HưỚng dẫn học và LÀm bài làm văn ngữ VĂN 6 TẬP 1



tải về 1.12 Mb.
trang10/15
Chuyển đổi dữ liệu21.12.2018
Kích1.12 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

Bài 10. ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG


I. KIẾN THỨC CƠ BẢN

- Truyện ngụ ngôn: Loại truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc về chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người, nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học nào đó trong cuộc sống.

- Truyện Ếch ngồi đáy giếng: Từ câu chuyện về cách nhìn thế giới bên ngoài chỉ qua miệng giếng nhỏ hẹp của chú ếch, truyện Ếch ngồi đáy giếng ngụ ý phê phán những kể hiểu biết cạn hẹp mà lại huênh hoang, khuyên nhủ người ta phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được chủ quan kiêu ngạo.

- Thành ngữ: “Ếch ngồi đáy giếng”.



II. HƯỚNG DẪN ĐỌC - HlỂU VĂN BẢN

Câu 1. Vì sao ếch thấy bầu trời trên đầu chỉ bé bằng cái vung và nó thì oai như một vị chúa tể?

Ếch nhìn bầu trời bé bằng cái vung, và nó là một vị chúa tể là vì:

+ Môi trường và hoàn cảnh sống của ếch nhỏ bé hạn hẹp:

- Ếch sống lâu ngày trong một cái giếng không hề đi đâu.

- Xung quanh nó chỉ có vài con vật bé nhỏ, nhái, cua, ốc. Các con vật đều sợ tiếng ồm ộp của ếch... làm ếch ngộ nhận về mình.

+ Sự hiểu biết của ếch nông cạn:

- Bầu trời rộng mênh mông bao la đến thế mà ếch cứ ngỡ bé bằng cái vung.

- Thế giới bên ngoài vô cùng phong phú mà ếch tưởng chỉ có vài ba con vật bé nhỏ.



Câu 2. Do đâu ếch bị con trâu đi qua giẫm bẹp?

+ Ếch thay đổi môi trường sống: một cơn mưa to, làm nước giếng dềnh lên đưa ếch ra ngoài.

+ Sự kiêu ngạo huênh hoang của ếch cho mình là chúa tể muôn loài: Đi lại nhâng nháo, chẳng thèm để ý gì xung quanh, nên bị con trâu đi qua giẫm bẹp...

Câu 3. Truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng nhằm nêu lên bài học gì? Ý nghĩa của bài học?

+ Thế giới là vô cùng rộng lớn và phong phú, phải luôn luôn mở rộng tầm hiểu biết của mình.

+ Không nên chủ quan huênh hoang kiêu ngạo, nếu không phải trả một giá rất đắt.

III. HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP

Câu 1. Hãy tìm và gạch chân hai câu văn trong văn bản mà em cho là quan trọng nhất trong việc thể hiện nội dung, ý nghĩa của truyện.

+ “Ếch cứ tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung mà nó thì oai như một vị chúa tể” => Môi trường nhỏ hẹp và sự ngộ nhận của ếch về bản thân.

+ “Nó nhâng nháo đưa cặp mắt nhìn lên bầu trời, chả thèm để ý đến xung quanh nên đã bị một con trâu đi qua giẫm bẹp”. Sự kiêu ngạo của ếch và hậu quả nó phải chịu.

Câu 2. Thử nêu một số hiện tượng trong cuộc sống ứng với thành ngữ “Ếch ngồi đáy giếng”.

+ Một người không bao giờ đi đâu ra khỏi làng nhưng cứ hễ mở miệng là ngợi ca làng mình, mọi thứ đều tốt hơn tất cả mọi nơi => “Ếch ngồi đáy giếng”.

+ Một bạn học sinh chỉ mới là một trong những học sinh giỏi của lớp mà đã tự nghĩ rằng mình là xuất sắc vô địch nhất nhì thành phố về học lực => “Ếch ngồi đáy giếng”.

Các em tự tìm ví dụ khác nữa nhé.



THẦY BÓI XEM VOI

I. KIẾN THỨC CƠ BẢN

- Từ câu chuyện chế giễu cách xem và phán về voi của năm ông thầy bói, truyện Thầy bói xem voi khuyên người ta: muốn hiểu biết sự vật, sự việc phải xem xét chúng một cách toàn diện.

- Thành ngữ: “Thầy bói xem voi”.

II. HƯỚNG DẪN ĐỌC - HlỂU VĂN BẢN

Câu 1. Hãy nêu cách thầy bói xem voi và phán về voi. Thái độ của các thầy bói khi phán về voi như thế nào?

+ Cách các thầy bói xem voi:

- Vì mù nên họ không thấy được cả con voi mà mỗi người chỉ sờ được một bộ phận của voi nhưng họ đều tưởng đã biết tất cả về voi.

- Khi họ phán về những bộ phận của voi mà họ sờ được đều rất đúng, họ đã dùng lối so sánh ví von để diễn tả về bộ phận mà họ đã sờ được để tả về voi như cái chổi sể cùn, như con đỉa, như cái cột đình, như cái quạt thóc.

+ Thái độ của các thầy khi phán về voi:

- Ai cũng quả quyết ý kiến của mình là đúng, không chấp nhận ý kiến của người khác.

- Tranh cãi quyết liệt, cuối cùng dẫn đến xô xát đánh nhau chảy tóe máu đầu.

Câu 2. Năm thầy bói đều đã được sờ voi thật, mỗi thầy đã nói được một bộ phận của voi, nhưng không thầy nào nói đúng về con vật này. Sai lầm của họ là ở chỗ nào?

+ Sai lầm của các thầy bói là chỉ sờ thấy bộ phận mà không nhìn thấy toàn thể.

+ Chỉ quan trọng việc nhận thức sự vật hiện tượng, tự cho là mình đúng, như vậy họ không chỉ mù mắt mà còn mù về phương pháp đánh giá, mù về sự nhận thức.

Câu 3. Truyện ngụ ngôn “Thầy bói xem voi” cho ta bài học gì?

+ Truyện giúp cho chúng ta bài học về cách nhìn nhận, đánh giá trong cuộc sống: Phải nhìn nhận sự việc ở phương diện tổng thể, chứ không nên lấy cái bộ phận, đơn lẻ thay cho toàn thể.

+ Phải biết lắng nghe ý kiến của người khác, không nên bảo thủ, cố chấp cho mình là đúng.

+ Muốn đánh giá một sự việc hiện tượng được chính xác cần phải có sự kết hợp nhiều yếu tố tai nghe, mắt thấy...



IV. TƯ LIỆU THAM KHẢO

... Từ câu chuyện một chú ếch ngồi đáy giếng, nhân dân ta ngụ ý phê phán những kẻ hiểu biết cạn hẹp mà lại huênh hoang, đồng thời khuyên chúng ta phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được chủ quan kiêu ngạo. Những thành ngữ “Coi trời bằng vung”, “Ếch ngồi đáy giếng” chúng ta thường được nghe nhiều người nói, phải chăng được bắt nguồn từ truyện ngụ ngôn này, và ngụ ý phê phán răn dạy tương tự.

[...] Câu chuyện không nhằm chế giễu người mù - sự khiếm khuyết về thể chất mà nói tới sự mù về nhận thức, sự sai sót về phương pháp tìm hiểu thực tế. Qua tình huống cách sờ voi, rồi phê phán hình thù con voi của năm thầy bói, người đọc, người nghe chuyện bật cười, nụ cười nhẹ nhàng thú vị.

(Theo Vũ Dương Quỹ - Lê Bảo - Bình giảng văn 6)

Từ câu chuyện này, trong dân gian xuất hiện thành ngữ “Thầy bói xem voi” để chỉ sự đoán mò phiến diện, chỉ thấy bộ phận mà không thấy toàn cục, sự khái quát “non” không phản ánh đúng bản chất của sự vật, theo kiểu chỉ thấy cây mà không thấy rừng.



(Nhiều tác giả - Kể chuyện thành ngữ, tục ngữ)

DANH TỪ (TIẾP THEO)

I. KIẾN THỨC CƠ BẢN

+ Danh từ chỉ sự vật gồm danh từ chung và danh từ riêng. Danh từ chung là tên gọi một loại sự vật. Danh từ riêng là tên riêng của từng người, từng vật, từng địa phương...

+ Khi viết danh từ riêng, ta phải viết hoa chữ cái đầu tiên của mỗi bộ phận tạo thành tên riêng đó. Cụ thể:

- Đối với tên người, tên địa lí Việt Nam, tên địa lí nước ngoài phiên âm qua Hán Việt: Viết hoa chữ cái đầu tiên của mỗi tiếng.

- Đối với tên người, tên địa lí nước ngoài phiên âm trực tiếp, không qua âm Hán Việt: Viết hoa chữ cái đầu tiên của mỗi bộ phận tạo thành tên riêng đó; nếu bộ phận gồm nhiều tiếng thì giữa các tiếng cần có gạch nối.

+ Tên riêng của các cơ quan, tổ chức, giải thưởng lớn, danh hiệu, huân chương... thường là một cụm từ. Chữ cái đầu của mỗi bộ phận tạo thành cụm từ này đều được viết hoa.



II. HƯỚNG DẪN TÌM HlỂU CÂU HỎI PHẦN BÀI HỌC

1. Điền danh từ trong câu sau vào bảng phân loại

Vua nhớ công ơn tráng sĩ, phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở Làng Gióng, nay thuộc xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội.



(Thánh Gióng)

BẢNG PHÂN LOẠI



Danh từ chung

Vua, làng, tráng sĩ, xã, huyện, đền thờ, công ơn

Danh từ riêng

Hà Nội, Phù Đổng Thiên Vương, Gióng, Gia Lâm, Phù Đổng

II. HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP

Câu 1. Tìm danh từ chung và danh từ riêng trong câu sau

Ngày xưa / ở / miền / đất / Lạc Việt / cứ / như / bây giờ / là / Bắc Bộ / nước / ta / có / một / vị / thần / thuộc / nòi / rồng / con trai / thần / Long Nữ / tên / là / Lạc Long Quân /.



(Con Rồng, cháu Tiên)

+ Danh từ chung: Ngày xưa, miền, đất, nước, thần, nòi, rồng, con trai, tên.

+ Danh từ riêng: Lạc Việt, Bắc Bộ, Long Nữ, Lạc Long Quân.

Câu 2. Các từ in đậm dưới đây có phải là danh từ riêng không? Vì sao?

a) Chim, Mây, Nước, và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Họa Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.



Võ Quảng

b) Nàng út bẽn lẽn dâng lên nhà vua mâm bánh nhỏ.



(Nàng út làm bánh ót)

c) [...] Khi ngựa thét ra lửa, lửa đã thiêu cháy một làng, cho nên làng đó về sau gọi là làng Cháy.



(Thánh Gióng)

+ Các từ: Chim, Mây, Nước, Hoa, Họa Mi, Út - vốn là danh từ chung - tên gọi một loại sự vật - nhưng trong trường hợp này lại là danh từ riêng vì được dùng để gọi tên của nhân vật trong truyện.

+ Cháy vốn là một động từ nhưng ở trong trường hợp này là danh từ riêng —> dùng để gọi tên địa phương.

Câu 3. Có bạn chép đoạn thơ sau của nhà thơ Tố Hữu, mà quên viết hoa một số danh từ riêng. Em hãy viết lại các danh từ riêng ấy cho đúng.

Muốn sửa lại đúng lỗi của bạn chúng ta cần ghi nhớ quy tắc viết hoa, bài sửa:

Ai đi Nam Bộ

Tiền Giang, Hậu Giang

Ai vô thành phố Hồ Chí Minh

Rực rỡ tên vàng.

Ai về thăm bưng biền Đồng Tháp

Việt Bắc, miền Nam, mồ ma giặc Pháp

Nơi chôn rau cắt rốn của ta!

Ai đi Nam - Ngãi, Bình - Phú, Khánh Hòa

Ai vô Phan Rang, Phan Thiết

Ai lên Tây Nguyên, Công Tum, Đắc Lắc

Khu Năm dằng dặc khúc ruột miền Trung

Ai về với quê hương ta tha thiết

Sông Hương, Bến Hải, Cửa Tùng

Ai vô đó nói với đồng bào đồng chí

Rằng nước ta là của chúng ta

Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.



LUYỆN NÓI, KỂ CHUYỆN

1. Lập dàn bài cho các đề sau:

Đề 1: Kể về một chuyến về quê.

Đề 2: Kể về một cuộc thăm hỏi gia đình liệt sĩ neo đơn.

Đề 3: Kể về một cuộc đi thăm di tích lịch sử.

Đề 4: Kể về một chuyến ra thành phố.

2. Dàn bài và bài làm tham khảo

Kể về một cuộc đi thăm di tích lịch sử:

Dàn bài.

Mở bài: Đi thăm trong dịp nào, ai tổ chức.

Thân bài:

+ Tâm trạng khi được đi.

+ Khung cảnh chung của di tích.

+ Lịch sử của khu di tích.

+ Cảnh bên trong.

+ Không khí chung của mọi người.

Kết bài: Ấn tượng về buổi đi thăm.

* Bài làm tham khảo

Đầu tháng vừa qua, trường em tổ chức cho học sinh di thăm khu di tích Tháp Chàm ở Mỹ Sơn. Đó là chuyến đi rất vui và thú vị.

Sáu giờ sáng, tất cả các bạn học sinh khối sáu đã có mặt đông đủ tại trường cùng với các thầy cô chủ nhiệm của mỗi lớp. Cùng tham dự chuyến tham quan còn có các thầy cô trong Ban Giám hiệu. Chỉ cần năm phút ra lệnh, sáu chiếc xe ca to đùng đã đầy ắp các bạn học sinh, ai nấy đều hớn hở, vui vẻ, khuôn mặt không dấu được sự háo hức hân hoan.

Con đường đi thật dài, từ Thành phố Đà Nẵng chúng em phải vượt gần bảy chục km mới tới khu di tích Mỹ Sơn. Khi đến chân núi khu tháp mọi người phải xuống đi xe chuyên dụng của khu di tích. Loại xe ca quá to, đường bé, dốc không lên được. Chúng em chia thành từng nhóm nhỏ, mỗi nhóm mười người lên một xe, con đường đi lên thật ngoằn ngoèo, len dưới rừng cây, hai bên là vách núi, gió thổi dào dạt. Cách khu di tích không hơn một cây số nữa chúng em phải xuống đi bộ vì xe không thể lên tới nơi. Ấn tượng đầu tiên của em là khi đặt chân tới Mỹ Sơn là sự hoang tàn đổ nát thảm nghiêng, hoang vắng. Những đền thờ, những tượng đài những tảng đá phủ đầy phong rêu nằm im lìm trong không gian u tịch.

Lúc nãy trên đường vào, đứa nào đứa nấy cười đùa râm ran thế mà giờ đây trở nên im lặng. Giọng cô thuyết minh trầm trầm giới thiệu.

Đây là khu đền thờ của người Chăm ngày trước, nó đã có mặt cách đây khoảng 7 thế kỉ. Qua biến động của thời gian, nó đã bị hoang phế và đổ nát đi gần hết, nay chỉ còn lại một số ít, nhưng chúng ta vẫn thấy rằng đây là những công trình kiến trúc vô cùng độc đáo, mà người Chăm đã tạo dựng lên.

Những đền thờ ở đây được xây dựng rất lạ, theo hình chóp dưới rộng và trên nhỏ dần, nhỏ dần lại đến lúc kín bưng. Mỗi đền thờ diện tích chỉ khoảng chừng hai mươi mét vuông được xây bằng gạch. Điều độc đáo là không biết người xưa đã dùng chất liệu gì để cho các viên gạch chồng xếp lên nhau, mà ngày nay ta nhìn vào không thể phát hiện ra được, ở những nơi đổ nát người ta đã trùng tu lại, nhưng xem ra kĩ thuật hiện đại của người nay không bằng kĩ thuật thô sơ của người xưa. Những lớp gạch trùng tu chỉ sau vài ba tháng đã trở nên hoen ố rêu phong, còn những lớp gạch cách đây cả gần chục thế kỉ thì vẫn cứ đỏ au như mới.

Chúng em thơ thẩn đi khắp mọi nơi, những nơi các nhà khảo cổ đang khai quật và trùng tu lại chỉ đang đứng ngoài chiêm ngưỡng. Đến lúc ra về, cả đoàn ghé vào khu hội trường để thưởng thức những điệu múa, bài hát của dân tộc Chăm, thật sinh động và hấp dẫn.

Chia tay với Mỹ Sơn, lòng em bồi hồi nhớ về một thời quá khứ, tự hào về những gì mà cha ông đã tạo dựng lên. Khu di tích Mỹ Sơn đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Khi nó được trùng tu xong sẽ là một địa điểm tham quan hấp dẫn của khách tham quan trong nước và nước ngoài. Xe đã chạy xa em còn ngoái đầu nhìn lại những chiếc tháp khuất dần, khuất dần sau những rặng cây.

Mỹ Sơn ơi! Hẹn ngày gặp lại.



1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2017
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương