Cách khai thác văn bảN "qua đÈo ngang"CỦa bà huyện thanh quan



tải về 5.4 Mb.
trang1/25
Chuyển đổi dữ liệu24.11.2019
Kích5.4 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25

Sáng kiến kinh nghiệm

Tích hợp kiến thức liên môn trong quá trình dạy học văn bản “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” (Phạm Tiến Duật) môn Ngữ văn 9 – Trường PTDTBT THCS Hai Bà Trưng

  1. PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn vấn đề nghiên cứu

Nói đến văn học là nói đến thế giới của ngôn từ và hình tượng. Chính vì thế trong mắt mọi người đôi lúc thế giới đó hiện lên vô cùng mơ hồ và khó hiểu. Đặc biệt là học sinh bậc THCS lại là người dân tộc khi mà vốn sống, vốn hiểu biết, vốn từ ngữ của các em quá ít thì thế giới đó lại càng mơ hồ và khó hiểu hơn bao giờ hết. Có lẽ vì thế mà các em chán học văn. Trong lúc đó các môn học khác như: Toán học, Sinh học, Địa lí, Lịch sử, GDCD… kiến thức lại rất rõ ràng, cụ thể các em đọc là có thể hiểu ngay chứ không mơ hồ như văn học. Trong thời gian gần đây, trên phương tiện thông tin đại chúng, trong các cuộc hội thảo khoa học có không ít ý kiến phàn nàn về tình trạng dạy và học môn Ngữ Văn ở trong nhà trường phổ thông. Tình trạng đó đặt ra cho mọi giáo viên dạy môn Ngữ Văn một câu hỏi, một nhiệm vụ là làm thế nào để bồi dưỡng cho học sinh cách suy nghĩ để phát triển tư duy nhận thức, tư duy sáng tạo và năng lực vận dụng. Giờ Văn phải đem đến cho học sinh những hứng khởi đam mê nhằm hạn chế tình trạng "chán học văn".

Thực ra để có một giờ học thành công cần phải có nhiều yếu tố mà trước hết là sự chuẩn bị chu đáo của giáo viên và học sinh. Đồng thời người thầy phải có lòng nhiệt tình say mê sáng tạo vì học sinh thân yêu.

Xuất phát từ thực tế đó, trong Sáng kiến kinh nghiệm này tôi muốn đề cập đến kinh nghiệm Vận dụng kiến thức liên môn vào dạy văn bản “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” - Ngữ văn 9, tập 1 nhằm đưa ra hệ thống câu hỏi, các hướng tích hợp với các bộ môn khác nhằm giúp cho đồng nghiệp trong trường khai thác văn bản này đạt hiệu quả cao hơn. Tôi rất mong sự tham khảo và bổ sung của đồng nghiệp.



2. Lý do về mặt lý luận

Tích hợp kiến thức liên môn vào dạy học là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học. Để đảm bảo hiệu quả của vận dụng kiến thức liên môn thì phải hướng tới mục tiêu tích hợp. Quá trình vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học môn Ngữ văn là giúp học sinh lồng ghép những nội dung giáo dục có liên quan như Lịch sử, Địa lí, GDCD, Âm nhạc, Mĩ thuật… vào trong Văn học. Ngoài ra còn giúp học sinh xử lý các nội dung kiến thức trong mối liên quan với nhau, bảo đảm cho học sinh vận dụng tổng hợp các kiến thức đó một cách hợp lý để giải quyết các vấn đề trong học tập, trong cuộc sống, đồng thời tránh cho học sinh phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau. Vì vậy việc vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học là một vấn đề khó đối với giáo viên do giáo viên phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác để vận dụng phù hợp và có hiệu quả trong môn học của mình. Tuy nhiên cách dạy học này sẽ giúp cho giáo viên khả năng tự bồi dưỡng và nâng cao chuyên môn nghiệp vụ rất nhiều. Hơn nữa vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học sẽ tạo nên những giờ học sinh động, hấp dẫn, tạo động cơ, hứng thú học tập cho học sinh, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thức tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc. Chính vì những lý do trên nên tôi chọn nghiên cứu đề tài: Tích hợp kiến thức liên môn trong quá trình dạy học văn bản “Bài thơ về tiểu đội xe không kính" (Phạm Tiến Duật) môn Ngữ văn 9, tập 1.



3. Lý do về mặt thực tiễn

Qua thực tiễn của quá trình dạy học hiện nay, đặc biệt là đối với bộ môn Ngữ văn nói riêng còn gặp phải những khó khăn nhất định. Đối với giáo viên mặc dầu đã có ý thức đổi mới phương pháp dạy học nhưng việc thực hiện chỉ mới mang tính chất hình thức thử nghiệm chứ chưa đem lại hiệu quả như mong muốn. Giáo viên chỉ chú trọng cung cấp kiến thức của riêng môn học như là nghệ thuật, nội dung…của tác phẩm mà chưa chú trọng đến việc tích hợp kiến thức các môn học có liên quan đến nội dung bài dạy để học sinh có thể hiểu rộng và hiểu sâu hơn về tác phẩm văn học cũng như chưa giúp học sinh biết vận dụng những kiến thức đã học trong sách vở vào giải quyết các vấn đề trong thực tế cuộc sống. Về phía học sinh, bên cạnh những học sinh thích học văn, biết cách học văn thì vẫn còn rất rất nhiều những học sinh quen thụ động, quen nghe - chép, quen ghi nhớ và tái hiện lại kiến thức một cách máy móc, rập khuôn những gì giáo viên đã giảng. Đa phần học sinh chưa chủ động tìm hiểu, khám phá tác phẩm theo yêu cầu của giáo viên có chăng chỉ là đọc qua loa tác phẩm rồi mở sách giải ra chép nội dung bài soạn để đối phó với giáo viên nên dẫn tới tình trạng thiếu nhiều kiến thức về môn học cũng như khả năng thực hành nghe, nói, đọc, viết kém và cuối cùng là dẫn đến tình trạng chán học văn.



4. Đối tượng nghiên cứu

Một tác phẩm văn chương có thể xem như một kho báu vừa lộ thiên vừa bí mật. Nhiệm vụ của giáo viên là giúp cho học sinh biết cách mở và khám phá kho báu ấy. Nhưng bắt đầu từ đâu và như thế nào? Đó là một vấn đề nghệ thuật.

Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật là một tác phẩm viết thế hệ thanh niên thời kì chống Mỹ cứu nước gian khổ, ác liệt mà phơi phới niềm tin - đặc biệt là lớp trẻ ở tuyến đường Trường Sơn. Từ hình ảnh những chiếc xe không kính, qua đó làm nổi bật hình ảnh những người chiến sĩ lái xe ở tuyến đường Trường Sơn hiên ngang, dũng cảm, trẻ trung, sôi nổi. Từ đó giáo dục các em lòng biết ơn các anh hùng đã chiến đấu và hi sinh cho nền độc lập của nước nhà như ngày hôm nay. Vì thế đối tượng nghiên cứu của tôi trong đề tài này là đưa ra hệ thống câu hỏi để khai thác nội dung văn bản Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm tiến Duật) theo hướng tích hợp liên môn.

5. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

Là 26 học sinh lớp 9A – Trường PTDTBT THCS Hai Bà Trưng. Mặc dù lớp được coi là lớp chọn của trường nhưng có 6 em là người dân tộc thiểu số, điều kiện học tập còn nhiều khó khăn. Một số em trong lớp chưa có ý thức cao trong học tập.



6. Phương pháp nghiên cứu

Để tiến hành tổ chức các hoạt động dạy học khi vận dụng kiến thức liên môn vào dạy văn bản “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật, tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:

- Phương pháp điều tra, khảo sát.

- Phương pháp phân tích, so sánh.

- Phương pháp thống kê, tổng hợp.

7. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

7.1. Phạm vi nghiên cứu: Cách khai thác văn bản “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” (Phạm Tiến Duật) môn Ngữ văn 9, tập 1 theo hướng tích hợp liên môn.

7.2. Kế hoạch nghiên cứu

- Thời gian nghiên cứu: 1 tháng

+ Thời gian bắt đầu: 02/10/2018

+ Thời gian kết thúc: 26/10/2018



II. NỘI DUNG

  1. Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Nói đến văn học là nói đến thế giới của ngôn từ và hình tượng. Chính vì thế trong mắt mọi người đôi lúc thế giới đó hiện lên vô cùng mơ hồ và khó hiểu đặc biệt là các em học sinh bậc THCS khi mà vốn sống, vốn hiểu biết, vốn từ ngữ của các em quá ít thì thế giới đó lại càng trở nên mơ hồ và khó hiểu hơn bao giờ hết. Mặc dù đổi mới PPDH đã lâu nhưng trong thực tế giảng dạy vẫn còn một số giờ văn tồn tại phương pháp truyền thụ kiến thức một chiều, giáo viên lên lớp chủ yếu giảng giải, thuyết trình. Học sinh chủ yếu là nghe, ghi, trả lời một số câu hỏi của thầy và học thuộc lòng một cách máy móc. Chính vì vậy các em không hiểu sâu về bộ môn, thậm chí còn chán ghét và sợ học văn.

Năm học 2018 - 2019, tôi được nhà trường phân công nhiệm vụ giảng dạy bộ môn Ngữ văn ở lớp 9A. Qua kết quả kiểm tra miệng và 15 phút, tôi nhận thấy đa số học sinh chỉ đạt ở mức độ trung bình yếu. Cụ thể như sau:

- Yếu, kém (từ 1 - 4 điểm): chiếm 19,2 %.

- Trung bình (từ 5 - 6 điểm): chiếm 57,7 %.

- Khá (từ 6,5 - 7,5 điểm): chiếm 15,3 %.

- Giỏi (từ 8 trở lên): chiếm 7,8 %.

Trước tình hình chất lượng học tập bộ môn như vậy, tôi đã tiến hành tìm hiểu nguyên nhân. Bằng sự trao đổi trực tiếp và gián tiếp thông qua phiếu điều tra, tôi nhận thấy đa số học sinh có tâm lý “không thích” môn Ngữ văn. (Có biểu mẫu đính kèm)

Tôi đã tiến hành tìm hiểu qua phiếu điều tra và thu được kết quả thống kê như sau :



Câu 1: Môn học mà em yêu thích nhất là:

Môn Toán

Môn Văn

Môn Tiếng Anh

Môn Sinh

Môn Sử

Môn Địa

15,4 %

11,5 %

11,5 %

15,4 %

23,1 %

23,1 %

Câu 2: Em thích môn học trên vì:


Nội dung kiến thức rõ ràng, dễ hiểu

Em được học tập tích cực


Em hiểu bài sâu sắc

61,5 %

23,1 %

15,4 %

Câu 3: Thái độ của em với môn Ngữ văn như thế nào?

Rất thích

Bình thường


Không thích

19,2 %

42,3 %

38,5 %



Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2019
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương