưa hỏi: “Thần nhờ phước đức khả năng biến hóa từ ngón tay ra thức ăn, nước uống như thế?”

Vị thần đáp: “Trước đây vào thời đức Phật Ca-diếp, ta là một người nghèo, thường ngồi bên lề đường nơi cửa thành chuyên làm việc lau kính cho người. Mỗi khi thấy vị sa môn nào vào thành khất thực, ta liền đưa cánh tay phải lên chỉ đường, chỉ cho vị ấy biết nhà nào trong thành thể đến khất thực được. Lại khi thấy vị ấy khất thực được đầy bát trở về, ta liền sinh tâm hoan hỷ cùng. Ta làm như thế không chỉ một hai ngày rất lâu


1 Trích từ kinh Thí dụ - 譬喻經. (Chú giải của soạn giả) Tuy nhiên, kinh Thí dụ một bản kinh ngắn chúng

tôi đã xem qua, hoàn toàn không câu chuyện này, lẽ đã sự nhầm lẫn. Chúng tôi lại tìm thấy đúng câu chuyện này trong kinh Phật thuyết A-cưu-lưu - 佛說阿鳩留經, được xếp vào Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh, tập 14, kinh số 529, bắt đầu từ dòng thứ 28, trang 804, tờ a. Trong nguyên bản kinh thì đây một câu chuyện dài với nhiều chi tiết hơn, soạn giả đã lược ý từ đó viết lại chứ không trích nguyên văn kinh.

dài. Nhờ phước báo đó ngày nay mọi thứ cần dùng chỉ đưa ngón tay chỉ ra có.”

Trưởng giả A-cưu-lưu nghe qua câu chuyện của vị thần cây, trong lòng sáng tỏ, thấu lẽ nhân quả, từ đó về sau hết lòng tu tập hạnh bố thí, mỗi ngày đều cúng dường cho rất nhiều vị tăng. Sau khi chết ông liền được sinh lên tầng trời thứ hai, cung trời Đao-lợi, làm vị thiên nhân rải hoa trời.

Lời bàn

Người không trí tuệ thì nhiều tài sản cũng không thể gieo trồng phước báo. Người trí tuệ thì không tài sản cũng thể gieo trồng phước báo. Nếu học làm theo như vị thần cây kia, ắt tài sản của người khác cũng thể trở thành hữu dụng cho ta. Khi chỉ đường làm lợi lạc cho người khác, ruộng phước từ nơi ngón tay chỉ được rộng sâu; ngợi khen khuyến khích người khác làm việc thiện, ruộng phước từ nơi lời nói được rộng sâu; bôn ba xuôi ngược giúp người, ruộng phước từ nơi đôi chân được rộng sâu... Quay nhìn lại khắp thân thể mình, từ tai, mắt đến tay, chân... thật không bộ phận nào lại không thể giúp ta gieo trồng ruộng phước. Thật đại lắm thay! Phật pháp quả thật mang lại lợi ích cho muôn người, những kẻ phàm tục tầm thường làm sao được trí tuệ sáng suốt hiểu được như thế?


THÂN HÌNH XẤU XÍ, THANH ÂM TỐT ĐẸP1

Vua Ba-tư-nặc một hôm dẫn quân đi ngang tinh Kỳ Viên, nghe tiếng một vị tỳ-kheo tụng kinh, thanh âm hết sức hay lạ, thu hút. Vua liền tìm đến khấu đầu lễ Phật xin được diện kiến vị tỳ-kheo ấy, dâng cúng 10 vạn đồng tiền. Đức Phật dạy: “Nhà vua hãy cúng tiền trước rồi sẽ gặp thầy ấy sau. Nếu vua gặp thầy ấy


1 Trích từ kinh Hiền ngu nhân duyên - 賢愚因緣經. (Chú giải của soạn giả) Đoạn này không trích nguyên

văn chỉ lược ý từ kinh văn, bắt đầu từ dòng thứ 10, trang 424, tờ b, thuộc quyển 11 của kinh Hiền ngu (13 quyển), được xếp vào Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh, tập 4, kinh số 202.

trước, ắt sẽ không khởi tâm cúng dường nữa.”

Vua liền mang tiền đến cúng dường trước. Sau đó được gặp vị tỳ-kheo mới thấy vị này hình dung cực kỳ xấu xí, lại thấp bé vô cùng. Vua quả nhiên sinh tâm hối tiếc việc cúng dường. Vua liền thưa hỏi, muốn biết nhân duyên đời trước.

Đức Phật dạy: “Ngày xưa, sau khi đức Phật Ca-diếp nhập Niết-bàn, một vị vua dựng tháp thờ Phật, giao cho 4 vị quan cùng lo đốc thúc việc xây dựng. Trong đó một vị lười nhác không tận lực, liền bị vua quở trách. Vị quan ấy bị quở trách thì giận lắm, thốt ra lời rằng: “Cái tháp quái này to lớn quá, biết chừng nào mới xây cho xong được!” Do phát ra lời bực dọc oán hận đối với việc xây dựng tháp Phật, nên trong suốt 500 kiếp sinh ra đều phải chịu hình dung cực kỳ xấu xí, thấp bé. Lại sau khi xây dựng xong tháp Phật, vị ấy tự hối lỗi trước, mang một cái chuông nhỏ đến cúng dường đặt trong tháp. Nhờ phước báo ấy trong suốt 500 kiếp về sau mỗi khi sinh ra đều được thanh âm hay lạ, thu hút người khác.



Lời bàn

Các nhân do sáu căn tạo thành, thiện ác xen lẫn nhau, tùy theo đó chúng sinh phải thọ nhận quả báo khác nhau, khổ vui lẫn lộn. Xưa người đi du lịch xa, lúc đến một ngọn núi giữa đảo xa ngoài biển, gặp một người dung nhan tỏa sáng phi thường, diện mạo đoan chánh, thường được nghe nhạc trời khiến tâm vui vẻ, chỉ riêng cái miệng cực kỳ xấu xí, giống như mõm lợn. Tìm hiểu nguyên nhân mới biết đó người đời trước thường tu phước, chỉ hay mắc lỗi nơi lời nói, thường nói những lời thô tục, bẩn thỉu. Ôi, thật đáng sợ lắm thay!


MƯỜI HẠT THÓC ĐƯỢC THOÁT NGHÈO1

Đời Tùy, núi Chung Nam vị thánh tăng Thích Phổ


1 Trích từ sách Pháp uyển châu lâm - 法苑珠林. (Chú giải của soạn giả)

An. Mỗi khi ngài đến chỗ đông người, thiên hạ lại tranh nhau thiết lễ cúng dường thỉnh ngài thọ trai.

Ngày kia, ngài đến thôn Đại Vạn. Trong thôn người tên Điền Di Sanh, nhà nghèo đến mức chẳng ngoài bốn bức vách trơ vơ. Ông bốn người con gái, quần áo chẳng đủ che thân. con gái lớn nhất tên Hoa Nghiêm, khi ấy đã được 20 tuổi, ngoảnh nhìn lại gia sản chẳng có gì ngoài hai thước vải thô xấu. Nghĩ mình nghèo khổ thật quá đỗi, chẳng biết lấy để làm việc bố thí tạo phước, chỉ biết ngửa mặt nhìn lên mái nhà đau xót, bất chợt nhân đó thấy trên cây ngang một lỗ hỗng nhỏ, bên trong một nhúm thóc nằm vương vãi. tìm cách lấy xuống, xem kỹ nhặt ra được mười hạt thóc vàng. Liền đem mấy hạt thóc ấy lột vỏ trấu, chà sạch lớp cám bên ngoài, định mang cùng với hai thước vải thô dâng lên cúng dường thánh tăng.

Thế nhưng khi nhìn lại mình, chẳng còn mảnh vải che thân nên không thể ra khỏi nhà được. Liền chờ lúc đêm tối mới ra khỏi nhà, không dám đứng thẳng đi sát dưới đất, hướng về chỗ vị tăng đang trú ngụ, mang hai thước vải thô bỏ nơi bên ngoài phương trượng, còn mười hạt gạo thì tự tay mang đến bỏ vào nồi cơm đang nấu, trong lòng thầm khấn nguyện rằng: “Tôi đời trước do tham lam bỏn xẻn nên nay phải chịu quả báo nghèo khổ cùng khốn. Nay đối trước chư Phật xin thành tâm sám hối, nguyện đem chút vật phẩm nhỏ nhoi này cúng dường chư tăng. Nếu như nghiệp báo nghèo khổ khốn cùng của tôi đến nay đã dứt, xin cho tất cả những hạt cơm đang nấu trong nồi này đều hóa thành sắc vàng.” Khấn nguyện rồi gạt nước mắt mà quay về nhà.

Sáng sớm hôm sau, chư tăng đều thấy trong cái nồi ấy nấu đến năm thạch gạo toàn bộ cơm trong nồi đều hóa thành sắc vàng. Không ai biết sao, chỉ Đại Phổ An quán biết nhân duyên sự việc liền nói cho mọi người biết. Ai nấy nghe qua



xúc động không kiềm được, đều cho gái họ Điền người có tâm địa tốt. Nhân đó, rất nhiều người mang tài vật đến giúp đỡ cho gia đình Điền Di Sanh. gái ấy sau lại phát tâm xuất gia học đạo.

Lời bàn

Tuy chỉ vài thước vải thô với mấy hạt gạo, nhưng đối với gái họ Điền kia đã dốc hết tài sản cúng dường rồi vậy. Những nghiệp xấu đã tạo đời trước, biết đâu chẳng nhờ đó mà cũng được dứt sạch?

THƯỜNG KHÔNG NGỪNG VIỆC GIÚP NGƯỜI, ÂM THẦM LÀM ĐỦ MỌI CÔNG ĐỨC
Giảng rộng

Đoạn văn từ đây trở xuống nêu sự việc nên làm để khuyến khích, thúc giục, tổng quát những chỗ cương yếu đều nhằm nuôi dưỡng căn lành trong tâm thức. Những cách nói như “thường không ngừng những việc giúp người” vốn không cần phải diễn giải mở rộng thêm, nói “âm thầm làm đủ mọi công đức” thì cũng đã quá ràng như vậy. Khi làm những việc giúp người, điều quan trọng phải thường xuyên không gián đoạn; việc âm thầm tạo công đức, điều quan trọng phải cố gắng làm đủ mọi điều, không xem thường, bỏ sót, chỉ việc nhỏ. Nếu nói theo pháp thế gian thì quả thật rất khó khả năng làm được như thế. Nhưng nếu biết vận dụng thông suốt Phật pháp thì rốt lại cũng chẳng khó cả. Nếu thấy việc thiện sức mình có thể làm được, liền hăng hái xông vào nỗ lực làm ngay. Nếu thấy việc thiện sức mình không thể kham nổi thì hãy phát khởi thệ nguyện lớn lao, đợi đến đời sau khi mình đủ khả năng ắt sẽ thực hiện điều ấy.





Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương