ĐỘc chất học môi trưỜNG



tải về 259.08 Kb.
trang4/4
Chuyển đổi dữ liệu30.10.2017
Kích259.08 Kb.
1   2   3   4

2.5. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ- XỬ LÝ- PHÒNG TRÁNH

2.5.1. Quản lý- xử lý:


Thủy ngân là chất kim loại nặng dạng lỏng nên khó dùng một phương pháp chung nào để quản lý chặt chẽ được, ta chỉ có thể quản lí nó riêng trong từng trường hợp khác nhau. Như trong công nghiệp ta dùng các phương pháp khác nhau trong tựng ngành nghề khác nhau, trong y tế ta cũng dùng các phương pháp khác nhau, để có hiệu quả mà không ảnh hưởng tới sức khỏe con người.

2.5.1.1. Trong công nghiệp:


Hạn chế sử dụng thủy ngân trong các ngành công nghiệp.Một số ngành bắt buộc phải sử dụng thủy ngân thì phải có quy trình quản lý nghiêm ngặt đề phòng rò rỉ ra bên ngoài.

Đối với những ngành sản xuất, khai thác, chế biến phát sinh ra thủy ngân để quản lý nguy cơ thủy ngân ra ngoài môi trường cách tốt nhất là sử dụng phương pháp thu hồi hay xử lý tại nguồn.Sau đây là một số giải pháp xử lý thủy ngân trong một số ngành công nghiệp.



  • Trong khai thác khí:

Hiện nay có khá nhiều phương pháp để xử lý thủy ngân.Tuy nhiên, hai phương pháp nổi bật hơn cả là hấp phụ bằng than hoạt tính và bằng muối sulfur.

Thiết bị hấp phụ bằng muối sunfur có 2 loại:



  • Bình hấp phụ theo nguyên tắc hấp phụ dọc trục: dòng khí được dẫn vào trong bình hấp phụ, đi qua khoảng không và lớp bi cầu ceramic để ổn định dòng trước khi tham gia vào phản ứng hóa học bên trong bình theo phương thẳng đứng dọc trục của bình. Sau khi đã tham gia phản ứng với muối sulfur bên trong dòng khí sẽ đi theo ống dẫn khí ra ngoài.

  • Bình hấp phụ theo nguyên tắc hấp phụ theo bán kính (hấp phụ ngang): dòng khí đi vào bình hấp phụ và chủ yếu được dẫn vào các đường ống nhỏ sát thành bình và trên

thân những ống nhỏ sát thành bình này có những lỗ nhỏ để dòng khí thấm ngược vào tâm bình xuyên qua lớp hóa chất hấp phụ và đi vào đường ống thu hồi khí nằm dọc trục bình hấp phụ và đi ra ngoài.






Hình 1. Bình hấp phụ theo nguyên tắc hấp phụ dọc trục. Hình 2. Bình hấp phụ theo nguyên tắc hấp phụ theo bán kín

Thông số dòng khí đầu vào bình hấp phụ và chế độ làm việc của 1 mỏ khai thác sử dụng bình hấp phụ để xử lý thủy ngân :
Bảng 1. Chế độ làm việc và thông số dòng khí


Hàm lượng thủy ngân đầu vào

170

µg/Sm3

Hàm lượng thủy ngân đầu ra

0,1

µg/Sm3

Hàm lượng H2S

0

Ppm

Hàm lượng hấp phụ Fe2S3

20

m3

Hàm lượng hấp phụ CuS

18

m3

Lưu lượng dòng khí

120

MMSCFD

Chiều cao tối đa cho phép

10

M

Chiều rộng sàn tối đa cho phép

4

M

Đường kình trong của tháp

3

M

Chiều cao tầng hấp phụ tối đa

5,4

M



Hình 9. Sơ đồ xử lý thủy ngân tại mỏ khai thác

  • Tràn đổ mức độ nhỏ:

  • Khoanh vùng tràn đổ:

Thủy ngân dễ bị chia nhỏ và khuếch tán. Nếu thấy khả năng thủy ngân dễ bị khuếch tán sang khu vực lân cận hãy ngay lập tức khoanh tràn khu vực tràn đổ bằng cát, bột lưu huỳnh hay hợp chất tạo hỗn hống với thủy ngân. Ngăn chặn không cho thủy ngân chảy xuống vị trí cống rãnh, thoát nước bằng cách sử dụng gờ chặn hay băng dán.

Chú ý thủy ngân tiếp xúc với nhiệt hay bị hút vào hệ thống hông gió hãy áp dụng biện pháp xử lý thủy ngân tràn đổ mức độ lớn. Hoặc trong những trường hợp khu vực tràn đổ có khả năng tồn tại hơi thủy ngân nồng độ cao phải sử dụng thêm thiết bị bảo vệ, nhờ thêm chuyên gia xử lý.



  • Sơ tán khỏi khu vực tràn đổ :

Trước hết tất cả mọi người phải rời ra khỏi khu vực tràn đổ. Không cho phương tiện xe cộ đi vào khu vực bị ảnh hưởng. Người có khả năng đã tiếp xúc với thủy ngân phải di chuyển ra khỏi vị trí khu vực tràn đổ đến vị trí tập trung và chờ ở đó đến khi được đánh giá và xử lý phơi nhiễm xong. Ngay sau khi rời khỏi vị trí tràn đổ, những người này phải cởi bỏ quần áo, giày dép tiếp xúc trực tiếp với thủy ngân và bỏ vào bao nilong để xử lý.

  • Tắt thiết bị thông gió hoặc điều hòa:

Nếu có sự cố tràn đổ xảy ra bên trong các tòa nhà thì ngay lập tức tắt các thiết bị thông gió, điều hòa tránh thủy ngân khuếch tán vào hệ thông HVAC.Mở cửa sổ ngaoì hoặc cửa sổ phòng, thực hiện thông gió tự nhiên hay mở quạt để thông gió cưỡng bức.

  • Tiến hành thu gom:

Trước khi tiến hành thu gom, người tham gia thu gom cần chuẩn bị các dụng cụ bảo vệ cá nhân như:

  • Goggles

  • Găng tay cao su

  • Ủng

  • Quần áo chống hóa chất

  • Mặt nạ phòng độc cartridge loại dùng cho thủy ngân( sau khi dùng xong thải bỏ ngay cartridge)

  • Trong trường hợp phải quỳ gối xuống sàn đề thu gom thì phải sử dụng quần áo thích hợp để tránh thủy ngân bám vào quần áo và da

Đặt biển cảnh báo “ tràn đổ thủy ngân, cấm vào” tại khu vực tràn đổ.

Dùng chổi mềm hoặc giấy bìa cứng để thu gom các giọt thủy ngân nhìn thấy được. Đối với những giọt thủy ngân lớn có thể dùng bơm hút bằng tay hoắc cao su xốp hút thủy ngân để thu gom sau đó bỏ vào hộp nhựa PE và dán nhãn ‘chất thải thu gom thủy ngân’.

Rắc bột lưu huỳnh hoặc bột kẽm để phát hiện và thu gom thủy ngân còn xót hoặc có thể rắc natri thiosufate/EDTA tại khu vực tràn đổ, rồi thấm ướt bằng bình phun sương. Sau 12 tiếng thu gom tất cả bột này và bỏ vào hộp dán nhãn “ chất thải thu gom thuỷ ngân”

Tiến hành giám sát nồn độ thủy ngân tại khu vực tràn đổ.Tất cả các dụng cụ bảo hộ có dính thủy ngân cần thu gom vào túi nilong rồi buộc chặt.Vệ sinh cơ thể băng xà phòng.

Nếu có dấu hiệu phơi nhiễm phải tiến hành xét nghiệm nồng độ thủy ngân trong nước tiểu. Kết quả phải thấp hơn 20 microgam trên lít nước tiểu.


  • Tràn đổ ở mức độ lớn (trên 5 ml)

Trong trường hợp tràn đổ thủy ngân mức độ lớn đòi hỏi lực lượng chuyên môn xử lý

Trong khi chờ lực lượng chuyên nghiệp xử lý hãy sơ tán tất cả mọi người khỏi khu vực tràn đổ. Không được dùng nước xịt vì thủy ngân có thể theo vào đường ống cống.

Cởi bỏ quần, áo tiếp xúc trực tiếp với thủy ngân và bỏ vào túi nilon buộc chặt lại, chờ kiểm tra, xử lý.

Lực tượng chuyên nghiệp được trang bị thiết bị bảo vệ cá nhân chuyên dụng sẽ tiến hành do đạc nồng độ thủy ngân tại khu vực tràn đổ.



  1. Dùng chổi mềm hoặc giấy cứng để thu gom những giọt thủy ngân nhìn thấy được. Sau đó sử dụng thiết bị hút thủy ngân bằng chân không để thu gom triệt để thủy ngân còn lại.

c:\users\win 7\documents\untitled.png
Hình 10: Bình hút thủy ngân

c:\users\win 7\documents\untitled2.png

Hình 11: Dùng chổi mềm để thu những giọt Hg

  1. Sau đó tiến hành rửa khu vực bằng dung dịch HgX

  2. Gia nhiệt khu vực ở 40 độ C trong vòng 4 giờ đồng hồ. Sau đó tiến hành thông gió cưỡng bức trong vòng một giờ đồng hồ.

  3. Cuối cùng kiểm tra lại nồng độ thủy ngân, đảm bảo nồng độ thủy ngân nhỏ hơn 10 microgram trên met khối.

Nếu có dấu hiệu phơi nhiễm phải tiến hành xét nghiệm để xác định nồng độ thủy ngân trong nước tiểu.

  • Một số phương pháp xử lý thủy ngân trong nước thải:

  • Phương pháp hóa học:

Xử lý các hợp chất thuỷ ngân nước thải bị ô nhiêm thuỷ ngân và các hợp chất thuỷ ngân được tạo thành trong sản xuất Clo và NaOH trong các quá trình điện phân dùng điện cực Hg do sản xuất Hg điều chế thuốc nhuộm, các hyđrocacbon do sử dụng Hg làm chất xúc tác. Hg trong nước tồn tại ở dạng kim loại , hợp chất vô cơ : Oxit , HgCl2,sunfat,xianua…
Thuỷ ngân kim loại được lắng và lọc, các hạt không lắng được ôxy hoá bằng clo hoặc NaOCl thành HgCl2 sau đó xử lý nước bằng NaHSO4 hoặc Na2SO3 để loại chúng và clorua.

Thuỷ ngân có thể được tách ra khỏi nước bằng phương pháp khử với các chất khử là sunfat Fe, biunfit bột Fe, khí H2S, hydrazin.


Các hợp chất thuỷ ngân trước tiên bị thuỷ phân bằng oxy hóa (bằng khí clo), sau khi loại clo dư, cation Hg đươc khử đến Hg kim loại hoặc chuyển sang dạng sunfua khí rồi loại cặn..

  • Xử lý hơi thủy ngân bằng clo:

Phản ứng xảy ra:

Hg + Cl2 = HgCl2

2Hg + Cl2 = Hg2Cl2

Nếu dư Cl2:

Hg2Cl2 + Cl2 = 2HgCl2

Phải xử lí tiếp bằng các hóa chất liên tiếp trong thiết bị:

SO2 + H2O = H2SO3

Cl2 + H2SO3+ H2O = 2 HCl + H2SO4

HgCl2 + NH4Cl = (HgNH2)Cl + 2 HCl

Na 2S + H2SO4 = Na2SO4 + H2S

(HgNH2)Cl + H2S = HgS + NH4Cl


  • Kết quả khí ít độc hơn vào khí quyển và chất rắn ít độc hơn vào đất.

  • Xử lý thủy ngân bằng MnO2 trong quặng thiên nhiên:

Phản ứng xảy ra

2Hg + MnO2 = Hg2MnO2

Xử lí tiếp bằng hóa chất:

SO2 + H2O + ½ O2 = H2SO4

Hg2MnO2 + 2 H2SO4= Hg2SO4 + MnSO4 +2 H2O

Lưu ý: trước khi xử lí phải tưới vôi sữa vào

Ca(OH)2 + SO2 ↔ CaSO3 + H2O

CaSO3 + H2O+ SO2 ↔ Ca(HSO3)2

2CaSO3 + O2 ↔ 2CaSO4


  • Phương pháp sinh học:

  • Cơ sở của phương pháp này là hiện tượng nhiều loài sinh vật (thực vật thủy sinh, tảo, nấm, vi khuẩn...) có khả năng giữ lại trên bề mặt hoặc thu nhận vào bên trong các tế bào của cơ thể chúng các kim loại nặng tồn tại trong đất và nước (hiện tượng hấp thu sinh học-biosorption).Sau đây là một số nghiên cứu về xử lý nước thải chứa thủy ngân:

  • Các vi khuẩn biến đổi gen không chỉ có thể chịu được mức độ cao của thủy ngân, mà còn có thể dọn sạch thủy ngân từ môi trường xung quanh chúng.

2.5.1.2. Y tế


Thủy ngân có trong một số dụng cụ y khoa: Huyết áp kế, nhiệt kế. Riêng nhiệt kế do thân làm bằng thủy tinh nên dễ vỡ, làm Hg có trong đó thoát ra ngoài thành những hạt tròn nhỏ lăn tròn trên mặt đất. Nếu không sớm thu hồi, xử lý thì chúng sẽ bốc hơi vào không khí, xâm nhập vào cơ thể người bằng con đường hô hấp, thấm qua da, gây độc.

2.5.2. Phương pháp dự phòng- phòng tránh:


Phương pháp phòng ngừa thủy ngân từ các hóa chất tổng hợp:

  • Tất cả các nhà máy sản xuất Cl2 và NaOH cần phải ngừng việc sử dụng điện cực thủy ngân và chuyển hướng sử dụng công nghệ mới.

  • Cấm sử dụng các loại thuốc trừ sâu loại ankyl thủy ngân.

  • Các thuốc trừ sâu chứa thủy ngân khác cần phải sử dụng hạn chế ở một số vùng chọn lọc.

  • Một số biện pháp bảo vệ bản thân và gia đình để giảm thiểu nguy cơ nhiễm độc thủ ngân tại nhà

- Chọn và dùng các loại sơn cho cả nội thất và ngoại thất không sử dụng thủy ngân.

- Mua các vật dụng gia đình: đồ pha lê, đồ gốm hoặc đồ chơi cho trẻ em có nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo không sử dụng thủy ngân trong quá trình sản xuất.

- Không cho trẻ gặm vành cửa sổ hoặc các vật dụng có sơn.

- Thường xuyên rửa tay.

- Để nước trong vòi chảy độ 60 giây, trước khi hứng vô chai lọ.Khoảng một tháng một lần, tháo và chùi bộ phận lọc của vòi nước để loại bỏ chất cặn.


  • Một số biện pháp phòng tránh nhiễm độc thủy ngân từ thực phẩm

- Cần tiến hành việc điều tra khảo sát và thông báo rõ nguy cơ nhiễm thủy ngân cho cơ quan chức năng để kịp thời tìm kiếm các giải pháp khắc phục cho những vùng sản phẩm bị nhiễm.

- Cần tăng cường công tác kiểm tra chất lượng thực phẩm, dụng cụ, trang thiết bị chế biến, bao gói, đồ chứa đựng… để đảm bảo các thực phẩm, đồ dùng không gây nhiễm vào thức ăn, nhất là thức ăn cho trẻ em.



  • Đặc biệt, đối với các loại cá biển:

- Điều nên làm:

+ Ăn 2-3 bữa cá biển hoặc tôm, cua biển… một tuần. Những loại an toàn là tôm biển; cá ngừ, cá hồi, cá polắc…

+ Có thể ăn cá cùng lúc với những món từ động vật có vỏ như tôm, cua, ốc.

+ Nên chọn mua thủy, hải sản ở những chợ có uy tín và đồ hộp có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng tốt.

- Điều nên tránh

+ Ăn cùng một loại cá hoặc loài vỏ sò hơn một lần trong một tuần.

+ Sử dụng cá mập, cá kiếm, cá cờ vì chúng nhiều thủy ngân.


  • Các biện pháp dự phòng trong sản xuất:

  • Biện pháp kỹ thuật:

- Thay Hg bằng các hợp chất khác nếu được.

- Chống Hg bay hơi và bụi Hg bằng thông gió hợp lý.

- Làm việc với Hg ở những nơi có bàn, tường, nền thật nhẵn, có thể rửa nước để giữ Hg không bốc hơi và thu hồi Hg.

- Dự kiến mọi tình huống tai nạn nếu Hg rơi vãi.

- Tổ chức và kế hoạch hóa lao động để giảm tiếp xúc với Hg.


  • Biện pháp phòng hộ cá nhân:

- Người lao động phải được trang bị các phương tiện phòng hộ cá nhân đầy đủ và tốt. Tiếp xúc với nồng độ Hg cao trong không khì phải đeo mặt nạ, không để da hở tiếp xúc với Hg.

- Tạo thói quen làm việc với ý thức phòng chống nhiễm độc Hg và hợp chất Hg.



- Vệ sinh cá nhân tốt: không mặc quần áo ô nhiễm, tắm sau lao động, không ăn uống, hút thuốc ở nơi làm việc. rửa tay kỹ trước khi ăn uống.


CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ

3.1. KẾT LUẬN

3.2. KIẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO





Thứ 3- tiêt 123- RĐ 204 Page



1   2   3   4


Cơ sở dữ liệu được bảo vệ bởi bản quyền ©tieuluan.info 2017
được sử dụng cho việc quản lý

    Quê hương