Nguyên tác


GIÚP NGƯỜI KHI KHẨN THIẾT



tải về 32.39 Mb.
trang18/130
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích32.39 Mb.
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   130

GIÚP NGƯỜI KHI KHẨN THIẾT

Giảng rộng

Những trường hợp gọi là khẩn thiết không giống với những trường hợp gọi nguy nan. Ta thường nói nguy nan để chỉ những chuyện không may bất ngờ gặp phải, nhưng sự khẩn thiết thông thường chỉ chung cho những trường hợp thiếu thốn quá nhiều về vật chất.

Người đời thường xem tiền bạc như sinh mệnh, ấy muốn

giữ cho trong đời sống không bị thiếu ăn thiếu mặc, khi bệnh tật ốm đau không thiếu thuốc thang, đều những chuyện khẩn thiết. Nhà con trai, con gái đến tuổi trưởng thành, thì chuyện lo liệu hôn nhân cưới gả khẩn thiết. Nhà người chết thì chuyện tang ma quan quách khẩn thiết. Tùy theo khả năng, sức lực của mình trong những trường hợp khẩn thiết đó có thể hỗ trợ, phụ lực cho người vượt qua, đó gọi là giúp người.

Khổng tử nói: “Thực hành theo đạo lớn thì người của cả thiên hạ. Cho nên, không chỉ yêu lấy người thân của riêng mình, không chỉ hiếu kính riêng với cha mẹ mình.”

Lại cũng nói rằng: “Đối với tài vật, ghét sự phung phí vứt bỏ, cũng không nhất thiết phải giữ làm của riêng. sức lực, ghét sự lười nhác không ra sức, cũng không nhất thiết chỉ làm việc cho riêng mình.”1



Chân thành nhận hiểu thấu đáo những lời trên, thì chuyện thiếu thốn khẩn thiết tuy người khác nhưng cũng không nỡ xem đó việc của người, sẽ nhận như của chính mình. Nếu như thể xem sự thiếu thốn khẩn thiết của người như của chính mình, ắt đời đời kiếp kiếp về sau, tự thân mình sẽ chẳng bao giờ rơi vào hoàn cảnh thiếu thốn nữa.

Tiên sinh Trần Kỷ Đằng nói: “Người đời gọi kẻ giàu tài chủ, ý muốn nói rằng người ấy thể làm chủ, biết sử dụng hợp đạo tài sản của mình.” Sự nghiệp gia đình tuy vẫn phải phát triển, nhưng cũng nên biết tùy sức mình giúp đỡ, chu cấp cho người khác. Ngày nay, những người nhiều tài sản thường trở thành dịch cho tài sản ấy. thể tích lũy tài sản, cũng thể tùy ý sử dụng tài sản, như vậy mới đáng gọi tài chủ. Nếu chỉ biết tích lũy cho nhiều tài sản không thể tùy ý sử dụng, thì bất quá chỉ nên gọi tài nô, tức kẻ dịch của tài sản mà thôi.

1 Những lời này của Khổng tử được trích từ thiên Lễ vận trong Kinh Lễ.

Kinh Ưu-bà-tắc giới dạy rằng: “Nếu bố thí y phục cho người, ngày sau sẽ được hình sắc đẹp đẽ diễm tuyệt; nếu bố thí thức ăn cho người, ngày sau sẽ được sức mạnh cùng; nếu giúp người phương tiện soi sáng, tự thân mình sẽ được mắt sáng trong sạch nhiệm mầu; nếu giúp người phương tiện đi lại, tự thân mình sẽ được an vui; nếu giúp người chỗ an ổn, tự thân mình sẽ luôn được đầy đủ không đói thiếu.”1

Lại cũng dạy rằng: “Nếu giúp đỡ người khác các nhu cầu như cơm ăn, áo mặc, nhà ở... với tấm lòng thương yêu, hoan hỷ, sẽ được phước đức nhiều không thể đo lường.”2
Trưng dẫn sự tích
NGHÈO GIÀU CHỈ TRONG THOÁNG CHỐC

Đế Quân kể rằng: Khi Thục Đế vừa lên ngôi, năm ấy mùa màng mất sạch, đói kém nặng nề lan tràn khắp nơi, riêng quận Ba Tây lại càng hết sức nghiêm trọng. người phú nông La Mật, tích chứa được hơn năm ngàn hộc thóc,3 đóng cửa kho giữ chặt không chịu bán ra. Lại người đầy lòng hiệp nghĩa Hứa Dung, dốc hết tài tản ra cứu giúp người nghèo. Đến lúc không còn khả năng tiếp tục giúp nữa, suốt đêm ông lại thắp hương khẩn cầu trời cao cứu giúp. Vị thần trong huyện Lai Hòa Tôn mang việc ấy trình báo lên ta.



Ta tấu trình lên Ngọc Đế, thánh chỉ ban xuống thu lấy số thóc trong nhà La Mật phân bổ ra để cứu dân nghèo. Ta liền ra lệnh cho thần gió thổi tung nhà La Mật, khiến cho tất cả những bao chứa thóc bên trong đều bị gió cuốn bay đi, rồi từ trên không trung rơi xuống khắp nơi, tự gom thành từng đống. Người

  1. Đoạn trích này bắt đầu từ dòng thứ 5, trang 1059, tờ a, quyển 5 của kinh Ưu-bà-tắc giới (優婆塞戒經). Tổng cộng kinh này có 7 quyển, được xếp vào Đại Chánh tân tu Đại tạng kinh thuộc tập 24, kinh số 1488, do ngài Đàm Sấm dịch vào đời Bắc Lương.

  2. Đoạn trích này bắt đầu từ dòng thứ 19, trang 1059, tờ a trong kinh vừa dẫn trên.

  3. Hộc: đơn vị đo lường thời cổ, bằng 10 đấu, mỗi đấu tương đương khoảng 5 lít.

trong huyện đều được một phen no đủ. Riêng nhà họ La, tài sản tích chứa chỉ trong một ngày bị mất sạch. Người trong huyện nhớ ơn Hứa Dung trước đây cứu giúp, nên nhiều người mang thóc đến hoàn trả cho ông.

Đó cũng do họ La thấy người gặp tai họa khoanh tay đứng nhìn hả hê, không ra sức giúp đỡ. Khi ấy, Thục Đế phong Hứa Dung làm Huyện tá.1 La Mật nghe chuyện ấy, tự thấy hổ thẹn quá mức, liền tự treo cổ mà chết.

Lời bàn

Như thế gọi thần thông du hí. Chuyện làm mưa thóc từ trời xuống, tuy nhân sự tấu trình của Đế Quân, nhưng cái cách bỡn cợt đùa vui với người đời như thế, thật ra thì trời cao vẫn thường làm. Xin ghi lại đây chuyện ông trưởng giả Chí ngày trước để người đọc tiện tham khảo.



Ấn Độ xưa trưởng giả Chí, hết sức giàu nhưng lại cùng keo kiệt, bủn xỉn. Vợ con, tôi tớ trong nhà đều khổ sở sự keo kiệt của ông. Một hôm trời đẹp, Chí liền lẻn mang bốn đồng tiền đi mua rượu thịt, mang ra chỗ một bãi tha ma hoang vu vắng vẻ, một mình ăn uống. Nhưng Chí vốn không quen uống rượu, nên vừa uống đã say. Trong lúc say rượu cao hứng, liền cất lên một bài ca rằng:

Nay ta gặp đủ điều may mắn, Nhấm rượu ngon khoái lạc cực kỳ. Thật hơn xa vua Tỳ-sa-môn,2 Vượt trội cả vua trời Đế Thích.3

Khi ấy, Đế Thích nghe qua lời hát, bật cười nói rằng: “Thức ăn của người này bất quá chỉ đáng giá bốn đồng tiền, thế mà dám nói khoái lạc hơn ta. Ta phải tìm cách quấy phá hắn mới




  1. Huyện tá: chức quan phụ giúp, trợ cho huyện lệnh.

  2. Tỳ-sa-môn Thiên vương, vị Thiên vương cõi này, cung điện đặt tại khoảng lưng chừng núi Tu-di.

  3. Vua trời Đế Thích (Thiên Đế Thích), vị Thiên vương cung trời Đao-lợi.

được.”


Nghĩ thế, liền hóa hình giống như Chí, hiện đến nhà ông ta rồi gọi tất cả người trong nhà đến nói rằng: “Ta từ trước đến nay đối xử tệ bạc với các người, vốn do bị một con quỷ keo kiệt bám theo trong người khiến ra như vậy. Hôm nay ta may mắn trong lúc đi chơi bên ngoài đã thoát được rồi. Nay tất cả các người nếu cần trong nhà này xin cứ tùy ý lấy sử dụng.” Nói rồi liền mở cửa kho, phân phát tất cả cho mọi người, lại nói rằng: “Con quỷ keo kiệt ấy hình dạng giống hệt như ta, trong chốc lát nữa thế nào cũng đến. Các người phải đánh đuổi đi, nếu để vào nhà, ắt sẽ nhập vào khiến ta trở lại keo kiệt, bủn xỉn như xưa.”

Người trong nhà đều vâng dạ nghe theo. Bỗng nhiên thấy Lô Chí tỉnh rượu quay về, người giữ cửa liền đuổi đi, không cho vào. Chí lớn tiếng gọi vợ con. Hóa ra cả vợ con ông cũng cầm gậy gộc xông ra đánh đuổi ông đi. Chí hết sức kinh hoảng, liền đến chỗ mấy người bạn thân than khóc kể lại. Những người bạn ấy liền cùng nhau đưa ông về nhà. Vợ con Chí nhìn thấy lại nói: “Không phải đâu, chính con quỷ keo kiệt, sao các ông lại tin lời nó.”

Mấy người bạn nhìn vào trong nhà thấy Đế Thích giả hình Lô Chí, cho rằng Chí quả thật vẫn đang trong nhà, liền quay sang quát mắng Chí: “Mày con quỷ keo kiệt, sao dám gạt bọn ta.”

Chí khi ấy miệng không nói thành lời, khó lòng biện bạch, liền xoay xở mượn của người quen được một khúc vải lụa, định dâng lên vua để kể lể oan tình.1 Người giữ cửa không nhận, không cho vào, Chí bèn la lớn: “Tôi muốn dâng tài sản, tôi muốn dâng tài sản.” Vua nghe thấy, truyền cho ông vào.



Chí vào trước điện, vừa muốn dâng khúc vải lụa lên để kêu

1 Theo quy định trong thời ấy, người dân muốn khiếu kiện, kêu oan, trước tiên đều phải dâng lên một khúc

vải lụa để sung vào công quỹ.

oan, bỗng nhiên hai nách khép chặt giữ khúc vải lụa lại, gắng hết sức lực vẫn không dang tay ra được. Khi ấy, Đế Thích lại biến hóa khúc vải lụa thành một cỏ. Chí thấy vậy hết sức xấu hổ. Vua liền cười lớn nói: “Thôi thôi, ông không cần dâng vải lụa, oan ức cứ nói nhanh ra đi.”

Chí rơi nước mắt, khóc lóc kể hết sự tình. Vua nghe qua rồi, truyền cho đòi cả hai ông Chí cùng với vợ con đều đến trước điện. Vua nhìn thấy cả hai người, từ giọng nói cho đến hình dạng đều y hệt như nhau, liền ra lệnh cởi áo để trần cánh tay ra so sánh nốt ruồi để nhận dạng, nhưng vẫn thấy giống hệt nhau, không thể phân biệt được. Vua liền lệnh đưa hai người đến hai nơi riêng biệt, yêu cầu mỗi người tự tay viết ra những điều ẩn khuất, mật nhất trong đời mình. Kết quả chẳng những nội dung đều tương đồng như nhau, cả nét chữ cũng không khác biệt.

Khi ấy, đức vua than rằng: “Ta người phàm mắt thịt, trong chuyện này dễ bị hoặc, không phân biệt được. Nay ta nên đến thưa hỏi đức Thích-ca Như Lai.”

Nói rồi lên xe cùng đi với hai ông Chí đến tinh Kỳ Viên. Đức Phật nhìn thấy liền hướng đến chỗ Chí giả gọi một tiếng, Đế Thích lập tức hiện nguyên hình vua trời. Vua nhìn thấy Đế Thích, lập tức quỳ xuống bái lạy, rồi quay sang bảo Lô Chí hãy quay về nhà. Chí nói: “Nay tôi quay về nhà thì tài sản đã mất sạch hết rồi.”

Đế Thích nói: “Ông làm việc bố thí, tài sản trong kho chẳng xê xích gì.”

Chí nổi giận, nói: “Tôi chỉ tin lời Phật, không tin lời Đế Thích.”

Đức Phật bảo: “Ông hãy quay về nhà, lời Đế Thích nói đó không sai.”

Chí quay về nhà, quả nhiên thấy tài sản trong kho vẫn



còn y nguyên không mất mát gì. Từ đó dần dần đổi tính, thường làm việc bố thí giúp người, không còn keo kiệt bủn xỉn như trước nữa.1




Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   130


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương